Gebelikte Artrit

Genel Bakış

Artrit, eklemlerin iltihaplanması anlamına gelir. Hamilelikte artrit, hamilelikten önce var olan bir romatizmal hastalığın belirginleşmesi ya da nadiren hamilelik sırasında ilk kez ortaya çıkan eklem iltihabı olarak görülebilir.

Hamilelikte artrit çok sık görülmez; ancak doğurganlık çağındaki kadınlarda bağışıklık sistemi hastalıklarına bağlı artrit görülebildiği için gebelik takipleri sırasında dikkate alınması gerekir.

Daha çok romatoid artrit, ankilozan spondilit veya sistemik lupus eritematozus gibi hastalığı olan kadınları etkiler. Nadiren hamilelikte yeni başlayan bir eklem iltihabı da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemlerde ağrı ve şişlik
• Sabah yataktan kalkınca eklemlerde hareket zorluğu ve tutukluk
• Eklemlerde sıcaklık ve kızarıklık
• Yorgunluk ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Hamilelikte artrit, çocuklarda değil gebe kadınlarda görülür. Çocuklarda görülen eklem iltihapları farklı bir uzmanlık alanıyla değerlendirilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum yaşlı erişkinlerde değil, hamile olan doğurganlık çağındaki kadınlarda ele alınır.

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelikte bağışıklık sisteminin değişmesi, bazı artrit türlerini tetikleyebilir veya mevcut hastalığın alevlenmesine neden olabilir.
• Hormon değişiklikleri ve eklemlere binen kilo artışı, ağrıları artırabilir.
• Nadiren bazı enfeksiyonlar sonrası vücudun verdiği tepki eklemlerde iltihap oluşturabilir.

Risk faktörleri

• Hamilelik öncesinde bağışıklık sistemi kökenli artrit hastalığı tanısı konması
• Ailede romatoid artrit veya lupus gibi hastalıkların bulunması
• Sigara içmek ve hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Artrit belirtilerine ek olarak ateş, nefes darlığı, şiddetli karın ağrısı veya bilinç bulanıklığı yaşıyorsanız en kısa sürede acil servise başvurun.
• Eklemde ani başlayan, dayanılmaz ağrı ve şişlik varsa aynı gün doktorunuzu arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamileliğiniz boyunca düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin; Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği gebelik takip çizelgesine uyun.
• Bilinen bir artrit hastalığınız varsa ve hamile kalmayı planlıyorsanız, romatoloji uzmanıyla gebelik öncesi görüşün.
• Hamilelikte artrit belirtileri geliştirirseniz kadın doğum uzmanınızı bilgilendirin ve romatoloji muayenesi isteyin.

Tanı

Doktor, eklemlerinizi muayene eder, hamilelik ve hastalık öykünüzü dinler. Belirtilerin başka bir nedenle açıklanıp açıklanmayacağını değerlendirmek için bazı laboratuvar testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: iltihap düzeyi, bağışıklık sistemi belirteçleri ve romatizmal hastalık antikorları incelenebilir.
• Tansiyon ölçümü ve idrar testi: gebelikte yüksek tansiyon ile karışabilecek durumları ekarte etmek için yapılır.
• Ultrason veya manyetik rezonans (MR) gibi görüntüleme yöntemleri: hamilelikte mümkün olduğunca röntgenden kaçınılarak, gerekirse en uygun görüntüleme yöntemi seçilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde hem romatolog hem kadın doğum uzmanı birlikte çalışır. Muayene sırasında kilonuz, tansiyonunuz ve eklem bulgularınız değerlendirilir. Ayrıca bebeğinizin gelişimi düzenli olarak ultrason ile takip edilir.

Tedavi

Hamilelikte artrit tedavisinin amacı, annenin ağrısını kontrol altına almak, eklem hasarını önlemek ve bebeğe zarar vermeyecek güvenli yöntemleri seçmektir. Tedavi, kadın doğum uzmanı ve romatoloji uzmanının ortak kararıyla planlanır.

