İşitsel Nöropati Nedir?

Genel Bakış

İşitsel nöropati, kulağın sesi normal şekilde algılamasına rağmen, sesin iç kulaktan beyne iletiminde bir sorun oluşmasıdır. Yani ses aslında duyulur, ancak beyne ulaşan sinyaller karışık ya da zayıf olabilir. Bu yüzden kişi konuşmaları ayırt etmekte zorlanabilir, özellikle gürültülü ortamlarda.

Sanıldığından daha sık görülebilir, ancak kesin yaygınlığı tam olarak bilinmiyor. Yenidoğan işitme taramaları sayesinde bazı bebeklerde erken fark edilebiliyor.

Her yaşta görülebilir. Bebeklerde doğuştan olabilir, çocuklarda ve yetişkinlerde sonradan ortaya çıkabilir. Anne karnında geçirilen enfeksiyonlar, doğumda oksijensiz kalma veya bazı genetik durumlar etkili olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Konuşulanları duyuyorum ama anlamakta zorlanıyorum.
• Gürültülü ortamda konuşmaları ayırt etmek çok zor.
• Telefonla konuşurken kelimeleri kaçırma.
• Sesler kesik kesik veya bozuk geliyor.

Çocuklarda belirtiler

• Bebek sese tepki vermiyor veya irkilmiyor.
• Konuşma gecikmesi var.
• Sadece çok yüksek seslere tepki veriyor.
• Dikkat dağınıklığı gibi görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kalabalık ortamlarda konuşmaları takip edememe.
• Telefon görüşmelerinde zorlanma.
• Kulak çınlaması eşlik edebilir.
• İşitme kaybı gibi görülebilir ancak işitme testleri normal çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• İç kulakta sesi elektrik sinyaline çeviren hücrelerin hasarı.
• İşitme sinirinin hasar görmesi.
• Beynin sesi işleyen bölgelerinde sorun.
• Bazen nedeni tam olarak bulunamaz.

Risk faktörleri

• Prematüre doğum.
• Doğum sırasında oksijensiz kalma.
• Ailede işitsel nöropati öyküsü.
• Anne karnında kızamıkçık gibi enfeksiyon geçirme.
• Yenidoğan sarılığı.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aniden işitme kaybı yaşarsanız veya şiddetli baş dönmesi varsa vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurun.
• Yüz felci veya yüzde uyuşma ile birlikte kulakta şikayet varsa acilen doktora görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşitmede zorluk fark ettiğinizde bir kulak burun boğaz uzmanına başvurun.
• Çocuğunuz seslere tepki vermiyorsa veya konuşması geciktiyse doktora götürün.
• İşitme testleriniz normal olsa bile konuşmaları anlamakta güçlük çekiyorsanız tekrar değerlendirin.

Tanı

Tanı, kulak burun boğaz uzmanı ve odyolog tarafından yapılan değerlendirmelerle konulur. Dış kulak ve orta kulak sorunları araştırıldıktan sonra odyolojik testler uygulanır. Bu testler ağrısızdır ve hastanın işitme sistemini ayrıntılı şekilde inceler.

Yapılabilecek testler

• Odyometri: Sesleri ne kadar iyi duyduğunuzu ölçen işitme testi.
• Otoakustik emisyon (OAE): İç kulağın sesi alıp almadığını gösteren test.
• İşitsel beyin sapı yanıtı (ABR): İşitme sinirinin ve beyin sapının sese verdiği tepkiyi ölçen test. İşitsel nöropatide bu test anormal sonuç verir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor kulaklarınızı inceler, işitme testi yapmanızı ister. Testler sessiz bir odada yapılır ve genellikle 15-30 dakika sürer. Bazı hastalarda iç kulağın ve işitme sinirinin görüntülenmesi için manyetik rezonans (MR) istenebilir.

Tedavi

İşitsel nöropatinin tek bir tedavisi yoktur. Tedavi kişinin yaşına, belirtilerin şiddetine ve işitme güçlüğünün günlük yaşamı etkileme düzeyine göre planlanır. Amaç, sesi netleştirmek ve iletişimi kolaylaştırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Gürültülü ortamlardan kaçının, kulak koruyucu kullanın.
• Karşınızdaki kişiyle yüz yüze konuşmaya çalışın; dudak hareketleri anlamayı artırabilir.
• İşitme cihazı kullanıyorsanız düzenli bakımını yaptırın.
• Ailenize ve arkadaşlarınıza durumunuzu anlatın ve sizinle net konuşmalarını isteyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz işitme cihazı önerebilir. Bazı durumlarda koklear implant adı verilen, iç kulağa yerleştirilen bir cihaz düşünülebilir. Bu kararlar mutlaka bir uzman ekip tarafından verilmelidir. İşitsel nöropatinin kendisi için spesifik bir ilaç yoktur; altta yatan başka bir neden bulunursa tedavi buna göre yapılır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlerlemiş işitme güçlüğü olan ve işitme cihazından yeterli fayda sağlayamayan seçilmiş hastalarda koklear implant ameliyatı değerlendirilebilir. Bu cerrahi öncesinde detaylı testler yapılır.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda iletişimi kolaylaştırmak için sessiz ortamlar tercih edin, karşınızdaki kişiyle yüz yüze konuşun ve gerektiğinde işitme yardımcılarından yararlanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durmak, işitme yorgunluğunu azaltabilir.
• Sosyal etkinliklere katılmaya devam edin; kendinizi izole etmeyin.
• İşitme cihazı veya yardımcı sistemler varsa bunları düzenli kullanın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme genel sağlığı destekler, damar sağlığını korur. Düzenli yürüyüş gibi orta düzey egzersizler hem fiziksel hem de zihinsel sağlığa iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İletişimde yaşanan zorluklar yalnızlık, kaygı ve hayal kırıklığı hissi yaratabilir. Bu duyguları ailenizle paylaşın. Gerekirse bir psikologtan destek almaktan çekinmeyin. Bu durum sizin suçunuz değil; kendinize nazik davranın.

Önleme

İşitsel nöropatinin çoğu doğuştan nedenlere bağlı olduğu için tamamen önlenmesi mümkün değildir. Ancak annenin gebelikte enfeksiyonlardan korunması, bebeklerin aşılarının tam yapılması ve doğum sonrası işitme taramalarının yapılması, erken tanı için büyük önem taşır.

Aşılar

Kızamıkçık, menenjit gibi enfeksiyonlara karşı yapılan aşılar, işitsel nöropatiyle ilişkili olabilecek enfeksiyonları önleyerek riski azaltabilir.

Tarama programları

Yenidoğan işitme taraması, işitsel nöropatisi olan bebeklerin erken fark edilmesini sağlar. Ülkemizde bu tarama Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminde gecikme.
• Öğrenme güçlüğü ve okul başarısında düşüş.
• Sosyal izolasyon ve depresyon riski.
• Yaşam kalitesinde belirgin düşüş.

Uzun vadeli görünüm

İşitsel nöropatili bireylerin çoğu, uygun destek ve erken müdahale ile günlük hayatın zorluklarıyla baş edebilir. Her birey farklıdır; bazıları işitme cihazından çok fayda görürken, bazıları koklear implantla daha iyi duyabilir. Umut etmek için birçok neden vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.