Candida Auris: Nedir, Belirtileri ve Korunma Yolları

Genel Bakış

Candida auris, vücutta doğal olarak bulunabilen bir mantar (maya) türüdür. Genellikle sağlıklı kişilere zarar vermez, ancak hastanede yatan ve bağışıklık sistemi güçsüz olan kişilerde ciddi enfeksiyonlara yol açabilir.

Hayır, Candida auris nadir görülen bir enfeksiyondur. Daha çok hastane ve bakım evleri gibi sağlık kuruluşlarında ortaya çıkar.

En çok yoğun bakımda yatan, bağışıklık sistemi zayıf olan, uzun süre damar yolu veya idrar kateteri kullanan ve ağır kronik hastalığı olan kişileri etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş ve titreme
• Genel durum bozukluğu, şiddetli halsizlik
• Enfeksiyon bölgesinde kızarıklık, ağrı veya akıntı
• İyileşmeyen yara enfeksiyonu

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda özellikle hastane yatışı sırasında ateş, huzursuzluk, beslenme güçlüğü ve aşırı uyku hali görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda bilinç bulanıklığı, düşme, halsizlik, iştahsızlık gibi belirtiler daha belirgin olabilir ve ateş olmayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Candida auris, hastane yüzeylerinde ve tıbbi ekipmanlarda uzun süre yaşayabilir
• Enfekte bir hastadan sağlık çalışanlarının elleri veya temas eden ortak eşyalar yoluyla başka hastalara bulaşabilir
• Vücuttaki kateter ve tüpler mantarın giriş kapısı olabilir

Risk faktörleri

• Yoğun bakımda yatmak
• Damar içi kateter veya solunum tüpü kullanılması
• Uzun süreli veya tekrarlayan antibiyotik kullanımı
• Bağışıklık sistemi zayıflığı (kemoterapi, organ nakli gibi)
• Şeker hastalığı, böbrek yetmezliği gibi kronik hastalıklar
• Yakın zamanda geçirilmiş ameliyat

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş, titreme, nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı gibi enfeksiyon belirtileri varsa aynı gün acil başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hastanede yatış öykünüz varsa ve Candida auris taşıyıcılığı konusunda endişeleniyorsanız hekiminizle görüşün.

Tanı

Doktor, enfeksiyonun bulunduğu bölgeden örnek alır ve laboratuvarda mantar kültürü yapılır. Kültür sonucunda Candida auris olup olmadığı ve hangi ilaca duyarlı olduğu belirlenir.

Yapılabilecek testler

• Kan kültürü
• İdrar kültürü
• Balgam kültürü
• Yara sürüntüsü
• Mantar duyarlılık testi

Randevunuzda neler beklenir

Örnek almak genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar; bu sürede endişelerinizi sağlık ekibiyle paylaşın.

Tedavi

Candida auris enfeksiyonu tedavisi, mantarın hangi ilaçlara duyarlı olduğuna göre planlanır. Tedavi çoğunlukla hastanede, enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından yürütülür.

Evde kişisel bakım

• Hekiminizin önerdiği tedaviyi aksatmadan uygulayın
• El hijyenine özen gösterin
• Damar yolu veya kateter bölgesinin bakımında sağlık ekibinin talimatlarına uyun

Tıbbi tedaviler

Mantar ilacı seçimi kültür ve duyarlılık testine göre yapılır; genellikle damardan veya ağızdan verilir. Gerekirse kateter gibi enfeksiyon kaynağı olabilecek cihazlar çıkarılır. Tedavi süresi kişiye ve enfeksiyonun yerine göre değişir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle cerrahi gerekmez. Yalnızca vücutta apse oluşmuşsa veya enfekte yabancı bir cisim varsa drenaj veya çıkarılması gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Taşıyıcı olduğunuzu öğrenmek kaygı yaratabilir; ancak bu durum hemen hastalanacağınız anlamına gelmez. Sağlık kuruluşunda gerekli izolasyon ve hijyen önlemleri alındığında hem sizin hem de diğer hastaların korunması sağlanır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli el yıkama alışkanlığı edinin
• Kişisel hijyen ürünlerinizi ve eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmayın
• Hastaneye gittiğinizde sağlık çalışanlarına taşıyıcılığınızdan söz edin

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek, yeterli su içmek ve uygun düzeyde fiziksel aktivite yapmak vücut direncini artırabilir; ancak bu önlemler tedavinin yerine geçmez.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastane enfeksiyonu geçirmek ve dirençli bir mantar adı duymak korkutucu olabilir. Bu süreçte duygularınızı paylaşmak, bilgilenmek ve gerekirse psikolojik destek almak iyileşmenize katkı sağlar.

Önleme

Candida auris bulaşması, hastanelerde el hijyeni, eldiven ve önlük kullanımı ve yüzey temizliği gibi enfeksiyon kontrol önlemleriyle büyük ölçüde önlenebilir. Sağlık Bakanlığı da bu konuda ulusal rehberlere sahiptir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mantarın kana karışmasıyla oluşan kan dolaşımı enfeksiyonu
• Organ yetmezliği
• Septik şok (tansiyonun aşırı düşmesi ve hayatı tehdit eden durum)

Uzun vadeli görünüm

Zamanında fark edilip uygun tedavi başlandığında, Candida auris enfeksiyonu olan birçok kişi iyileşir. Tedavisi zorlu görünse de sağlık ekipleri bu konuda deneyimlidir ve en iyi bakımı sunmak için çalışır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.