Astım ve Seyahat: Yolculukta Nefesiniz Rahat Olsun

Genel Bakış

Astım, akciğerlerdeki hava yollarının iltihaplanmasıyla ortaya çıkan uzun süreli bir hastalıktır. Hava yolları hassaslaşır ve bazı tetikleyicilerle daralır; bu da öksürük, hırıltı ve nefes darlığına yol açabilir. Doğru planlama ile astımlı kişiler de güvenle seyahat edebilir.

Astım toplumda sık görülür; Türkiye'de de milyonlarca kişi astım tedavisi görmektedir.

Astım her yaşta başlayabilir, ancak çocuklukta daha sık görülür. Ailede astım veya alerji öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı
• Göğüste sıkışma hissi
• Öksürük, özellikle gece veya sabaha karşı
• Hırıltılı solunum

Çocuklarda belirtiler

• Oyun oynarken çabuk yorulma ve nefes darlığı
• Gece uykudan uyandıran öksürük
• Kaburgalar arasında veya boyunda çekilmeler, nefes almakta zorlanma belirtisi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik ön planda olabilir
• Nefes darlığı istirahatte bile fark edilebilir
• Eşlik eden kalp veya akciğer hastalıkları belirtileri artırabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Astımın kesin nedeni bilinmiyor; genetik ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülüyor
• Seyahat sırasında toz, polen, hava kirliliği, keskin kokular ve sigara dumanı gibi tetikleyiciler astımı kötüleştirebilir
• Soğuk hava, nem değişimi, egzersiz ve stres yolculukta astım belirtilerini artırabilir

Risk faktörleri

• Ailede astım veya alerji öyküsü
• Sigara dumanına maruz kalmak
• Aşırı kilolu olmak
• Sık solunum yolu enfeksiyonu geçirmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Astım krizi geçiriyorsanız ve ilaçlarınız etki etmiyorsa acil servise başvurun
• Seyahatten önce belirtileriniz kötüleşirse doktora görünün
• Yolculukta nefes darlığı nedeniyle günlük aktivitelerinizi yapamıyorsanız tıbbi yardım alın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Astım teşhisi konduysa ve seyahat planınız varsa mutlaka kontrol randevusu alın
• Düzenli ilaç kullanan kişiler yılda en az bir kez kontrol olmalıdır
• Astım eylem planınızı güncelletin ve yanınıza alın

Tanı

Doktor, şikayetlerinizi dinler, ailenizde astım öyküsünü sorar ve akciğerlerinizi dinler. Kesin tanı için nefes testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Spirometri (nefes ölçüm testi)
• Tepe akış ölçümü (PEF takibi)
• Alerji cilt testleri veya kan testleri (tetikleyicileri belirlemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı koymak birkaç gün sürebilir. Doktorunuz muhtemelen bir aylık ilaç denemesi önerir ve sonuçlara göre tedaviyi ayarlar. Seyahatten önce teşhis veya kontrol için randevu almanız en doğrusudur.

Tedavi

Astımın tedavisinde amaç belirtileri kontrol altına almak ve atakları önlemektir. Tedavi çoğunlukla düzenli kullanılan koruyucu ilaçlar ve gerektiğinde kullanılan rahatlatıcı ilaçlarla yapılır. Her hasta için ilaç seçimi ve dozu farklıdır; bu nedenle doktorunuzun önerdiği planı uygulayın.

Evde kişisel bakım

• Seyahatte yanınıza yeterli miktarda ilacınızı ve varsa astım eylem planınızı alın
• Otel veya konaklama yerinin sigara içilmeyen bir yer olmasına dikkat edin
• Toz, polen ve nemli ortamlardan korunmak için gerekirse maske kullanın
• Uçakta kabin basıncı ve kuru hava belirtileri artırabilir; doktorunuzun önerdiği rahatlatıcı ilacı kabinde yanınızda bulundurun

Tıbbi tedaviler

Astım ilaçları genel olarak iki gruba ayrılır: koruyucu (günlük alınan) ve rahatlatıcı (atak sırasında kullanılan) ilaçlar. Bu ilaçlar genellikle solunum yoluyla sprey veya toz şeklinde alınır. Hangi ilacın ne zaman ve nasıl kullanılacağına doktorunuz karar verir. İlaçların yan etkileri ve kullanımı hakkında doktorunuza veya eczacınıza danışın.

Bu durumla yaşamak

Astımlı bir kişi seyahat ederken iyi planlanmış bir program hayatını kolaylaştırır. Belirtilerinizi, tetikleyicilerinizi ve ilaç saatlerinizi bilmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durmak atak riskini azaltır
• Yolculuk sırasında bol su için ve tuzlu atıştırmalıklardan kaçının
• Sigara ve dumanlı ortamlardan uzak durun
• Soğuk havalarda ağız ve burnu atkıyla kapatarak nefes alın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet astımı tamamen önlemez ancak genel sağlığı destekler. Seyahatte tanıdık yiyecekler tercih edin; bazı katkı maddeleri astımı tetikleyebilir. Hafif yürüyüş ve esneme hareketleri iyi gelir, ancak egzersiz öncesinde doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Astım kaygı ve strese yol açabilir; ancak doğru tedavi ve eylem planı kaygıyı azaltır. Seyahat öncesi planlama yapmak, belirsizliği azalttığı için psikolojik olarak da rahatlatır.

Önleme

Astımın tamamen önlenmesi mümkün olmasa da, tetikleyicilerden kaçınarak ve düzenli tedaviyle atakların büyük çoğunluğu önlenebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Astım atakları akciğer işlevlerinde kalıcı hasara yol açabilir
• Uzun süre kontrolsüz astım kalp ve damar sistemine ekstra yük bindirebilir
• Ciddi ataklar hastanede yatış gerektirebilir

Uzun vadeli görünüm

Düzenli takip ve tedaviyle astımlı kişiler normal ve aktif bir hayat sürebilir. Planlı hareket eden, ilaçlarını düzenli kullanan ve doktoruyla iletişimde olan kişiler için seyahat de güvenle yapılabilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.