Kırık Parmak

Genel Bakış

Kırık parmak, el parmaklarındaki kemiklerden birinin çatlaması veya kırılmasıdır. Bu genellikle bir darbe, düşme veya kaza sonucu olur.

Evet, parmak kırıkları en sık karşılaşılan el yaralanmalarından biridir. Her yıl birçok kişi bu nedenle sağlık kuruluşlarına başvurur.

Her yaş grubunda görülebilir. Spor yapan gençler, el emeğiyle çalışanlar ve kemik erimesi olan yaşlılar daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Parmakta ağrı ve hassasiyet
• Şişlik
• Morarma veya renk değişikliği
• Parmağı hareket ettirmede zorluk
• Parmakta şekil bozukluğu (eğrilik)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk parmağını kullanmaktan kaçınabilir
• Parmakta şişlik ve morarma görülür
• Ağrı nedeniyle ağlama veya huzursuzluk olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Küçük bir darbeyle bile kırık oluşabilir
• Şişlik ve morarma daha uzun sürebilir
• İyileşme süreci daha uzun olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Düşme ve çarpmalar
• Spor yaralanmaları (topun parmağa çarpması, darbe alma)
• Kapıya sıkışma gibi ev kazaları
• İş kazaları
• Sert bir yüzeye vurma veya yumruk atma

Risk faktörleri

• Kemik erimesi (osteoporoz) olanlar
• İleri yaş ve düşme riski
• Temas sporlarıyla uğraşmak
• El becerisi gerektiren işlerde çalışmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Parmakta şekil bozukluğu veya açık kırık (kemik dışarı çıkmış) varsa
• Şiddetli ağrı, uyuşma veya his kaybı yaşanıyorsa
• Parmak hareket ettirilemiyorsa veya bükülemiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Parmakta birkaç günden uzun süren ağrı ve şişlik varsa
• Parmak günlük işleri yapmayı engelliyorsa
• Dokununca ağrı artıyorsa ve dinlenmeyle geçmiyorsa

Tanı

Doktor önce parmağınızı muayene eder, ağrı ve hareket durumunu değerlendirir. Ardından kırığı doğrulamak için röntgen çekilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Röntgen (X-ray)
• Gerekirse bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer. Röntgen sonucuyla doktor kırığın tipini belirler ve tedaviye hemen başlanabilir. Çoğu hasta aynı gün evine döner.

Tedavi

Tedavinin amacı, kırık kemiğin doğru pozisyonda iyileşmesini sağlamak, ağrıyı kontrol altına almak ve parmağın hareket yeteneğini korumaktır. Tedavi planı kırığın tipine göre belirlenir.

Evde kişisel bakım

• İlk 48 saat boyunca parmağınızı yukarıda tutarak dinlendirin
• Şişliği azaltmak için ağrıyan bölgeye ince bir bez arasında buz uygulayın (15-20 dakika, günde birkaç kez)
• Doktorunuzun veya eczacınızın önerdiği ağrı kesicileri kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktor, kırığın durumuna göre parmağı bir atel veya alçı ile sabitleyebilir. Bazı kırıklarda komşu sağlam parmağa bantlama yöntemi kullanılabilir. İyileşme döneminde fizik tedavi, hareket ve gücün geri kazanılmasına yardımcı olur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer kırık parçaları yerinden kaymışsa, eklem içini ilgilendiriyorsa veya deri bütünlüğü bozulmuşsa cerrahi gerekebilir. Cerrahide kemikler vida veya tel gibi özel malzemelerle sabitlenir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme döneminde parmağınızı zorlayan aktivitelerden kaçınmanız gerekir. Elinizi kullanırken dikkatli olun ve doktorunuzun önerdiği süre boyunca alçı veya ateli çıkarmayın. Günlük işlerde yardım istemekten çekinmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin; sigara kemik iyileşmesini yavaşlatır.
• Düzenli uyku ve yeterli dinlenme iyileşmeyi destekler.
• Doktor kontrollerini aksatmayın ve önerilen egzersizleri yapın.

Diyet ve egzersiz

Kemik sağlığı için kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinler tüketmek faydalıdır. Süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve balık iyi seçeneklerdir. Doktorunuz onay verdiğinde hafif parmak egzersizleri yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Parmak kırığı, iş hayatınızı ve günlük keyiflerinizi etkileyebilir. Bu dönemde duygusal olarak zorlanabilirsiniz. Ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek almak, en azından düşüncelerinizi paylaşmak iyi gelebilir.

Önleme

Parmak kırıklarını tamamen önlemek mümkün olmasa da, bazı önlemler riski azaltabilir. Spor yaparken koruyucu eldiven kullanmak, evdeki düşme risklerini ortadan kaldırmak ve dikkatli olmak önemlidir.

Aşılar

Açık kırık durumunda tetanos aşınızın güncel olup olmadığını kontrol ettirin. Doktorunuz gerekiyorsa aşı önerebilir.

Tarama programları

Özellikle 50 yaş üstü kadınlarda ve kemik erimesi riski olanlarda düzenli kemik yoğunluğu ölçümü önerilebilir. Bu konuyu aile hekiminizle görüşün.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Parmakta kalıcı şekil bozukluğu
• Eklemde sertlik ve hareket kısıtlılığı
• Kemik kaynamaması
• Sinir veya tendon hasarı

Uzun vadeli görünüm

Parmak kırıkları uygun tedaviyle genellikle tamamen iyileşir. Sabırlı olmak ve doktorunuzun önerilerine uymak en önemli adımlardır. Çoğu kişi birkaç hafta içinde normal yaşantısına dönebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.