Daha Sağlıklı Bir Mesane İçin

Genel Bakış

Mesane, böbreklerden gelen idrarı depolayan ve vücuttan atılmasını sağlayan kaslı bir kesedir. Sağlıklı bir mesane, gün boyunca düzenli ve rahat idrara çıkmanızı sağlar. Bu yazıda mesane sağlığını korumak ve oluşabilecek sorunları yönetmek konusunda bilgiler bulacaksınız.

Mesane sorunları, özellikle idrar kaçırma, toplumda oldukça yaygındır. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür ve her yaşta ortaya çıkabilir.

Mesane sorunları herkesi etkileyebilir. İlerleyen yaş, doğum yapmış olmak, menopoz sonrası dönem, erkeklerde prostat büyümesi ve aşırı kilo riski artıran başlıca etkenlerdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık sık idrara çıkma ihtiyacı
• Aniden gelen şiddetli idrar sıkışması
• Gece idrara kalkmak
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• İdrar kaçırma (öksürme, gülme, egzersiz sırasında)

Çocuklarda belirtiler

• Yatağı ıslatma (özellikle 5 yaşından sonra)
• İdrar yaparken zorlanma veya ağrı
• Gündüz de idrar kaçırma
• Karın ağrısı veya sürekli tuvalete gitme isteği

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İdrar kaçırma veya sızıntı
• Gece sık sık kalkma
• Mesaneyi tam boşaltamadığını hissetme
• İdrar akışında zayıflama veya kesik kesik idrar yapma

Nedenler

Ana nedenler

• İdrar yolu enfeksiyonu
• Aşırı aktif mesane (mesane kaslarının istemsiz kasılması)
• Mesane taşları
• Erkeklerde prostat büyümesi
• Kabızlık (bağırsakların mesaneye baskı yapması)
• Bazı ilaçların yan etkileri

Risk faktörleri

• İlerleyen yaş
• Aşırı kilo veya obezite
• Hamilelik ve doğum
• Menopoz sonrası östrojen azalması
• Kronik kabızlık
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrarda kan görürseniz
• İdrar yapamıyorsanız
• Yüksek ateş ve bel ağrınız varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık idrara çıkma veya gece uyanma şikayetiniz 2-3 haftadır devam ediyorsa
• İdrar kaçırma günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• İdrar yaparken yanma hissi birden fazla kez tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor, önce tıbbi öykünüzü dinler, yaşam tarzınızı ve şikayetlerinizi sorar. Ardından fizik muayene yaparak mesane bölgesini değerlendirir ve idrar tahlili ister. Gerekirse görüntüleme yöntemlerine başvurur.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili ve idrar kültürü
• Ultrason ile mesane ve böbreklerin incelenmesi
• Ürodinami (mesanenin dolma ve boşalma basınçlarının ölçüldüğü test)
• Kan testleri (böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz büyük ihtimalle birkaç günlük bir 'idrar günlüğü' tutmanızı isteyebilir. Bu günlüğe ne sıklıkta idrara çıktığınızı, ne kadar sıvı içtiğinizi ve kaçırma yaşayıp yaşamadığınızı yazarsınız. Bu bilgiler doğru tanı konmasında çok yardımcı olur.

Tedavi

Mesane sorunlarının tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri, pelvik taban egzersizleri ve davranışsal tedaviler yeterli olur. Bazı durumlarda ilaç tedavisi, ileri yöntemler veya cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban kaslarını güçlendirmek için Kegel egzersizleri yapmak
• İdrara çıkma programı oluşturmak (belirli aralıklarla tuvalete gitmek)
• Kilo fazlası varsa sağlıklı bir şekilde kilo vermek
• Kafein, alkol ve asitli içecekler gibi mesaneyi tahriş eden maddelerden kaçınmak
• Kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketmek ve bol su içmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mesane kaslarını gevşetmeye veya idrar kaçırmayı azaltmaya yardımcı ilaçlar reçete edebilir. Kadınlarda menopoz sonrası vajinal hormon kremleri önerilebilir. Ayrıca mesane içine uygulanan bazı tedaviler de söz konusu olabilir. Hangi ilacın veya uygulamanın sizin için uygun olduğuna mutlaka doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve egzersiz tedavisinin yeterli olmadığı ileri durumlarda, ameliyat düşünülebilir. Örneğin idrar kaçırma için mesane boynunu destekleyen bant veya askı ameliyatları yapılabilir. Cerrahi gerekip gerekmediğine üroloji uzmanı karar verir.

Bu durumla yaşamak

Mesane sorunlarıyla yaşamak zorlu olabilir, ancak hayatınızı planlamak size kontrol hissi verir. Gittiğiniz yerlerde tuvalet imkanlarını önceden öğrenmek, yanınızda yedek iç çamaşırı bulundurmak ve gün içinde düzenli aralıklarla tuvalete gitmek günlük yaşamı kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün pelvik taban egzersizlerini ihmal etmeyin
• Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin
• Akşamları fazla sıvı tüketmekten kaçının

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin beslenmek (sebze, meyve, tam tahıllar) kabızlığı önler ve mesaneye baskıyı azaltır. Günde 6-8 bardak su içmek idealdir, ancak idrar rengi açık sarı olacak şekilde ayarlayabilirsiniz. Aşırı tuzlu, baharatlı yiyecekler ve yapay tatlandırıcılar bazı kişilerde mesaneyi tahriş edebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Mesane sorunları utanç, kaygı ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu duygular oldukça normaldir. Yalnız olmadığınızı bilmeniz ve bu durumun tedavi edilebilir bir sağlık sorunu olduğunu hatırlamanız önemlidir. Duygusal yük arttığında bir ruh sağlığı uzmanından destek almak da iyileşme sürecinin bir parçası olabilir.

Önleme

Mesane sorunlarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da sağlıklı alışkanlıklar riski büyük ölçüde azaltır. Yeterli su içmek, bulunduğunuzda tuvalete gitmeyi ertelememek, kabızlığı önlemek ve pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak en etkili yollardır.

Aşılar

Mesane sağlığını doğrudan koruyan bir aşı yoktur. Ancak tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları için risk grubundaysanız doktorunuz korunma yöntemleri önerebilir.

Tarama programları

Sağlıklı bireylerde mesane sorunları için rutin bir tarama testi önerilmez. Şikayetleriniz varsa ya da risk faktörleriniz varsa doktorunuza danışmanız yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İdrar yolu enfeksiyonunun böbreklere yayılması
• Mesane taşlarının büyümesi ve böbrek hasarına neden olması
• İdrar birikmesi sonucu mesane kaslarının zayıflaması
• Sürekli idrar kaçırmanın cilt tahrişi ve enfeksiyona yol açması
• Uyku düzeninin bozulmasıyla birlikte genel yorgunluk

Uzun vadeli görünüm

Endişelenmeyin; mesane sorunlarının büyük çoğunluğu tedavi edilebilir. Doğru teşhis, doktorunuzun önerdiği tedavi ve küçük yaşam tarzı değişiklikleri ile mesane sağlığınızı belirgin şekilde iyileştirmeniz mümkündür. Sabırlı olmak ve atacağınız adımlarda kararlılık göstermek önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.