Mesane Kanseri Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Korunma Yolları

Genel Bakış

Mesane kanseri, idrar kesesi olarak da bilinen mesanenin iç yüzeyini örten hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıyla oluşan bir kanser türüdür. Mesane, böbreklerin ürettiği idrarın biriktiği balon benzeri bir organdır. Buradaki hücreler zamanla anormal büyüyerek tümör oluşturabilir. Erken yakalandığında tedavi şansı yüksektir.

Mesane kanseri dünyada en sık görülen kanser türlerinden biridir. Özellikle erkeklerde daha yaygındır; Türkiye'de de her yıl binlerce kişiye bu tanı konulmaktadır.

Çoğunlukla 60 yaş üstü erkeklerde görülür. Ancak kadınları ve daha genç erişkinleri de etkileyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İdrarda kan görülmesi (pembe, kırmızı veya koyu kahve renkli) — çoğu zaman ağrısızdır
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Sık idrara çıkma ihtiyacı
• Gece uyanıp idrara çıkmak
• İdrar yapma isteğini zor tutmak
• İdrar akışında zayıflık veya kesinti

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda mesane kanseri çok nadir görülür; bu belirtiler çoğunlukla idrar yolu enfeksiyonu gibi başka sorunların işaretidir.
• İdrarda kan görülmesi
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Karın ağrısı ve ateş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İdrarda kan görülmesi
• İdrar yapmakta zorlanma veya idrar akışında değişiklik
• Bel ve pelvik bölgede künt ağrı
• Yorgunluk, iştahsızlık ve istemsiz kilo kaybı
• Kansızlık (vücutta yeterli kırmızı kan hücresi olmaması) sonucu halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Mesane kanserinin kesin nedeni her zaman bilinmez; ancak hücrelerin genetik yapısındaki hasarlar kontrolsüz büyümeye yol açar.
• Sigara dumanındaki zararlı maddeler idrarla mesaneye ulaşır ve mesane iç yüzeyini uzun süre tahriş edebilir.
• İş yerinde boya, kauçuk, deri, tekstil ve matbaa sektörlerinde kullanılan bazı kimyasallara uzun süre maruz kalmak mesane kanseri riskini artırabilir.

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya sigara dumanına maruz kalmak
• 60 yaşın üzerinde olmak
• Erkek cinsiyeti
• Mesleki kimyasal maddelere (aromatik aminler, boyar maddeler) maruz kalmak
• Uzun süreli mesane taşları veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Ailede mesane kanseri öyküsü
• Daha önce pelvik bölgeye ışın tedavisi almış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrarınızda kan görüyorsanız
• İdrar yaparken yanma, ağrı veya sık idrara çıkma ilk kez başladıysa
• Kasık, bel veya alt karın bölgesinde açıklanamayan bir ağrı varsa
• İştahsızlık, kilo kaybı veya aşırı yorgunluk yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tedavi sonrası planlanan kontrol randevularına mutlaka gitmek
• Sigara bırakma desteği almak için aile hekimine başvurmak
• Herhangi bir yakınma olmasa bile düzenli sağlık kontrolü yaptırmak

Tanı

Öncelikle aile hekiminiz veya üroloji uzmanı şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından idrar tahlili, görüntüleme yöntemleri ve gerekirse sistoskopi ile mesane incelenir. Kesin tanı, biyopsi sonucuna göre konur.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili
• İdrar sitolojisi (idrarda anormal hücrelerin mikroskopla araştırılması)
• Ultrasonografi (ses dalgalarıyla mesanenin görüntülenmesi)
• Bilgisayarlı tomografi gibi detaylı görüntüleme yöntemleri
• Sistoskopi (ince ve kameralı bir aletle mesane içine bakılması)
• Biyopsi (sistoskopi sırasında şüpheli bölgeden küçük bir parça alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Aile hekiminiz gerekli görürse sizi bir üroloji uzmanına yönlendirir. Sistoskopi genellikle uyuşturma ile yapılan kısa bir işlemdir. Biyopsi sonucu birkaç gün sürebilir; sonuçlara göre tedavi planı ayrıntılı olarak sizinle paylaşılır.

