Kanserde Kaşeksi: Kilo, Kas ve Güç Kaybı

Genel Bakış

Kaşeksi, kanser hastalarında görülen ciddi kilo kaybı, kas erimesi ve güçsüzlük durumudur. Normal bir açlık ya da yetersiz beslenme değildir; kanserin vücutta yarattığı kimyasal değişiklikler nedeniyle vücut, kendi kas ve yağ dokusunu yakmaya başlar.

Kanser hastalarının önemli bir bölümünde, özellikle ileri evrelerde kaşeksi görülür. Sıklığı kanser türüne ve evresine göre değişmekle birlikte oldukça yaygın bir durumdur.

Akciğer, mide, pankreas ve bağırsak kanseri gibi belirli kanser türlerinde daha sık görülür. İleri evre kanser hastaları, yaşlı yetişkinler ve başka kronik hastalıkları olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İstemsiz ve hızlı kilo kaybı
• İştahsızlık ve yemek yeme isteğinde azalma
• Kas gücünde ve kas hacminde azalma
• Yorgunluk ve halsizlik
• Günlük işlere karşı ilgi kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Beklenen kilo alımında duraklama veya kilo kaybı
• Oyun oynama isteğinde azalma
• Yorgunluk ve halsizlik
• İştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha belirgin güç ve denge kaybı
• Düşme riskinde artış
• Günlük aktiviteleri yapmakta zorlanma
• Kısa sürede pantolon veya kıyafetlerde bolalma

Nedenler

Ana nedenler

• Kanser hücrelerinin bağışıklık sistemini sürekli uyaran maddeler salgılaması
• Vücudun normal besinleri enerjiye dönüştürmekte güçlük çekmesi (metabolizma değişimi)
• Kanser tedavisinin yan etkileri (bulantı, tat değişikliği, iştahsızlık)

Risk faktörleri

• Akciğer, mide, pankreas ve yemek borusu kanseri gibi türler
• Kanserin ileri evrelerde olması
• İlerleyen yaş
• Başka kronik hastalıkların (kalp, böbrek veya akciğer hastalığı) varlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Son birkaç hafta içinde belirgin ve hızlı kilo kaybı fark ediyorsanız
• Hiçbir şey yiyip içemiyorsanız
• Şiddetli ağrı, kusma veya yutma güçlüğü yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kademeli ama sürekli bir kilo kaybı varsa
• İştahınız belirgin şekilde azaldıysa
• Kendinizi sürekli yorgun ve güçsüz hissediyorsanız

Tanı

Doktorunuz hastalık öykünüzü dinler, kilo kaybı ve kas ölçümü yapar. Beslenme alışkanlıklarınızı sorar ve gerekirse kan testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (albümin ve iltihap belirteçleri)
• Vücut bileşimi ölçümü (kas ve yağ oranını gösteren yöntemler)
• Beslenme durumunu değerlendiren ölçekler

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizi bir diyetisyen veya beslenme uzmanına yönlendirebilir. Tedavi boyunca kilonuz ve kas gücünüz düzenli olarak takip edilecektir.

Tedavi

Kaşeksi tedavisinde amaç altta yatan kanserin tedavisini desteklemek, kilo ve kas kaybını yavaşlatmak, iştahı artırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmektir. Tedavi mutlaka bir ekip işidir.

Evde kişisel bakım

• Az ama sık yemek yiyin (günde 6-8 küçük porsiyon)
• Yüksek enerjili ve protein zengini besinleri tercih edin (yoğurt, süt, yumurta gibi)
• Yemeklerin tadı değiştiyse farklı pişirme yöntemleri veya baharatlar deneyin
• Gücünüz yettiğinde hafif yürüyüş veya sandalyeden kalkma gibi basit hareketler yapın
• Aile ve arkadaşlarınızdan yemek hazırlama konusunda destek isteyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iştahı artırmaya yönelik ilaçlar, besin destekleri veya damardan beslenme (intravenöz beslenme) gibi yöntemler önerebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna yalnızca hekiminiz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kaşeksinin kendisi cerrahi gerektirmez. Altta yatan kanser için ameliyat düşünülüyorsa, ekibiniz beslenme desteğini de ameliyatla aynı anda planlar.

Bu durumla yaşamak

Enerjinizi gün içinde dengeli kullanmaya çalışın. Önemli işleri daha dinç olduğunuz saatlere denk getirin. Yemekleri keyifli ve stressiz bir ortamda, sevdiklerinizle birlikte yiyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun onayıyla hafif direnç egzersizleri yapın
• Nefes egzersizleri ve gevşeme yöntemleriyle stresi azaltın
• Uyku düzeninize özen gösterin

Diyet ve egzersiz

Beslenmede protein ve kaloriyi artırmak önemlidir. Hafif yürüyüşler ve oturarak yapılan basit hareketler kas kaybını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Diyetinizi doktorunuz veya diyetisyeninizle birlikte planlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kilo kaybı ve güçsüzlük üzücü ve kaygı verici olabilir. Bu duygularınızı sevdiklerinizle ve doktorunuzla paylaşın. İhtiyaç duyarsanız psikolojik destek almak güçlü bir adımdır, utanılacak bir şey değildir.

Önleme

Kaşekiyi tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak erken dönemde beslenme desteği almak ve hareket etmeye devam etmek, kas kaybını önemli ölçüde yavaşlatabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi beslenme yetersizliği ve organ zayıflığı
• Kas zayıflığı nedeniyle günlük işlerde başkalarına bağımlılık
• Kanser tedavisine bağlı yan etkilerle daha zor baş etme
• Yaşam kalitesinin belirgin şekilde düşmesi

Uzun vadeli görünüm

Kaşeksi ciddi bir durumdur, ancak bu her şeyin bittiği anlamına gelmez. Erken fark edildiğinde ve doğru destekle birçok kişi gücünü koruyabilir, tedavisini daha rahat sürdürebilir ve yaşam kalitesini artırabilir. Her insan farklıdır; doktorunuzla iş birliği yapmak çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.