Kalp Yetersizliği Belirtilerini Hafife Almayın

Genel Bakış

Kalp yetersizliği, kalbin vücudun ihtiyaç duyduğu kanı ve oksijeni yeterince pompalayamaması durumudur. Bu, kalbin durduğu anlamına gelmez; kalp atmaya devam eder, ancak vücudun ihtiyacını karşılayacak kadar güçlü veya düzenli kan gönderemez.

Evet, kalp yetersizliği dünyada milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir sağlık sorunudur. Türkiye'de de görülme sıklığı yaşla birlikte artar.

Kalp yetersizliği çoğunlukla 65 yaş üstü yetişkinlerde görülür; ancak kalp krizi, yüksek tansiyon veya doğuştan kalp hastalığı olan gençlerde ve hatta çocuklarda da ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı, özellikle eforla veya düz yatarken
• Ayak bilekleri, bacaklar veya karında şişlik (ödem)
• Yorgunluk ve halsizlik
• Geceleri sık idrara çıkma
• Kuru veya öksürüklü nefes darlığı
• İştahsızlık ve mide bulantısı
• Sıvı tutulumuna bağlı hızlı kilo alma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde beslenme sırasında çabuk yorulma, terleme ve hızlı nefes alma
• Kilo alamama veya gelişim geriliği
• İnatçı öksürük veya hırıltılı solunum

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ani kafa karışıklığı veya dalgınlık
• Denge kaybı ve düşme
• İştahsızlık ve genel halsizlik
• Gece uyuyamama veya oturarak uyuma ihtiyacı

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arter hastalığı (kalp damarlarının daralması)
• Yüksek tansiyon
• Kalp krizi geçirmiş olmak
• Kalp kapak hastalıkları
• Kalp kası hastalıkları (kardiyomiyopati)
• Ritim bozuklukları (örneğin atriyal fibrilasyon)
• Diyabet ve obezite

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede kalp hastalığı öyküsü
• Sigara ve aşırı alkol kullanımı
• Yüksek tansiyon ve diyabetin kontrol altında olmaması
• Sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam
• Aşırı tuz tüketimi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığınız hızla kötüleşiyorsa
• Ayak veya bacaklarınızda ani ve şiddetli şişlik olursa
• Göğüs ağrısı ya da baskı hissi hissederseniz
• Günlük işlerinizi yapamayacak kadar halsizlik gelişirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Merdiven çıkmak gibi günlük aktivitelerde nefes darlığı fark ederseniz
• Ayak bileklerinizde hafif şişlik başlarsa
• Kilonuz birkaç gün içinde hızla artarsa
• Yorgunluğunuz sürekli hale gelirse

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Muayenede kalp seslerini dinler, tansiyon ve nabzınızı ölçer, bacaklardaki şişliği değerlendirir. Kesin tanı için bazı testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (böbrek ve karaciğer fonksiyonları, kalp yetersizliğine işaret eden belirteçler)
• Elektrokardiyografi (EKG) – kalbin elektriksel aktivitesinin kaydedilmesi
• Ekokardiyografi – kalbin ultrasonla görüntülenmesi; en önemli tanı yöntemlerinden biridir
• Göğüs röntgeni – akciğerlerde sıvı birikimi olup olmadığını incelemek
• Egzersiz testi veya kalp kateterizasyonu (anjiyografi) – gerekli durumlarda yapılır

Randevunuzda neler beklenir

Ekokardiyografi sırasında ağrı hissetmezsiniz; göğsünüze sürülen ılık bir jel ile kalbiniz ultrasonla incelenir. Sonuçlar çıktığında doktorunuz size tanıyı ve tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Tedavi

Kalp yetersizliğinin tedavisi belirtileri azaltmayı, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı ve yaşam kalitenizi yükseltmeyi hedefler. Tedavi planı ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı durumlarda cihaz veya cerrahi işlemleri içerebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde aynı saatte tartılarak kilo takibi yapmak ve hızlı artışları not etmek
• Tuzu azaltmak, yemeklerde tuzluk kullanmamak
• Doktorunuzun önerdiği sıvı miktarına uymak
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Düzenli ve hafif egzersiz yapmak, ancak önce doktorunuza danışmak
• Grip ve zatürree aşılarını yaptırmak

Tıbbi tedaviler

İlaçlar kalbin iş yükünü azaltmaya, damarları genişletmeye ve vücuttaki fazla sıvıyı atmaya yardımcı olabilir. Bunlar arasında tansiyon ilaçları, ödem söktürücüler ve kalp kasını güçlendiren ilaç grupları yer alır. Hangi ilacın kullanılacağına yalnızca doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı hastalarda kalp kapakçığı onarımı veya değişimi, koroner bypass ya da kalbe yerleştirilen cihazlar (kalp pili gibi) gerekli olabilir. Bu tür işlemler, hastanın durumuna göre uzman bir ekip tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatınızı planlarken kendinize uygun bir tempo seçin; dinlenme ve hareket dengesini koruyun. Belirtilerinizi ve kilonuzu takip etmek için bir günlük tutmak işinize yarayabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yatmadan önce ağır yemeklerden kaçının
• Uyurken başınızı hafif yüksekte tutmak nefes almayı kolaylaştırabilir
• Stresten uzak durmaya çalışın ve gevşeme tekniklerini deneyin
• İlaçlarınızı her gün aynı saatte alın; dozu, hekiminize danışmadan değiştirmeyin

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme, yani sebze, meyve, tam tahıl ve balık ağırlıklı bir diyet önerilir. Tuzu azaltmak çok önemlidir. Hazır gıdalar, turşu ve salamura yiyeceklerden uzak durun. Yürüyüş gibi hafif egzersizleri, doktorunuzun onayıyla haftanın çoğu günü 30 dakika yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp yetersizliği ile yaşamak kaygı ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu hisler normaldir; duygularınızı ailenizle ve dostlarınızla paylaşmak rahatlatıcı olur. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatr desteği almak da tedavinin önemli bir parçasıdır. Kendinizi çaresiz veya umutsuz hissederseniz bir sağlık profesyoneline ulaşmaktan çekinmeyin; acil durumlarda 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Kalp yetersizliğini tamamen önleyemeyebilirsiniz, ancak riski azaltmak mümkündür. Tansiyon ve kan şekerini kontrol altında tutmak, sigaradan uzak durmak, düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek koruyucu adımlardır.

Aşılar

Grip ve zatürree aşıları, kalp yetersizliği olan kişilerin enfeksiyon nedeniyle kalbinin ekstra strese girmesini önleyebilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uymak önemlidir.

Tarama programları

Sağlıklı bireylerin düzenli olarak tansiyon, kan şekeri ve kolesterol ölçtürmesi kalp hastalıklarının erken fark edilmesini sağlar. Yüksek riskli gruptaysanız doktorunuz daha sık kontrol önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Böbrek fonksiyonlarının bozulması
• Karaciğer büyümesi ve işlev bozukluğu
• Ritim bozuklukları, özellikle atriyal fibrilasyon riskinde artış
• Akciğer ödemi (akciğerlerde sıvı birikmesi)
• Kalp durması riski
• Sık hastaneye yatış ihtiyacı

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve düzenli tedaviyle kalp yetersizliği olan birçok kişi uzun yıllar boyunca kaliteli ve aktif bir yaşam sürdürebilir. Tedaviye uyum ve yaşam tarzı değişiklikleri sonuçları büyük ölçüde iyileştirir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.