Baker Kisti (Popliteal Kist) Nedir?

Genel Bakış

Baker kisti, dizin arka kısmında oluşan, içi eklem sıvısıyla dolu yumuşak bir şişliktir. Aslında gerçek bir kist değildir; diz eklemindeki fazla sıvının, diz arkasındaki doğal bir kesecik olan bursaya dolmasıyla oluşur. Bu yüzden tıpta 'popliteal kist' olarak da bilinir. Çoğunlukla iyi huyludur ve kendi kendine gerileyebilir.

Evet, oldukça sık görülür. Özellikle diz kireçlenmesi (osteoartrit) veya romatoid artrit gibi eklem hastalıkları olan erişkinlerde yaygındır. Çoğu kişi Baker kisti olduğunu bilmez.

En sık 40 yaş üstü erişkinlerde görülür. Diz ekleminde kireçlenme olanlarda, romatizmal hastalığı olanlarda, diz yaralanması geçirmiş kişilerde ve çocuklarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diz arkasında dolgunluk veya baskı hissi
• Ele gelen yumuşak, lastik kıvamında şişlik
• Dizi bükünce gerginlik veya ağrı
• Uzun süre ayakta kalınca şişliğin artması

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle ağrısız ve belirtisizdir
• Diz arkasında yumuşak bir şişlik fark edilebilir
• Çoğu çocukta kendiliğinden kaybolur

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Diz arkasında gerginlik ve ağrı daha belirgin olabilir
• Genellikle diz kireçlenmesi belirtileriyle birlikte görülür
• Kist yırtılırsa bacakta ani şişlik, morarma ve ağrı ortaya çıkabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Diz ekleminde aşırı sıvı birikmesi
• Diz kireçlenmesi (osteoartrit)
• Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
• Menisküs yırtığı veya bağ yaralanmaları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Diz ekleminin tekrarlayan zorlanmaları
• Diz yaralanması geçmişi
• Eklem iltihabına yol açan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diz arkasındaki şişlik giderek büyüyor ve ağrı yapıyorsa
• Dizinizde kilitlenme, takılma veya eşlik eden yaralanma varsa
• Şişlikle birlikte kızarıklık, sıcaklık ve ateş varsa
• Bacağın arkasında yeni başlayan ağrı ve şişlik varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diz arkasında yumuşak bir şişlik fark ettiyseniz
• Diz ağrısı ve gerginlik günlük yaşamı etkilemeye başladıysa
• Daha önce diz eklemiyle ilgili bir hastalığınız varsa ve şikayetleriniz arttıysa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek, dizinizi ve diz arkası bölgesini muayene edecektir. Baker kisti çoğu zaman elle muayenede yumuşak, düzgün sınırlı bir şişlik olarak hissedilir. Tanıyı kesinleştirmek ve benzer görünümlü başka durumları dışlamak için görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Yapılabilecek testler

• Ultrasonografi (USG) ile kistin içinin sıvı dolu olduğu gösterilebilir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR), diz içindeki kıkırdak ve bağ yaralanmalarını da değerlendirmek için istenebilir.
• Bacakta pıhtı şüphesi varsa Doppler ultrason adı verilen inceleme gerekebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme işlemleri ağrısızdır ve genellikle aynı gün içinde tamamlanır. Doktorunuz, kistin neden oluştuğunu anlamak için eklemde başka bir sorun olup olmadığını da araştıracaktır. Sonuçlara göre size tedavi seçenekleri anlatılacaktır.

Tedavi

Baker kistinin tedavisi öncelikle dizdeki asıl soruna yöneliktir. Belirti vermeyen kistlerde düzenli takip yeterli olabilir. Belirtiler varsa dinlenme, soğuk uygulama, bacağı yüksekte tutma ve fizik tedavi gibi yöntemler rahatlama sağlar.

Evde kişisel bakım

• Günde birkaç kez 15-20 dakika süreyle diz arkasına, ince bir bez arasından soğuk uygulayın.
• Bacağınızı dinlendirin ve uzun süre ayakta kalmaktan kaçının.
• Şişliği azaltmak için bacağınızı yüksekte tutun.
• Diz arkasına aşırı baskı yapan dar giysilerden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan neden için fizik tedavi veya egzersiz programı önerebilir. Ağrı ve iltihabı azaltmak için uygun görmesi hâlinde ilaç tedavisi başlayabilir. Kist belirti veriyorsa, ince bir iğneyle içindeki sıvı boşaltılabilir (aspirasyon) ve ardından iltihabı azaltıcı bir enjeksiyon yapılabilir. Bu işlemlerin hepsi doktor tarafından, kişiye özel planlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle ilk seçenek değildir. Yalnızca kist sürekli tekrarlıyorsa, çok büyükse veya altta yatan diz sorunu cerrahi gerektiriyorsa düşünülür. Günümüzde çoğunlukla kapalı yöntemle (artroskopi) dizdeki asıl sorun düzeltilmeye çalışılır.

Bu durumla yaşamak

Baker kisti ile yaşarken dizinizi zorlamayan hareketler önceliğiniz olsun. Gün içinde uzun süre hareketsiz kalmak yerine kısa yürüyüşler yapın, otururken bacağınızı ara ara düzleştirin. Şişlik artarsa soğuk uygulayın ve dinlenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Diz çevresi kaslarını güçlendiren düzenli egzersizler yapın.
• Yüzme, bisiklet gibi ekleme yük bindirmeyen sporları tercih edin.
• Ani zıplama, çömelme ve aşırı diz bükme hareketlerinden kaçının.
• Dizinizi aşırı yoran işlerde mola verin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek eklem sağlığını destekler. Aşırı kilo, dizlere binen yükü artırdığından ideal kiloyu korumak önemlidir. Egzersizde aşırıya kaçmadan, haftanın büyük bölümünde hafif tempolu yürüyüş veya yüzme iyi bir seçenektir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik diz ağrısı günlük yaşamı, uykuyu ve ruh hâlini etkileyebilir. Bu durumda tedirginlik veya çaresizlik hissetmeniz normaldir. Duygusal yükünüz artarsa bir sağlık uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Baker kistini tamamen önlemek mümkün olmayabilir, ancak diz ekleminin sağlığını koruyarak riski azaltmak mümkündür. Diz yaralanmalarına karşı dikkatli olmak, aşırı zorlamaktan kaçınmak ve kilo kontrolünü sağlamak önemlidir.

Aşılar

Baker kistine yönelik özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Baker kisti için toplum taraması yoktur. Diz ağrısı veya şişliği olanların düzenli sağlık kontrolü yaptırması yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kist büyüyebilir ve diz arkasında sürekli gerginlik, ağrı yapabilir.
• Kist yırtılabilir; içindeki sıvı bacak kaslarına yayılarak ani şişlik, kızarıklık ve ağrıya yol açabilir.
• Nadiren sinir veya damar üzerine baskı yaparak bacakta uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük oluşturabilir.

Uzun vadeli görünüm

Baker kisti genellikle ciddi bir hastalık değildir. Altta yatan diz sorunu tedavi edildiğinde kist küçülür veya kaybolur. Zaman zaman tekrarlayabilir, ancak belirtiler yönetilebilir ve çoğu insan normal yaşamına devam edebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.