Evde kişisel bakım

• Yorgun hissettiğinizde dinlenin; gün içinde kısa ve sık molalar verin.
• Ağrıyan ekleme 10 dakikayı geçmeyen soğuk uygulama veya kasları rahatlatmak için ılık havlu uygulayın.
• Duruşunuza dikkat edin; uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının.
• Doktorunuzun önerdiği hafif germe ve nefes egzersizlerini yapın.

Tıbbi tedaviler

Hamilelikte bazı ilaçlar güvenli kabul edilse de, ilaç seçimi ve dozu; gebelik haftanıza, hastalığınızın şiddetine ve diğer sağlık durumunuza göre yalnızca doktorunuz tarafından belirlenmelidir. Ağrı kesici, bağışıklık sistemini düzenleyen veya kortizon içeren tedaviler ancak hekim kontrolünde kullanılabilir. Hiçbir ilacı reçetesiz veya doktor önerisi olmadan almayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hamilelikte artrit için cerrahi tedavi gerekmez. Eklemle ilgili zorunlu bir cerrahi müdahale söz konusuysa, bu karar kadın doğum ve ortopedi uzmanlarıyla birlikte, genellikle doğum sonrasına ertelenir.

Bu durumla yaşamak

Hamilelik boyunca kendinizi iyi hissettiğiniz zamanları değerlendirin, stresi azaltacak aktiviteler bulun ve ağrıyla baş etme yöntemlerini öğrenin. Vücudunuzu dinleyerek hareket edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Eklem destekleri (bandaj, splint) kullanmadan önce doktorunuza danışın.
• Alçak topuklu, rahat ve destekleyici ayakkabılar tercih edin.
• Ağır yük kaldırmaktan ve ani eğilme hareketlerinden kaçının.
• Gebeliğe uygun yüzme veya su egzersizleri eklemleri zorlamadan hareket imkanı sağlar.

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir beslenme hem kemik sağlığınız hem bebeğinizin gelişimi için önemlidir. Kalsiyum, D vitamini ve omega-3 içeren yiyecekler (süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, balık) tüketebilirsiniz. Doktorunuzun onayıyla hafif yürüyüşler ve su egzersizleri kaslarınızı güçlendirir ve eklem ağrısını azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ağrı ve hamileliğin getirdiği belirsizlikler kaygı ve depresyon belirtilerine yol açabilir. Kendinizi çaresiz veya sürekli üzgün hissederseniz, bu duyguları doktorunuza anlatmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından destek almak da tedavinizin bir parçasıdır.

Önleme

Artriti tamamen önlemek mümkün değildir; ancak hastalığın seyrini iyi bilerek, düzenli takip yaptırarak ve sağlıklı bir yaşam sürdürerek hamilelikte alevlenme riskini azaltabilirsiniz.

Aşılar

Hamilelikte aşılar, doktorunuzun Sağlık Bakanlığı önerilerine göre yapılır. Grip ve boğmaca aşıları hamilelikte genellikle önerilebilir; ancak özellikle bağışıklık sistemini etkileyen romatizmal hastalıklarda aşı kararı mutlaka hekiminizle birlikte verilmelidir.

Tarama programları

Hamilelik öncesi romatoloji ve kadın doğum muayenesi, risklerin erken belirlenmesini sağlar. Hamilelik sırasında düzenli tansiyon takibi, idrar testi ve ultrason, komplikasyonların erken fark edilmesine yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklemlerde kalıcı hasar ve şekil bozukluğu gelişebilir.
• Anne adayında tansiyon yüksekliği ve preeklampsi riski artabilir.
• Bebekte erken doğum ve düşük doğum ağırlığı görülebilir.

Uzun vadeli görünüm

Hamilelikte artrit zorlayıcı olabilir; ancak düzenli doktor kontrolü, uygun tedavi ve destekleyici bakımla hem annenin hem de bebeğin sağlığını korumak mümkündür. Çoğu kadın güvenli bir doğumla anne olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.