Bebeklerde ve Çocuklarda Nefes Tutma Atakları

Genel Bakış

Nefes tutma atağı, genellikle 6 ay ile 4 yaş arasındaki çocuklarda görülen, güçlü bir duygu sonrası çocuğun birkaç saniye nefes almayı bırakmasıdır. Bu sırada çocuğun yüzü morarabilir veya rengi solabilir, hatta kısa bir süre bilincini kaybedebilir. Birkaç saniye içinde kendiliğinden düzelir ve çocuğa kalıcı bir zarar vermez.

Evet. Çocukların yaklaşık %5'inde görülür ve aileleri endişelendirse de sık karşılaşılan bir durumdur.

En çok 6 ay ile 4 yaş arasındaki sağlıklı bebek ve çocukları etkiler. Ailede benzer öykü olan çocuklarda daha sık görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağlama, öfke veya korku sonrası birden nefesini tutma
• Yüzde morarma veya solgunluk
• Kısa süreli bilinç kaybı veya bayılma
• Birkaç saniye içinde kendiliğinden nefes alma ve düzelme

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk birkaç saniye hareketsiz kalabilir.
• Bazı çocuklarda vücutta hafif kasılma veya seğirme olabilir.
• Bayılma sonrası çocuk kısa bir süre yorgun ve huzursuz olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Güçlü duygular (öfke, korku, acı) sinir sisteminde istemsiz bir refleksi tetikler ve çocuk nefesini tutar.
• Sinir sistemi henüz tam olgunlaşmamıştır; bu durum bebeklik ve küçük çocukluk döneminde daha sıktır.
• Bazı çocuklarda demir eksikliği ile ilişkilendirilmiştir.

Risk faktörleri

• Ailede benzer nefes tutma ataklarının görülmesi
• Demir eksikliği anemisi
• Yoğun duygular yaşayan, güçlü mizaçlı çocuklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Atak sonrası çocuk nefes almıyorsa veya düzelmiyorsa hemen 112'yi arayın.
• Bayılma sırasında kasılmalar olduysa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
• Ataklar günde birden fazla veya 1 dakikadan uzun sürüyorsa acil olarak doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk atakta çocuk doktorunuza muayene ettirin.
• Ataklar sıklaştıysa veya 4 yaşından sonra başladıysa bir doktora danışın.
• Demir eksikliği şüphesi varsa kan testi yaptırın.

Tanı

Doktor, atakların öyküsünü dinleyerek ve çocuğu muayene ederek tanıyı koyar. Atakları videoya kaydedip doktora göstermek tanıda çok yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• EKG (kalp ritmini değerlendirmek için)
• EEG (beyin dalgalarını değerlendirmek için)
• Kan testi (demir eksikliği araştırmak için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, çocuğunuzun kalp ve beyin sağlığını değerlendirmek için bazı tetkikler isteyebilir. Bu tetkikler genellikle ağrısız ve güvenlidir; aileye ayrıntılı bilgi verilir.

Tedavi

Çoğu nefes tutma atağı için özel bir tedavi gerekmez. Önemli olan aileyi bilgilendirmek, atak sırasında doğru şekilde müdahale etmek ve altta yatan başka bir sorun olmadığından emin olmaktır.

Evde kişisel bakım

• Sakin kalın ve panik yapmayın.
• Çocuğu yan yatırın ve başını destekleyin.
• Ağzına asla hiçbir şey koymayın, su veya yiyecek vermeyin.
• Atak süresini not edin; sonra doktorunuza anlatın.
• Çocuk kendine geldiğinde sakinleştirin ve ona güven verin.

Tıbbi tedaviler

Demir eksikliği tespit edilirse doktor demir takviyesi önerebilir. Nadir ve ağır durumlarda atakları azaltmaya yardımcı ilaçlar kullanılabilir, ancak bu karar mutlaka uzman bir doktor tarafından verilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun ataklarını tetikleyen durumları tanımaya çalışın ve mümkün olduğunca sakin bir ortam sağlayın. Atak anında soğukkanlılığınızı koruyun; çocuğunuzun buna ihtiyacı var.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve öğün saatlerine dikkat edin.
• Aşırı yorgunluk ve açlık atakları tetikleyebilir.
• Öfke nöbetlerini yönetmek için sakin ama kararlı bir yaklaşım benimseyin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve demir açısından zengin bir beslenme önerilir. Kırmızı et, kuru baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler ve pekmez gibi besinler iyi seçeneklerdir. Fiziksel aktivite genel sağlık için faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Nefes tutma ataklarını izlemek ebeveynlerde kaygı, korku ve çaresizlik hissi yaratabilir. Bu duyguları doktorunuz, eşiniz veya ailenizle paylaşın; gerekiyorsa psikolojik destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Nefes tutma ataklarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak tetikleyicileri azaltmak, düzenli uyku ve beslenme alışkanlığı sağlamak ve demir eksikliğini tedavi etmek atak sıklığını azaltabilir.

Aşılar

Nefes tutma ataklarına özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Bu durum için rutin bir tarama testi önerilmez; doktor önerirse uygun tetkikler yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nefes tutma atakları kendi başına kalıcı hasar yaratmaz.
• Nadiren bayılma sırasında düşmeye bağlı küçük yaralanmalar olabilir.
• Uzun süreli nefes durması çok nadirdir ve acil müdahale gerektirir.

Uzun vadeli görünüm

Uzun vadede çocukların büyük çoğunluğu okul çağına geldiğinde bu atakları tamamen aşar. Sağlıklı, normal bir yaşam sürdürebilirler; bu deneyim genellikle geçici bir dönemdir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.