Düşük Tansiyon (Hipotansiyon)

Genel Bakış

Düşük tansiyon, tıptaki adıyla hipotansiyon, kanın atardamar duvarlarına yaptığı basıncın normalin altına inmesidir. Genel olarak büyük tansiyonun 90 mmHg ve küçük tansiyonun 60 mmHg altı olarak değerlendirilir. Ancak tek başına düşük bir tansiyon değeri hastalık demek değildir; asıl önemli olan bu düşüklüğün belirtilere yol açıp açmamasıdır.

Düşük tansiyon, yüksek tansiyon kadar sık görülmemekle birlikte toplumda oldukça yaygındır. Özellikle genç, zayıf kadınlarda ve yaşlı bireylerde daha sık rastlanır.

Her yaşta görülebilir. Genç yetişkinler, yaşlılar, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve bazı ilaçları kullanan kişiler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Baş dönmesi
• Göz kararması
• Halsizlik ve yorgunluk
• Mide bulantısı
• Bayılma hissi veya bayılma
• Konsantrasyon güçlüğü

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda en sık ayağa kalkarken baş dönmesi görülür
• Bazı çocuklarda uzun süre ayakta kalınca bayılma eğilimi olabilir
• Sinirlilik, halsizlik ve okulda dikkat dağınıklığı görülebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda baş dönmesi ve denge kaybı düşmelere neden olabilir
• Bulanık görme veya geçici görme kaybı yaşanabilir
• Özellikle yemekten sonra tansiyon düşmesi ve halsizlik sık görülür
• Bazen zihin karışıklığı veya konfüzyon gibi belirtiler olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz sıvı alımı ve sıvı kaybı
• Uzun süre ayakta durmak
• Yemek sonrası tansiyon düşmesi
• Bazı kalp ve sinir sistemi hastalıkları
• Bazı tansiyon ilaçları ve diğer ilaçlar
• Kansızlık (anemi)
• Hamilelik
• İç kanama veya ağır yaralanma

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Bazı ilaçların kullanımı
• Uzun süre yatakta veya hareketsiz kalmak
• Yetersiz sıvı tüketimi
• Diyabet ve bazı hormonal hastalıklar
• Sıcak ve nemli ortamlar
• Geçirilmiş kalp krizi veya kalp yetmezliği

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bayılma yaşadıysanız
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, yüksek ateş veya ciddi baş ağrısı varsa
• Dışkıda veya kusmukta kan görürseniz
• Kan basıncınız belirgin şekilde düşükken bilinciniz bulanıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tekrarlayan baş dönmesi ve göz kararması yaşıyorsanız
• Açıklanamayan yorgunluk ve halsizlik varsa
• İlaç değişikliği sonrası düşük tansiyon belirtileri ortaya çıktıysa
• Hamilelikte sık sık bayılma hissi yaşıyorsanız

Tanı

Doktor önce sağlık geçmişinizi dinler ve kullandığınız ilaçları öğrenir. Tansiyonunuzu kolunuzdan tansiyon aletiyle ölçer. Tanı için tansiyonun yatarak, oturarak ve ayakta dururken ölçülmesi gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• Farklı pozisyonlarda tansiyon ölçümü
• Kan testleri (kansızlık, şeker, böbrek ve hormon değerleri)
• Elektrokardiyogram (EKG) ile kalp ritminin değerlendirilmesi
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
• Gerekirse efor testi veya tilt masası testi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve birkaç testle çoğu zaman tanı konulabilir. Doktorunuz tansiyon düşüklüğünün nedenini bulmaya çalışacaktır. Bazı durumlarda kardiyoloji veya nöroloji bölümüne yönlendirilebilirsiniz.

Tedavi

Düşük tansiyonun tedavisi öncelikle nedenine bağlıdır. Altta yatan bir hastalık varsa o hastalık tedavi edilir. Çoğu durumda belirtileri azaltmak için yaşam tarzı değişiklikleri yeterlidir. Tedavi kişiye özeldir ve mutlaka bir hekim tarafından planlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Aniden ayağa kalkmak yerine yavaşça kalkın
• Gün boyunca yeterli miktarda su için
• Uzun süre ayakta durmaktan kaçının
• Sıcak banyo ve sauna gibi ortamlardan uzak durun
• Büyük öğünler yerine küçük ve sık öğünler tüketin
• Doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı değiştirmeyin

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavi, düşük tansiyonun nedenine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Örneğin bir ilaç tansiyonu düşürüyorsa doktorunuz bu ilacın dozunu veya türünü değiştirebilir. Damardan sıvı verilmesi veya tansiyonu dengelemeye yardımcı ilaç tedavisi gerekebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna yalnızca sağlık uzmanınız karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Düşük tansiyonun kendisi için genellikle ameliyat gerekmez. Ancak düşük tansiyona yol açan kalp kapak hastalığı, kanama veya bazı damar sorunları gibi cerrahi gerektiren bir neden bulunursa doktorunuz ameliyat önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Düşük tansiyonla yaşarken vücudunuzun sinyallerine dikkat etmeniz önemlidir. Baş dönmesi, göz kararması gibi belirtiler hissettiğinizde hemen oturun veya uzanın. Tetikleyici durumlardan kaçınarak günlük yaşamınızı planlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ani pozisyon değişikliklerinden kaçının
• Günlük sıvı alımınızı düzenleyin
• Uzun süre ayakta kalmayın
• Doktorunuz önerirse tuz alımını dengeleyin
• Varis çorapları gibi destek ürünleri hakkında doktorunuza danışın

Diyet ve egzersiz

Öğünleri az ve sık yemek, özellikle yemek sonrası tansiyon düşmesini azaltabilir. Dengeli beslenme ve yeterli sıvı alımı önemlidir. Düzenli ve hafif egzersiz dolaşımı destekleyebilir. Ancak egzersiz sırasında baş dönmesi olursa durun ve dinlenin. Çok yoğun aktivitelerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Baş dönmesi ve yorgunluk gibi belirtiler kaygı yaşamanıza yol açabilir. Bu duygularla başa çıkmak için yeterli uyuyun, stres yönetimi yapın ve gerektiğinde bir uzmandan psikolojik destek alın. Unutmayın ki düşük tansiyonun çoğu türü başarıyla yönetilebilir.

Önleme

Düşük tansiyonun her türünü önlemek mümkün olmasa da tetikleyicilerden kaçınmak, yeterli sıvı almak, yavaşça hareket etmek ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek riski önemli ölçüde azaltır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bayılma ve düşmeye bağlı kırıklar
• Şok durumu (ciddi ve hayatı tehdit eden bir durum)
• Organlara yeterli kan gidememesi sonucu böbrek veya beyin hasarı

Uzun vadeli görünüm

Düşük tansiyon çoğu zaman hafif seyreder ve yaşam beklentisini etkilemez. Belirtiler nadir ve hafifse kişi normal hayatını sürdürebilir. Uygun tedavi ve düzenli takip ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Kendinizi daha iyi hissetmek için doktorunuzun önerilerine uymanız yeterlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.