Beden Bütünlüğü Kimlik Bozukluğu (BIID) Nedir?

Genel Bakış

Beden Bütünlüğü Kimlik Bozukluğu (BIID), kişinin sağlıklı bir beden parçasının (örneğin bir kol veya bacak) aslında kendisine ait olmadığını güçlü bir şekilde hissettiği nadir bir psikolojik durumdur. Bu durumdaki kişiler, o uzvu kaybetme ya da işlevini yitirme isteği duyabilir. Bu bir heves ya da tercih değildir; gerçek bir sıkıntı ve içsel bir çatışmadır.

BIID çok nadir görülür ve toplumda yeterince bilinmez. Pek çok kişi bu durumu dile getirmekten çekinir, bu yüzden gerçek sıklığı tam olarak bilinmez.

BIID her cinsiyetten, her yaş grubundan insanı etkileyebilir. Belirtiler sıklıkla çocukluk veya ergenlik döneminde başlar, ancak tanı çoğunlukla yetişkinlikte konur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bir uzvu veya vücut bölgesini sürekli olarak "yabancı" ya da "ait değilmiş" gibi hissetmek
• O uzvun alınması ya da işlevini yitirmesi yönünde yoğun ve tekrarlayan bir istek
• Bu istek ve düşünceler nedeniyle yoğun sıkıntı, huzursuzluk veya çaresizlik hissi
• Uzvu hayal ederek ya da protez kullanarak geçici rahatlama denemeleri yapmak
• Günlük yaşamı, işi veya ilişkileri etkileyen takıntılı düşünceler
• Depresyon, kaygı veya kendine zarar verme düşünceleri eşlik edebilir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda BIID belirtileri, oyun oynarken sürekli olarak bir uzuv yokmuş gibi davranma veya bandajla kapatma isteği şeklinde görülebilir.
• Çocuk, engelli gibi davranmayı deneyebilir ve bu konuda sorularda rahatsızlık duyabilir.
• Okul başarısında düşüş, içe kapanma veya sinirlilik görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşlarda BIID belirtileri, uzun süredir bastırılmış hislerin depresyon veya kaygı ile daha belirgin hale gelmesi şeklinde ortaya çıkabilir.
• Yaşlı bireylerde bu durum, sosyal izolasyon ve fiziksel sağlık sorunlarıyla birlikte daha karmaşık hale gelebilir.
• Daha önce hiç dile getirilmemiş olan istekler, bakım ihtiyaçları arttığında suçluluk veya utanç duygularıyla birlikte ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• BIID'nin kesin nedeni bilinmemektedir.
• Beyindeki duyusal ve beden algısıyla ilgili bölgelerdeki farklılıkların rol oynayabileceği düşünülmektedir.
• Psikolojik gelişim süreci, çocukluk deneyimleri ve kişinin bedenine yüklediği anlamlar etkili olabilir.

Risk faktörleri

• Bu konuda genetik veya çevresel kesin risk faktörleri tanımlanmamıştır.
• Çocuklukta yaşanan duygusal zorluklar veya bedenle ilgili olumsuz deneyimler bazı kişilerde etkili olabilir.
• Beyin gelişimi ve sinir sistemi farklılıkları da araştırılmaktadır.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kendinize veya bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa hemen 112'yi arayın.
• Bu durumla ilgili duygularınız dayanılmaz hale geldiyse aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bedeninizle ilgili bu tür duygular ve istekler sürekliyse ve sizi rahatsız ediyorsa bir aile hekimine veya ruh sağlığı uzmanına başvurun.
• Bu durum uyku, iş veya ilişkilerinizi etkilemeye başladığında yardım isteyin.

Tanı

BIID tanısı, bir ruh sağlığı uzmanı (psikiyatrist veya psikolog) tarafından yapılan detaylı görüşme ve klinik değerlendirme ile konur. Fiziksel bir testi yoktur.

