Göz Morarması (Siyah Göz)

Genel Bakış

Göz morarması, göz çevresindeki deri altında kan birikmesi sonucu oluşan morluktur. Halk arasında 'siyah göz' olarak da bilinir. Genellikle yüze alınan bir darbe nedeniyle küçük kan damarlarının yırtılmasıyla ortaya çıkar.

Evet, göz morarması oldukça yaygındır. Spor yaralanmaları, düşmeler, ev kazaları ve trafik kazaları sonrasında sıkça görülür.

Göz morluğu her yaştan insanda görülebilir. Çocuklarda oyun ve düşme, genç ve orta yaşlılarda spor veya kavga, yaşlılarda ise denge kaybına bağlı düşme nedeniyle daha sık ortaya çıkar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göz çevresinde morarma ve şişlik
• Morluğun renginin zamanla mordan sarı-yeşile dönmesi
• Hafif ağrı veya hassasiyet
• Şişlik nedeniyle gözü tam açmakta veya kapatmakta zorluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda göz morluğu genellikle oyun sırasında düşme veya bir yere çarpma sonucu görülür.
• Şişlik yetişkinlere göre daha belirgin olabilir.
• Küçük çocuklar ağrıyı tam ifade edemeyebilir; huzursuzluk, ağlama ve gözü ovalama davranışı görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt inceldiği için morarma daha kolay oluşur ve daha uzun sürebilir.
• Kan sulandırıcı ilaç kullanan yaşlılarda morluk daha büyük ve yaygın olabilir.
• Düşme riski ve buna bağlı daha ciddi yaralanma olasılığı yaşlılarda daha yüksektir.

Nedenler

Ana nedenler

• Yüze veya göze alınan doğrudan darbe (yumruk, top, kapı, düşme)
• Trafik kazası veya yüksekten düşme
• Burun veya yüz estetiği gibi cerrahi işlemler sonrası
• Nadiren kendiliğinden oluşan damar hassasiyeti veya kanama bozuklukları

Risk faktörleri

• Boks, kickboks, dövüş sporları gibi temas sporları yapmak
• Koruyucu gözlük veya kask kullanmadan çalışmak
• İleri yaş nedeniyle denge problemleri yaşamak
• Kan sulandırıcı ilaç kullanmak (doktorunuzun belirlediği ilaçlar)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ağrı veya görme kaybı
• Gözde kan birikmesi
• Çift görme
• Bilinç bulanıklığı veya uykuya eğilim
• Yüzde kırık şüphesi (dokununca çıtırtı hissi, gözün hareket edememesi)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Morluğun 2 haftadan uzun sürmesi
• Ağrının giderek artması
• Şişliğin gözü tamamen kapatacak kadar büyümesi
• Göz çevresinde uyuşma veya karıncalanma

Tanı

Doktorunuz göz çevrenizi dikkatle muayene edecek, yaralanmanın nasıl olduğunu soracak ve görme keskinliğinizi kontrol edecektir. Şüpheli durumlarda göz içi basıncı ölçülür ve göz çevresi kemiklerde kırık olup olmadığı araştırılır.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (uzaktaki harfleri okuma)
• Göz hareketlerinin ve ışık refleksinin kontrolü
• Göz bebeği muayenesi
• Kırık veya iç kanama şüphesinde bilgisayarlı tomografi (BT)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve çoğu zaman ek tetkik gerekmez. Doktorunuz gözün içinde ciddi bir hasar olup olmadığını belirleyecek ve evde yapmanız gereken bakımı anlatacaktır. Ciddi bir bulgu saptanırsa, göz hastalıkları uzmanına yönlendirilirsiniz.

Tedavi

Göz morarmasının tedavisi büyük ölçüde evde bakıma dayanır. Amaç şişliği azaltmak, ağrıyı hafifletmek ve hasarlı dokunun iyileşmesini desteklemektir. İlk günlerde soğuk uygulama, sonraki günlerde ılık kompres uygulanması önerilir.

