Barrett Özofagusu Nedir?

Genel Bakış

Barrett özofagusu, yemek borusunun (özofagus) alt ucunu kaplayan hücrelerin, mide asidinin uzun süreli tahrişi sonucu değişime uğramasıdır. Bu değişiklik, bağırsağın iç yüzeyini andıran bir doku oluşumudur. Mide asidi sürekli olarak yemek borusuna geri kaçtığında, vücut hasarlı hücreleri farklı bir hücre tipiyle yenilemeye çalışır.

Tam sıklığı bilinmemekle birlikte, yetişkinlerin yaklaşık %1-2'sinde bulunduğu düşünülmektedir. Uzun süredir reflü şikayeti olan kişilerde daha sıktır.

Orta yaş ve üzeri erkeklerde, beyaz ırkta, fazla kilolu kişilerde ve uzun yıllardır mide ekşimesi yaşayanlarda daha yaygındır. Kadınlarda ve çocuklarda daha nadirdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Barrett özofagusu kendine özel belirti vermez. Aşağıdaki belirtiler daha çok reflüye aittir:
• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi)
• Ağza acı veya ekşi sıvı gelmesi
• Yutma güçlüğü veya yemeğin boğazda takılma hissi
• Sık geğirme ve şişkinlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda Barrett özofagusu çok nadirdir. Eğer oluşursa, bebeklerde beslenme güçlüğü, sık kusma, huzursuzluk ve iştahsızlık gibi belirtiler görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta tipik mide yanması olmayabilir. Bunun yerine yutma güçlüğü, kansızlık (anemi), göğüs ağrısı veya açıklanamayan kilo kaybı görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Mide asidinin yemek borusunun alt kısmına uzun süre geri kaçması (reflü)
• Yemek borusundaki hücrelerin asit tahrişi sonrası kendini farklı bir hücre tipiyle yenilemesi
• Hiatal herni denilen midenin bir kısmının diyaframdan yukarıya çıkması (zemin hazırlayabilir)

Risk faktörleri

• 50 yaş üzerinde olmak
• Erkek olmak
• Fazla kilolu veya obez olmak
• Sigara içmek
• Ailede Barrett özofagusu veya yemek borusu kanseri öyküsünün olması
• Uzun süredir (5 yıldan fazla) haftada birden fazla reflü şikayetinin olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yutma güçlüğü
• İstemsiz kilo kaybı
• Siyah dışkı veya kan kusma
• Şiddetli göğüs ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Altı aydan uzun süredir mide yanması, ekşime gibi reflü belirtileri yaşıyorsanız
• Reflü ilaçlarını düzenli kullanmanıza rağmen şikayetler geçmiyorsa
• Daha önce Barrett veya yemek borusu hücre değişikliği teşhisi konduysa ve kontrol zamanınız geldiyse

Tanı

Kesin tanı, üst sindirim sistemi endoskopisi ile konulur. Doktorunuz, kamera bulunan ince ve bükülebilir bir boru ile yemek borusunu görüntüler ve gerekirse küçük bir doku örneği (biyopsi) alır.

Yapılabilecek testler

• Üst endoskopi (gastroskopi)
• Biyopsi (mikroskop altında incelenmek üzere doku örneği)
• Gerekirse yemek borusu basınç ölçümü (manometri) veya asit ölçümü (pH metrisi)

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi genellikle hafif sedasyon (uyuşukluk) ile 15-20 dakika sürer. İşlem öncesinde birkaç saat aç kalmanız gerekir. Sonuçlara göre doktorunuz hücrelerde displazi adı verilen öncül değişiklikleri olup olmadığını değerlendirecek ve takip aralığını belirleyecektir.

Tedavi

Tedavinin amacı reflü şikayetlerini kontrol altına almak, hücre değişikliklerini düzenli aralıklarla takip etmek ve yüksek riskli durumlarda bu değişiklikleri gidermektir.

Evde kişisel bakım

• Fazla kilonuz varsa yavaşça kilo verin
• Akşam yemeklerini yatmadan en az 2-3 saat önce tüketin
• Yatak başını 15-20 cm yükseltin
• Sigara ve alkolü bırakın
• Boynu sıkan dar kıyafetlerden kaçının
• Küçük ve sık öğünler tüketin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan bir ilaç grubu (proton pompası inhibitörleri) önerebilir. Bu ilaçlar reflü belirtilerini azaltır ve yemek borusunun daha fazla zarar görmesini engeller. İlaç seçimi, dozu ve kullanım süresi mutlaka doktorunuz tarafından belirlenmelidir. Ayrıca endoskopik olarak anormal dokunun çıkarılması (endoskopik rezeksiyon) veya ısı enerjisiyle yakılması (radyofrekans ablasyonu) gibi işlemler uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi hücre değişikliği (yüksek dereceli displazi) veya erken kanser saptanırsa, cerrahi olarak yemek borusunun bir kısmı veya tamamı çıkarılabilir (özofajektomi). Bu durum çok küçük bir hasta grubunda gerekli olur.

Bu durumla yaşamak

Düzenli doktor kontrollerine gitmek en önemli adımdır. Kontrol sıklığı, biyopsi sonucuna göre genellikle 3-5 yılda birdir. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinerek şikayetlerinizi azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın; yürüyüş gibi orta düzeyde aktiviteler reflüyü azaltabilir
• Stresi yönetmek için meditasyon, nefes egzersizleri veya yürüyüş deneyin
• Yatmadan önce yemek yemeyi bırakın
• Sigarayı bırakın

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze ve meyve ağırlıklı beslenin. Çay, kahve, asitli içecekler, domates, soğan, baharatlı ve yağlı yiyecekler bazı kişilerde reflüyü tetikleyebilir. Kendinize iyi gelen ve şikayetlerinizi artıran yiyecekleri not alın. Yürüyüş gibi ılımlı egzersizler reflüyü azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Barrett özofagusu teşhisi, kanser kaygısı yaratabilir. Bu kaygı doğal olmakla birlikte, hastalığın çoğu kişide ilerlemediğini ve düzenli takiple önlenebilir olduğunu bilmek rahatlatıcıdır. Kaygınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşun.

Önleme

Barrett özofagusu tamamen önlenemeyebilir, ancak reflü belirtilerini kontrol altına almak, sağlıklı kiloda kalmak, dengeli beslenmek ve sigara içmemek riski azaltabilir.

Tarama programları

Uzun süredir reflü şikayetiniz varsa veya birden fazla risk faktörü taşıyorsanız, doktorunuz endoskopik tarama önerebilir. Barrett özofagusu olan kişilerde düzenli endoskopik takip, kanserleşmeyi erken evrede yakalayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusunun daralması ve buna bağlı ilerleyici yutma güçlüğü
• Yemek borusunda kanama
• Displazi: hücrelerde kanser öncüsü değişiklikler
• Yemek borusu kanseri (adenokarsinom) riski: nadir fakat ciddi bir durumdur

Uzun vadeli görünüm

Barrett özofagusu olan her 100 kişiden yaklaşık 95'i asla kanser olmaz. Düzenli takip sayesinde, nadir görülen kanserleşmelerde bile değişim başlangıç aşamasındayken yakalanabilir ve tedavi edilebilir. Bu nedenle kontrollerinizi aksatmamanız büyük önem taşır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.