Meme Kanseri: Belirtileri, Tedavisi ve Destek

Genel Bakış

Meme kanseri, memedeki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla oluşan bir hastalıktır. Bu anormal hücreler zamanla bir kitle oluşturabilir veya vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Erken yakalandığında tedavi başarısı yüksektir.

Evet, meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Dünyada ve Türkiye'de her yıl binlerce kadın bu tanıyı almaktadır. Ancak erken teşhis edilen vakaların büyük çoğunluğu başarıyla tedavi edilebilmektedir.

Her yaştan kadını etkileyebilir, ancak risk yaşla birlikte artar. Çoğunlukla 40 yaş üstü kadınlarda görülür. Nadiren erkeklerde de görülebilir. Ailede meme kanseri öyküsü olanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Memede veya koltuk altında ele gelen sert, ağrısız kitle
• Meme başında içe çekilme veya şekil değişikliği
• Meme cildinde çöküntü, kırışıklık veya portakal kabuğu görünümü
• Meme başından kanlı veya berrak akıntı
• Memede ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Memenin boyutunda veya şeklinde belirgin değişiklik

Nedenler

Ana nedenler

• Meme hücrelerinin DNA'sında meydana gelen hasar ve mutasyonlar
• Kesin tek bir neden olmamakla birlikte hormonal, genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynar
• Çoğu meme kanseri, bilinen tek bir nedene bağlı değildir

Risk faktörleri

• İleri yaş (özellikle 50 yaş üstü)
• Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü
• BRCA1 ve BRCA2 gibi kalıtsal gen mutasyonları
• İlk adetin erken yaşta görülmesi veya menopozun geç olması
• Hiç doğum yapmamış olmak veya ilk doğumu 30 yaşından sonra yapmak
• Uzun süre hormon replasman tedavisi kullanmak
• Aşırı kilo ve obezite (özellikle menopoz sonrası)
• Fiziksel aktivite azlığı
• Alkol kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memede veya koltuk altında yeni ele gelen kitle
• Meme başında çekilme, akıntı veya ciltte portakal kabuğu görünümü
• Memede iyileşmeyen yara veya kızarıklık

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 20 yaşından itibaren ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapın
• 40 yaşından sonra Sağlık Bakanlığı tarama programına göre düzenli mamografi çektirin
• Ailede meme kanseri öyküsü varsa doktorunuzla daha erken tarama planı yapın

Tanı

Doktor önce memeyi ve koltuk altını muayene eder. Ardından görüntüleme yöntemleri ve gerekirse biyopsi ile tanı kesinleştirilir. Biyopside, memeden alınan küçük bir doku örneği patoloji laboratuvarında incelenir. Bu işlem kesin tanıyı koydurur.

Yapılabilecek testler

• Mamografi (memeli röntgen filmi)
• Ultrason (ses dalgalarıyla görüntüleme)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Biyopsi (ince iğne veya kalın iğne ile doku örneği alma)
• İleri evrelerde PET-BT veya kemik sintigrafisi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve görüntüleme genellikle birkaç saat içinde tamamlanır. Biyopsi sonucu için birkaç gün beklemeniz gerekebilir. Sonuçlar doktorunuz tarafından sizinle ayrıntılı şekilde paylaşılır ve hangi tedavi yolunun uygun olduğuna birlikte karar verilir.

Tedavi

Meme kanseri tedavisi kişiye özeldir. Tümörün boyutu, yayılımı, hormon duyarlılığı ve hastanın genel sağlık durumu tedaviyi belirler. Tedavide genellikle cerrahi, ışın tedavisi (radyoterapi), ilaç tedavileri ve hormon tedavileri birlikte veya sırayla kullanılır. Tedavi planınızı onkoloji uzmanınız ayrıntılı olarak anlatacaktır.

Evde kişisel bakım

• Tedavi sürecinde dinlenmeye ve uykuya zaman ayırın.
• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Tedavi yan etkilerinde doktorunuza veya hemşirenize danışın.
• Stresle başa çıkmak için yürüyüş, nefes egzersizleri veya hobiler edinin.