Tedavi

Mesane kanserinin tedavisi kişiye özeldir. Tümörün boyutu, mesane duvarına ne kadar derinleştiği, hücrelerin agresiflik derecesi, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu tedavi kararını etkiler. Üroloji, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanları birlikte plan yapar.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrol ve takip programına eksiksiz uyun
• Sigara içiyorsanız bırakmak için mutlaka destek alın
• Günde yeterli miktarda su için; doktorunuza danışarak idrar renginizi açık sarıda tutmaya çalışın
• İdrar yolu enfeksiyonlarından korunmak için temizlik ve hijyen kurallarına dikkat edin
• Sebze ve meyveden zengin, işlenmiş gıdalardan uzak bir beslenme düzeni oluşturun

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri arasında mesane içine doğrudan uygulanan ilaç tedavisi, bağışıklık sistemini güçlendiren immünoterapi, damar yoluyla uygulanan kemoterapi, ışın tedavisi (radyoterapi) ve cerrahi yöntemler yer alır. Hangi tedavinin veya kombinasyonun kullanılacağı, kanserin evresi ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tümör yalnızca mesane iç yüzeyindeyse sistoskopi ile tümörün çıkarılması yeterli olabilir. Tümör kas tabakasına yayıldıysa mesanenin bir kısmı veya tamamı cerrahi olarak çıkarılabilir; mesanenin tamamı çıkarıldığında idrarın vücuttan atılması için yeni bir yol oluşturulur.

Bu durumla yaşamak

Tedavi bittikten sonra düzenli kontroller sizi bekler. Mesane kanseri geri gelebileceği için bu kontrollere uymak çok önemlidir. Günlük yaşamınızda yorgunluğunuzu dinleyin ve kendinize iyileşmek için zaman tanıyın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigarayı bırakın; bırakmak için doktorunuzdan veya sigara bırakma polikliniklerinden yardım isteyin
• Yeterli su için ve idrarınızı uzun süre tutmaktan kaçının
• Doktorunuz onayladıysa her gün kısa yürüyüşler yapın
• Tedavi sonrası sosyal yaşamınıza kademeli olarak dönmeye çalışın

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl ve yeterli proteini içeren dengeli bir beslenme genel sağlığınızı destekler. Aşırı tuzlu ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak faydalıdır. Egzersizi yorgunluk seviyenize göre ayarlayın ve yeni bir egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı ve tedavisi kaygı, üzüntü, uyku güçlüğü ve umutsuzluk yaratabilir. Bu duygular normaldir; ancak günlük yaşamı etkilemeye başladıysa bir psikolog veya psikiyatristten destek alın. Kendinize ya da başkalarına zarar verme düşüncesi aklınızdan geçiyorsa hiç vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Önleme

Mesane kanserini tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak sigara içmemek, sigara dumanından uzak durmak, iş yerinde kimyasal maddelerle çalışırken koruyucu ekipman kullanmak ve yeterli sıvı almak riski önemli ölçüde azaltabilir.

Aşılar

Bugün için mesane kanserine karşı doğrudan koruyan bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı'nın topluma yönelik kanser tarama programları arasında mesane kanseri için rutin tarama bulunmamaktadır. Bu nedenle idrarda kan gibi belirtileri erken fark edip doktora başvurmak en etkili erken tanı yoludur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümör mesane kasının derinliklerine doğru ilerleyebilir
• Kanser lenf bezlerine veya akciğer, karaciğer, kemik gibi uzak organlara yayılabilir
• İdrar yollarını tıkayarak böbrek hasarına yol açabilir
• Sürekli kanama sonucu ciddi kansızlık gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Erken evrede yakalanan mesane kanserinde tedavi başarı oranı yüksektir. Hastalık tekrarlayabileceği için düzenli kontroller hayat kurtarıcıdır. Günümüz tedavileri sayesinde birçok hasta uzun yıllar sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürdürebilmektedir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.