Yapılabilecek testler

• Ayrıntılı klinik görüşme
• Belirtilerin yaşamı ne kadar etkilediğini anlamak için psikolojik değerlendirme formları
• Bazı durumlarda başka bir sağlık sorunu olup olmadığını anlamak için doktor muayenesi

Randevunuzda neler beklenir

Görüşme sırasında uzman; duygularınızı, düşüncelerinizi ve bu durumun hayatınızı nasıl etkilediğini soracaktır. Yargılanmayacağınızı bilmeniz önemli. Tanı koymak zaman alabilir, çünkü uzman belirtileri dikkatlice dinler ve yanlış anlaşılmaları önlemek için size güvenli bir alan sağlar.

Tedavi

BIID için kesin bir tedavi yoktur, ancak tedavinin amacı kişinin sıkıntısını azaltmak, güvenliğini sağlamak ve bedeniyle barışık bir yaşam sürmesine yardımcı olmaktır. Tedavi, terapi ve destekleyici görüşmeler üzerine kuruludur.

Evde kişisel bakım

• Duygularınızı bir günlüğe yazarak fark etmeye çalışın.
• Güvendiğiniz bir aile üyesi veya arkadaşınızla konuşun; yalnız olmadığınızı hissedin.
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri veya meditasyon gibi yöntemleri deneyebilirsiniz.
• Bu konuda okuduğunuz her bilgiye değil, uzman görüşlerine güvenin.

Tıbbi tedaviler

Ruh sağlığı uzmanları, psikoterapi (konuşma terapisi) uygulayabilir. Kişinin aynı zamanda depresyon veya kaygı gibi eşlik eden sorunları varsa, ilaç tedavisi düşünülebilir. Hangi ilacın ve hangi dozun uygun olduğuna yalnızca doktor karar vermelidir. İlaçlar BIID'nin kendisini ortadan kaldırmaz, ancak ek sıkıntıları hafifletmeye yardımcı olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sağlıklı bir uzvun alınması yönünde cerrahi müdahale tıbbi etik açıdan kabul edilmez ve genellikle yapılmaz. Tedavi, cerrahi dışı destek ve terapi yollarına odaklanır.

Bu durumla yaşamak

BIID ile yaşamak zor olabilir; ancak düzenli terapi desteği ve kendi hislerinize karşı şefkatli bir tutum geliştirmek günlük yaşamı kolaylaştırabilir. Tetikleyicileri tanımak ve kendinize iyi bakmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve dinlenme alışkanlığı edinin.
• Size iyi gelen, keyif aldığınız hobilerle ilgilenin.
• Alkol ve madde kullanımından kaçının, çünkü bunlar duyguları geçici olarak bastırabilir ama zamanla sorunları artırır.
• Yalnız kaldığınızda yoğunlaşan düşünceler için bir sosyal destek çevresi oluşturun.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek genel iyi hissi destekler. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler, kaygı ve stresi azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak vücudunuzla ilgili bu özel duygular konusunda egzersiz yapmak zorlayıcıysa, bir fizyoterapist veya uzmanla konuşabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

BIID, tıpkı diğer kronik ruhsal zorluklar gibi depresyon, kaygı, utanç ve yalnızlık duygularına yol açabilir. Bu nedenle ruh sağlığınızı ihmal etmemeniz ve gerektiğinde profesyonel destek almanız çok önemlidir.

Önleme

BIID'nin bilinen bir yolla önlenmesi mümkün değildir çünkü ortaya çıkış nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak erken dönemde duygusal destek almak, sıkıntının ilerlemesini ve ek ruhsal sorunların gelişmesini önleyebilir.

Tarama programları

Toplumda BIID için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ruh sağlığı taramaları sırasında, kişinin beden algısıyla ilgili sıkıntıları da ele alınabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Depresyon ve kaygı bozukluklarının gelişmesi veya kötüleşmesi
• İntihar düşünceleri ve girişimleri
• Kendine zarar verme davranışları
• Toplumdan uzaklaşma ve yalnızlık
• İş, okul ve aile yaşamında ciddi aksamalar

Uzun vadeli görünüm

Doğru destek ile BIID ile yaşayan kişiler, bu duyguların yarattığı sıkıntıyı yönetmeyi öğrenebilir. Terapi, güçlü bir destek sistemi ve kişinin kendi kendine bakımıyla daha huzurlu ve anlamlı bir yaşam sürmek mümkündür. Umut vardır; önemli olan yardım aramaktan çekinmemektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.