Kulak İçinde Et Parçası (Kulak Polibi)

Genel Bakış

Kulak polibi, kulak yolunda ya da kulak zarının arkasındaki boşlukta (orta kulak) büyüyen, yumuşak, genellikle et renginde küçük bir doku parçasıdır. Bir hastalık değil, çoğu zaman altta yatan bir sorunun işaretidir: örneğin uzun süren bir kulak iltihabı ya da kulak zarında bir delik. Polip kendi başına çoğu zaman zararsızdır, ama büyüdükçe kulak yolunu tıkayabilir, işitmeyi azaltabilir ve akıntıya yol açabilir. Bu yüzden nedeni bulunup tedavi edilmesi önemlidir.

Çok sık görülen bir durum değildir. Yine de tekrarlayan kulak iltihabı yaşayan çocuklarda ve uzun süreli kulak sorunu olan yetişkinlerde yeterince sık karşılaşılır ki kulak burun boğaz uzmanları bunu rutin olarak değerlendirir.

Daha çok şu kişilerde görülür: sık sık orta kulak iltihabı geçiren çocuklar, kulak zarında delik olan ya da kulağı uzun süre akıntılı seyreden yetişkinler, kulağına sık sık yabancı cisim sokan veya kulak çubuğu kullanan kişiler. Yaşlılarda da görülebilir, ancak bu durumda nedenin dikkatle araştırılması özellikle önemlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kulaktan akıntı (bazen kokulu, bazen berrak veya iltihaplı görünümlü)
• İşitmede azalma, seslerin boğuk gelmesi
• Kulakta dolgunluk veya tıkanıklık hissi
• Kulakta kaşıntı ya da hafif ağrı
• Kulakta çınlama veya uğultu
• Kulak yolunda görülebilen küçük, yumuşak bir et parçası
• Kulağa dokunulduğunda ya da kulak temizlenirken hafif kanama

Çocuklarda belirtiler

• Kulağını sık sık çekiştirme veya kaşıma
• Huzursuzluk, uyku bozukluğu, ağlama atakları
• Yastıkta akıntı lekesi fark edilmesi
• İşitme azlığına bağlı olarak seslenince geç yanıt verme
• Konuşmanın gecikmesi veya bazı sesleri yanlış söyleme
• Sık geçirilen kulak iltihapları ve eşlik eden ateş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İşitme azlığının 'yaşlılığa bağlı' sanılıp fark edilmemesi
• Uzun süren, geçmeyen kulak akıntısı
• Kulakta sürekli dolgunluk ve huzursuzluk hissi
• İşitme cihazı kullananlarda cihazın rahatsız etmeye başlaması
• Denge sorunlarına eşlik eden kulak şikâyetleri

Nedenler

Ana nedenler

• Uzun süren (kronik) orta kulak iltihabı ve buna eşlik eden kulak zarı deliği — en sık neden
• Dış kulak yolunun uzun süreli iltihabı (dış kulak iltihabı)
• Kulak zarına yerleştirilmiş tüp gibi yabancı malzemelere karşı dokunun tepki vermesi
• Kulakta kalan yabancı cisim veya kulak çubuğuyla oluşan tahriş
• Orta kulakta iltihapla birlikte gelişen kolesterol yapılı doku (kolesteatom) gibi özel durumlar
• Nadir olarak iyi huylu ya da daha dikkat gerektiren doku büyümeleri

Risk faktörleri

• Çocuklukta sık geçirilen kulak iltihapları
• Tedavi edilmemiş veya ihmal edilmiş kulak akıntısı
• Kulak zarında delik bulunması
• Kulağa sık sık kulak çubuğu, kulak kaşığı gibi cisimler sokma
• Alerjik yapı ve sürekli burun tıkanıklığı
• Havuz, deniz veya kirli suyun kulağa kaçması
• Sigara dumanına maruz kalma (özellikle çocuklarda kulak sorunlarını artırır)
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kulaktan kanlı akıntı gelmesi
• Şiddetli kulak ağrısı veya ateşle birlikte kulak akıntısı
• Ani işitme kaybı
• Yüzde güçsüzlük, göz kapatmada zorlanma
• Şiddetli baş dönmesi, dengesizlik, kusma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç haftadır geçmeyen kulak akıntısı
• Kulakta dolgunluk ve işitmede azalma
• Kulak yolunda görülen küçük bir et parçası
• Tekrarlayan kulak iltihapları
• Çocuğunuzun sizi duymakta zorlandığını düşünmeniz

