Artrit Alevlenmeleri

Genel Bakış

Artrit, eklem iltihabıdır. Artrit alevlenmesi, hastalığın belirtilerinin geçici olarak arttığı ve ağrı, şişlik ve tutukluğun şiddetlendiği dönemlerdir. Bu ataklar birkaç gün ya da birkaç hafta sürebilir.

Evet, artrit alevlenmeleri artrit hastaları arasında sık görülür. Hemen her artrit türünde belirli dönemlerde alevlenmeler yaşanabilir.

Artrit alevlenmeleri her yaşta görülebilir. Bazı artrit türleri daha çok orta yaş ve üzerini etkilerken, romatizmal (iltihaplı) artritler gençlerde ve hatta çocuklarda da ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklem ağrısının belirgin şekilde artması
• Eklemde şişlik, kızarıklık ve ısı artışı
• Sabahları veya istirahatten sonra uzun süreli tutukluk
• Eklemi hareket ettirmede zorluk
• Yorgunluk, halsizlik ve genel rahatsızlık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Topallama veya yürümek istememe
• Eklemlerde şişlik ve ağrı nedeniyle ağlama veya huzursuzluk
• Çocuğun oyun oynamakta isteksiz olması
• Bazen ateş ve döküntü görülebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Günlük aktivitelerde (yürüme, merdiven çıkma, giyinme) zorlanma artar
• Denge sorunları ve düşme korkusu yaşanabilir
• Eklem tutukluğu daha uzun sürebilir
• Başka sağlık sorunlarıyla birlikte daha belirgin halsizlik olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Artrit tipine göre değişmekle birlikte, iltihabın geçici olarak artması
• Stres, yorgunluk ve uykusuzluk
• Enfeksiyonlar (grip, idrar yolu enfeksiyonu gibi)
• Aşırı egzersiz veya eklemi zorlayan hareketler
• Bazı ilaçların aksaması veya bırakılması

Risk faktörleri

• Artritin türü ve hastalığın şiddeti
• İlaçların düzensiz kullanılması
• Aşırı kilo ve hareketsiz yaşam
• Sigara içmek
• Yoğun stres altında olmak
• Eklemlerin aşırı yüklenmesi (uzun süre ayakta kalma, ağır kaldırma)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtileriniz kötüleşiyorsa ve evde kendinize yardımcı önlemlerle geçmiyorsa
• Eklemde kızarıklık, sıcaklık ve ateşiniz varsa
• Tutukluk nedeniyle günlük işlerinizi yapamıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alevlenme iki haftadan uzun sürüyorsa
• Ataklar sık sık tekrarlıyorsa
• Düzenli kontrolünüz yoksa veya kontrolünüz gecikmişse
• İlaçlarınızla ilgili yan etki veya sorun yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler, eklemlerinizi muayene eder ve artritinizin bilinen türüne göre atak şiddetini değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (iltihap belirteçleri ve tam kan sayımı gibi)
• Eklem sıvısı incelemesi (eklemde şişlik varsa)
• Röntgen, ultrason veya gerekli durumlarda manyetik rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve tetkikler aynı gün veya birkaç gün içinde planlanabilir. Bazı tetkiklerin tekrarlanması gerekebilir. Sonuçlara göre doktorunuz size özel bir tedavi planı hazırlayacaktır.

Tedavi

Artrit alevlenmesinde amaç iltihabı azaltmak, ağrıyı hafifletmek ve eklem hareketlerini korumaktır. Tedavi, artritin tipine ve atak şiddetine göre değişir. Tedavi planınızı doktorunuz belirler.

Evde kişisel bakım

• Eklemi dinlendirin, ancak tamamen hareketsiz bırakmayın
• Şiş ve ağrılı bölgeye günde birkaç kez 10-15 dakika soğuk uygulayın
• Tutukluk hissinde sıcak duş veya sıcak uygulama yapabilirsiniz
• Ağrıyan eklemi zorlayan aktivitelerden birkaç gün kaçının
• Günlük işlerinizi kısa aralarla bölün ve dinlenme fırsatı yaratın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; ağrıyı ve iltihabı azaltan ilaçlar, ekleme yapılan enjeksiyonlar veya artrit türüne göre hastalığı kontrol altına alan ilaçlar önerebilir. İlaçların isim ve dozunu yalnızca doktorunuz belirler. Fizik tedavi ve ergoterapi de önerilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eklemde kalıcı hasar oluşmuşsa ve günlük yaşam şiddetle etkileniyorsa, eklem protezi veya diğer cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Böyle bir durumda doktorunuz sizi ortopedi uzmanına yönlendirir.

Bu durumla yaşamak

Alevlenme günlerinde kendinize iyi davranın, planlarınızı esnetin ve dinlenmeye öncelik verin. Belirtilerinizi ve neyin iyi geldiğini bir not defterine yazın; böylece doktorunuzla daha verimli konuşabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stres yönetimi (nefes egzersizleri, yürüyüş gibi)
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın
• Eklemleri korumak için günlük yaşamda yardımcı araçlar kullanın
• Düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın

Diyet ve egzersiz

Yeterli ve dengeli beslenin; işlenmiş gıdaları ve aşırı şekeri sınırlandırın. Doktorunuzun onayıyla yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi eklemlere az yük bindiren egzersizleri düzenli olarak yapın. Egzersiz sırasında ağrı artarsa tempoyu düşürün.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ağrı, hareket kısıtlılığı ve atakların ne zaman geleceği endişe yaratabilir. Bu duygular normaldir. Üzüntü, isteksizlik, uyku sorunları yaşıyorsanız veya kendinizi çaresiz hissediyorsanız doktorunuza veya bir ruh sağlığı uzmanına mutlaka anlatın.

Önleme

Artrit alevlenmeleri tamamen önlenemeyebilir, ancak bilinen tetikleyicilerden kaçınarak, ilaçları düzenli kullanarak ve doktor takibini aksatmayarak atakların sıklığı ve şiddeti büyük ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Grip, zatürre ve diğer güncel aşılar, artritli kişilerde enfeksiyon riskini azaltarak alevlenmeleri önlemeye yardımcı olabilir. Hangi aşıların size uygun olduğunu doktorunuza danışın.

Tarama programları

Kan basıncı, kan şekeri ve kemik sağlığı gibi eşlik eden durumların düzenli kontrolü önerilir. Ayrıca kullandığınız ilaçların yan etkileri için doktorunuzun önerdiği tarihlerde testleri yaptırın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklemde kalıcı şekil bozukluğu ve hareket kısıtlılığı
• Kıkırdak ve kemik hasarının ilerlemesi
• Günlük aktivitelerde bağımlılığın artması
• Düşme ve yaralanma riskinin yükselmesi
• Kronik ağrının yaşam kalitesini düşürmesi

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedaviyle artrit alevlenmeleri başarılı şekilde yönetilebilir. Tedavi planınıza uyduğunuzda, eklemlerinizi koruyarak sağlıklı ve aktif bir yaşam sürmeniz mümkündür. Gelecek için umut vardır; doktorunuzla birlikte bu zorluğu aşabilirsiniz.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.