Tıbbi tedaviler

Cerrahi ile tümörlü doku veya gerektiğinde tüm meme çıkarılabilir. Radyoterapi, yüksek enerjili ışınlarla kanser hücrelerini yok etmeyi hedefler. Kemoterapi, vücuttaki kanser hücrelerini öldüren ilaçlarla yapılır. Hormon tedavisi, hormona duyarlı tümörlerde uygulanır. Hedefli tedaviler ve immünoterapi, kanser hücrelerinin belirli özelliklerine göre tasarlanmış yeni nesil seçeneklerdir. Hangi tedavinin kullanılacağına doktor karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi, meme kanseri tedavisinin en temel yöntemlerinden biridir. Erken evrede tümörlü bölge çıkarılabilir (koruyucu cerrahi) veya tüm meme alınabilir (mastektomi). Lenf nodlarına yayılım olup olmadığı da cerrahi sırasında değerlendirilir. Doktor, hastalığın evresine ve kişisel duruma göre en uygun yöntemi önerir.

Bu durumla yaşamak

Meme kanseri tedavisi birkaç ay sürebilir. Bu süreçte duygusal ve fiziksel iniş çıkışlar normaldir. Günlük hayatınızı enerjinize göre planlayın; kendinizi iyi hissettiğiniz zamanlarda hafif aktiviteler yapın. Tedavi bitiminde de düzenli kontroller hayatınızın bir parçası olmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli yürüyüş veya size uygun hafif egzersizler yapın.
• Sebze, meyve, tam tahıl ve protein açısından zengin dengeli beslenin.
• İdeal kilonuzu korumaya çalışın.
• Alkolü sınırlayın veya tamamen bırakın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir beslenme düzeni tedavi başarısını destekler. Her gün farklı renklerde sebze ve meyve tüketin, işlenmiş gıdalardan kaçının. Haftanın çoğu günü en az 30 dakika tempolu yürüyüş yapmaya çalışın. Ancak egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Meme kanseri tanısı kaygı, korku ve üzüntü gibi güçlü duygulara yol açabilir. Bu duygular yaşam kalitesini etkileyebilir. Psikolojik destek almak, destek gruplarına katılmak ve yakınlarla konuşmak bu süreçte çok değerlidir. İhtiyaç halinde psikolog veya psikiyatrist desteği istemekten çekinmeyin. Kriz anlarında acil servisler veya 112 üzerinden yardım isteyebilirsiniz.

Önleme

Meme kanserini tamamen önlemenin kesin bir yolu yoktur. Ancak bazı riskleri azaltmak mümkündür. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilo, az alkol tüketimi ve emzirme riski azaltıcı faktörlerdir. En önemlisi, düzenli tarama ile hastalığı erken evrede yakalamaktır.

Aşılar

Meme kanserinden koruyan bir aşı henüz bulunmamaktadır. Bu konuda duyduğunuz aşı haberlerine karşı şüpheci olun ve bilgi için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın Kanser Tarama Programı kapsamında 40-69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir ücretsiz mamografi yapılmaktadır. Ayrıca kadınların ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapması ve yılda bir kez klinik meme muayenesi yaptırması önerilir. Tarama, belirti vermeyen erken evre kanserleri yakalamak için kritik öneme sahiptir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümör büyüyerek memenin ve göğüs duvarının çevresine yayılabilir.
• Kanser hücreleri koltuk altı lenf bezlerine ve daha sonra kemik, karaciğer, akciğer veya beyin gibi uzak organlara yayılabilir.
• İleri evrede tedavi daha zorlaşır ve yaşam süresi kısalabilir.

Uzun vadeli görünüm

Günümüzde erken evre meme kanserinin tedavi başarısı çok yüksektir. Pek çok kadın tedavi sonrası uzun ve sağlıklı bir yaşam sürer. Tedavideki gelişmeler sayesinde ileri evrede bile kontrol sağlanabilmektedir. Umut her zaman vardır; önemli olan doğru bilgi, düzenli takip ve güçlü bir destek ağıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.