Tanı

Doktor önce şikâyetlerinizi dinler ve kulağınıza özel bir ışıklı aletle (otaskop) bakar. Gerekirse daha büyütmeli bir kulak mikroskobu veya ince bir kameralı aletle kulak yolunu ve kulak zarını ayrıntılı olarak inceler. Polibin görünümü, yerleşimi ve altta yatan iltihabın durumu değerlendirilir. Bazı durumlarda polibin nedenini netleştirmek için küçük bir doku örneği alınır; bu, polibin iyi huylu olup olmadığını anlamanın güvenli yoludur.

Yapılabilecek testler

• Kulak muayenesi (otaskop) ve gerektiğinde kulak mikroskobu ile ayrıntılı bakı
• İşitme testi (odyometri) — işitme kaybının derecesini gösterir
• Timpanometri — kulak zarı ve orta kulağın durumunu değerlendirir
• Kulak akıntısından örnek alınıp incelenmesi (hangi mikrobun olduğunu anlamak için)
• Gerekirse doku örneği (biyopsi) alınması
• Gerekirse bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle birkaç dakika sürer ve ağrı vermez; sadece hafif bir baskı hissedebilirsiniz. Doku örneği alınacaksa kulağa önce uyuşturucu bir damla uygulanabilir, işlem kısa sürer. Sonuçların çıkması birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişebilir. Bu süre içinde sorularınızı not alıp bir sonraki randevunuzda sormak, süreci daha rahat yönetmenizi sağlar.

Tedavi

Tedavinin amacı yalnızca polibi ortadan kaldırmak değil, onu oluşturan asıl sorunu çözmektir. Bu nedenle plan kişiye göre değişir: bazen iltihabın tedavisi yeterli olur, bazen polibin alınması gerekir. Tedavi planınızı mutlaka bir kulak burun boğaz uzmanıyla birlikte belirleyin.

Evde kişisel bakım

• Kulağınıza herhangi bir cisim, kulak çubuğu veya kulak damlası sokmayın; kulak kendi kendini temizler.
• Banyo ve yüzme sırasında kulağınızı kuru tutun; doktorunuzun önerdiği şekilde kulak tıkacı kullanabilirsiniz.
• Kulak akıntısı varsa dış kısmı temiz, kuru bir bezle nazikçe silin; içeri doğru bastırmayın.
• Doktorunuzun verdiği ilaçları önerilen şekilde ve sürede kullanın, iyi hissettiğinizde kendi kararınızla bırakmayın.
• Kontrollerinizi aksatmayın; işitmenizdeki değişiklikleri not edin.
• Sigara dumanından uzak durun; bu özellikle çocuklarda kulak sağlığını korur.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz önce altta yatan iltihabı tedavi etmeye odaklanır. Bu amaçla kulak yolundaki akıntı ve birikintiler hekim tarafından nazikçe temizlenir, iltihabı azaltıcı ve mikropları hedefleyen ilaçlar (kulak damlası, gerektiğinde ağızdan alınan ilaçlar) hekim tarafından reçete edilebilir. Alerji veya burun tıkanıklığı eşlik ediyorsa bunların da kontrol altına alınması kulak sağlığını destekler. İlaç seçimi ve süresi kişiye, yaşa ve muayene bulgularına göre değişir; bu nedenle kendi kendinize ilaç başlamayın, eczacınıza veya hekiminize danışın. İltihap geçtikten sonra polip kendiliğinden küçülebilir ya da kaybolabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Polip geçmezse, kulağı tıkıyorsa veya altta yatan neden (örneğin kulak zarı deliği ya da kolesteatom) varsa kulak burun boğaz uzmanı küçük bir işlem önerebilir. Bu işlemler genellikle kısa sürelidir ve polibin alınması, gerekirse kulak zarının onarılması ya da orta kulağın temizlenmesi şeklinde planlanır. Ameliyat kararı acele verilmez; işitme testleri ve görüntülemeler değerlendirildikten sonra sizinle birlikte kararlaştırılır.