Evde kişisel bakım

• İlk 24 saat boyunca, temiz bir beze sarılmış buzu göz çevresine 15-20 dakika boyunca uygulayın. Buz doğrudan cilde temas etmemelidir.
• Başınızı hafif yukarıda tutarak uyun. Ekstra bir yastık kullanmak şişliği azaltır.
• Göz çevresine masaj yapmayın, gözü ovalamayın.
• Ağrı kesici kullanmadan önce mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışın. Önerilen dozun dışına çıkmayın.
• Güneş gözlüğü takarak ışığa karşı hassasiyeti azaltın. Göz makyajı ve krem kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Göz morluğu için genellikle özel bir tıbbi tedavi gerekmez. Ağrı için hekimin önerebileceği basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Göz içinde basınç artışı veya kanama varsa, göz doktoru özel göz damlaları veya ilaç tedavisi başlayabilir. Kan sulandırıcı kullanan hastalarda ilaç dozunun ayarlanması gerekebilir; bu durumda hastanın kullandığı tüm ilaçları doktoruna bildirmesi önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, göz çevresi kemiklerinde kırık veya göz içinde yoğun kanama varsa cerrahi tedavi gerekebilir. Özellikle göz hareketini kısıtlayan veya görme sinirine baskı yapan bir durum varsa operasyon planlanır. Bu tür vakalarda göz cerrahı veya yüz ve çene cerrahı birlikte değerlendirme yapar.

Bu durumla yaşamak

Göz morluğunun rengi iyileştikçe değişir; koyu mordan sarı-yeşile döner ve yavaşça kaybolur. İlk birkaç gün ağır fiziksel aktivitelerden kaçının. İşe ve okula dönmek genellikle güvenlidir, ancak yüzünüzü korumaya yönelik ekstra önlemler alın. Lens kullanıyorsanız, şişlik geçene kadar gözlük kullanmayı tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Spor yaparken koruyucu kask veya yüz koruyucu ekipman kullanın.
• Ev içinde düşme riskini azaltmak için yürüyüş yollarını açık tutun, kaygan zeminlere dikkat edin ve yeterli aydınlatma olmasını sağlayın.
• Göz çevresine herhangi bir bitkisel ürün veya ilaç sürmeyin; bazı maddeler enfeksiyona neden olabilir.
• İyileşme sürecinde yeterli uyuyun ve bol su için.

Diyet ve egzersiz

Göz morluğu için özel bir beslenme tedavisi yoktur. Ancak doku onarımını desteklemek için dengeli beslenmek, yeterli protein, C vitamini ve çinko almak faydalıdır. İlk 48 saat ağır idman ve kafa yaralanması riski olan sporlar önerilmez. Sonrasında günlük aktivitelere kademeli olarak dönülebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yüzdeki morluk, kişinin görünümünden rahatsız olmasına ve sosyal ortamlarda kendini kötü hissetmesine neden olabilir. Bu geçici bir durumdur; morluğun kısa sürede iyileşeceğini bilmek sizi rahatlatır. Gerekirse güvendiğiniz bir arkadaşınızla veya aile bireyinizle duygularınızı paylaşın. Uzun süreli kaygı veya utanma hissi devam ederse, doktorunuzdan psikolojik destek isteyebilirsiniz.

Önleme

Göz morarması çoğu zaman kazalardan kaynaklandığı için tamamen önlenemeyebilir. Ancak riski azaltmak mümkündür: Temas sporlarında koruyucu ekipman kullanmak, araç kullanırken emniyet kemeri takmak, evde düşme risklerini azaltmak ve yüz bölgesine darbe tehlikesi olan aktivitelerde dikkatli olmak önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Göz içi basıncın artması ve görme sinirinde hasar (glokom riski)
• Göz çevresi kemiklerinde kırık ve göz hareketlerinde kısıtlılık
• Göz içinde kan birikmesi (hipema) ve kalıcı görme kaybı
• Ciddi kafa travması varlığında beyin kanaması riski

Uzun vadeli görünüm

Çoğu göz morluğu 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Zamanla renk solar ve iz kaybolur. Ciddi bir kırık veya göz içi hasar yoksa kalıcı bir sorun bırakmaz. İyileşme sürecinde doktor kontrolüne gitmek, olası komplikasyonları önlemek için en doğru yoldur ve çoğu insan için sonuç tamamen iyidir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.