Bu durumla yaşamak

Kulak polibiyle yaşarken en önemli günlük alışkanlık kulağı korumak ve temiz tutmaktır. Kulağınızı kurcalamadığınızda hem iltihap hem de polibin tekrar etme olasılığı azalır. Kulak akıntısı olduğu günlerde dış kısmı nazikçe silmek, havlu ve yastık kılıfını sık değiştirmek hijyen açısından yardımcı olur. İşitme azlığı fark ederseniz bunu görmezden gelmeyin; çoğu zaman basit bir işitme testiyle durum netleşir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yüzerken kulak tıkacı kullanın, yüzme sonrası kulakları nazikçe kurulayın.
• Kulak çubuğu, toplu iğne, anahtar gibi nesneleri kulaktan uzak tutun.
• Üst solunum yolu enfeksiyonlarını ertelemeyin; burun tıkanıklığı kulak sağlığını etkiler.
• Evde ve araçta sigara dumanına maruz kalmayın.
• Uçak yolculuğu veya dalış öncesi kulak sorununuz varsa hekiminize danışın.
• Düzenli uyku ve dengeli beslenme bağışıklığı destekler.

Diyet ve egzersiz

Kulağa özel bir diyet yoktur; ancak dengeli beslenmek ve bol su içmek genel bağışıklığı destekleyerek iltihapların daha kolay atlatılmasına yardımcı olur. Hareket etmek de iyi gelir. Yüzme gibi suyla temas eden sporlarda kulağı korumak için tıkaç kullanın; kulak akıntısı veya ağrısı olduğu günlerde havuza ve denize girmeyi erteleyin. Dalış gibi basınç değişimi yaratan aktiviteler için mutlaka hekiminizin onayını alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan kulak şikâyetleri yorucu olabilir; işitmede azalma sosyal ortamlarda zorlanmaya, kendini dışlanmış hissetmeye ve yorgunluğa yol açabilir. Bu duygular çok anlaşılırdır ve konuşulmayı hak eder. Aile hekiminizle, bir kulak burun boğaz uzmanıyla ya da bir psikologla yaşadıklarınızı paylaşmak yükü hafifletir. Ruh sağlığınızı etkileyen bir durumda yalnız kalmayın; Türkiye'de bir ruh sağlığı desteğine ihtiyaç duyarsanız aile hekiminiz sizi doğru birime yönlendirebilir. Kendinize zarar verme düşüncesi olursa vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Önleme

Tamamen önlenemese de riskini belirgin şekilde azaltmak mümkündür. En etkili yol, kulak iltihaplarını erken ve doğru tedavi ettirmek, geçmeyen kulak akıntısını ihmal etmemektir. Kulağa yabancı cisim sokmamak, kulağı kuru tutmak ve sigara dumanından korunmak da koruyucudur.

Aşılar

Çocukluk çağı aşılarınızı ve çocuğunuzun aşılarını Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği takvime göre tamamlamak önemlidir. Grip ve zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı aşılar, bu enfeksiyonların kulakta sorun yaratma olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir. Hangi aşının sizin veya çocuğunuz için uygun olduğunu aile hekiminize ya da eczacınıza sorabilirsiniz.

Tarama programları

Kulak polibine özel bir tarama programı yoktur. Ancak tekrarlayan kulak iltihabı, sık kulak akıntısı veya işitme zorluğu yaşayan kişilerin düzenli kulak muayenesi ve işitme testi yaptırması erken tanıyı kolaylaştırır. Çocuklarda işitme taramaları Sağlık Bakanlığı'nın programları kapsamında yapılmaktadır; tarama zamanlarını aile hekiminizden öğrenebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İşitmede kalıcı veya ilerleyici azalma
• Kulak akıntısının sürekli hale gelmesi ve tekrarlayan iltihaplar
• İltihabın kemiğe yayılması (mastoidit gibi durumlar)
• Orta kulakta kolesteatom adı verilen, temizlenmesi gereken doku birikimi
• Nadir durumlarda yüz sinirinde etkilenme veya iltihabın daha derin yapılara yayılması
• Çocuklarda işitme azlığına bağlı konuşma ve öğrenme gecikmeleri

Uzun vadeli görünüm

Genel olarak umut verici bir durumdur. Kulak polibi çoğu zaman altta yatan iltihabın tedavi edilmesiyle kontrol altına alınır; tedavi edildiğinde işitme korunabilir ya da iyileşebilir. Önemli olan şikâyetleri ertelememek ve kontrolleri sürdürmektir. Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir, bu yüzden kendi durumunuzla ilgili en doğru bilgiyi muayene ve test sonuçlarınızı değerlendiren hekiminizden alırsınız.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.