Uykuda İnleme (Katatreni)

Genel Bakış

Katatreni, uyku sırasında, özellikle nefes verirken istem dışı inleme veya hırıltı benzeri bir ses çıkarma durumudur. Genellikle uykunun REM (rüyaların görüldüğü) evresinde ortaya çıkar ve kişi bu sesi duymaz. Çoğu zaman zararsızdır, ancak uyku kalitesini veya yatak arkadaşının uykusunu etkileyebilir.

Katatreni nadir görülen bir durumdur; toplumda ne kadar yaygın olduğu tam olarak bilinmemektedir.

Daha çok çocukluk veya genç erişkinlik döneminde başlayabilir. Bazı çalışmalara göre erkeklerde kadınlardan daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uyku sırasında derin bir nefes alma ve ardından uzun, inleme benzeri bir sesle nefes verme.
• Ses genellikle her gece, çoğunlukla uykunun ilerleyen saatlerinde ortaya çıkar.
• Bazı kişilerde gündüz yorgunluk veya uykululuk hali.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda uykuda inleme sesi benzer şekilde görülür, ancak çocuk genellikle durumun farkında değildir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde katatreni varsa, uyku apnesi gibi diğer solunum sorunlarının eşlik edip etmediği değerlendirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Katatreninin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Uyku sırasında ses tellerinin anormal şekilde kapanması ve nefes vermeyi zorlaştırması rol oynuyor olabilir.
• Beynin solunumu kontrol eden bölgelerindeki küçük uyumsuzluklar da sorumlu tutulabilir.

Risk faktörleri

• Uyku apnesi gibi diğer uyku solunum bozuklukları.
• Ailede uykuyla ilgili bozukluk öyküsü.
• Stres ve yorgunluk, belirtileri artırabilir.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Uyku sırasında nefes durması, boğulma veya morarma fark ederseniz hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uyku inlemesi nedeniyle siz veya yatak arkadaşınız sık sık uyanıyorsa, gündüz aşırı uykululuk yaşıyorsanız bir hekime başvurun.

Tanı

Doktor, ayrıntılı bir uyku öyküsü alır ve yatak arkadaşının tarif ettiği sese göre ön değerlendirme yapar. Kesin tanı için gece boyunca yapılan uyku testi (polisomnografi) gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• Polisomnografi: Gece boyunca uyku laboratuvarında beyin dalgaları, solunum ve kalp ritmi kaydedilir.
• Nabız oksimetresi: Kandaki oksijen seviyesi ölçülür.
• Gerekirse diğer solunum veya kulak-burun-boğaz muayeneleri yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Uyku testi sırasında bir gece uyku merkezinde uyumanız istenir. Ağrılı bir işlem yoktur; vücudunuza bazı yumuşak sensörler yerleştirilir ve normal gece uykunuz izlenir.

Tedavi

Katatreni için çoğu hastada özel bir tedavi gerekmez. Eğer uyku kalitesini veya partnerin uykusunu ciddi biçimde etkiliyorsa, diş hekimi tarafından uygulanan ağız içi aparey veya solunumu destekleyen cihazlar gibi seçenekler değerlendirilebilir. Tedavi kararı mutlaka uyku uzmanı tarafından verilmelidir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli uyku saatleri oluşturun.
• Yatmadan önce alkol ve ağır yemeklerden kaçının.
• Yatak odasında sessiz ve rahat bir ortam sağlayın.
• Stresle baş etmek için gevşeme teknikleri deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, eşlik eden başka bir uyku bozukluğu (örneğin uyku apnesi) varsa öncelikle onu tedavi edebilir. Katatreni için bazen ağız içi araçlar veya pozitif hava yolu basıncı (PAP) cihazları kullanılabilir. Rutin bir ilaç tedavisi önerilmez; tedavi kişiye özel planlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Katatreni için cerrahi genellikle gerekmez. Yalnızca altta yatan farklı bir solunum yolu sorunu saptanırsa ilgili cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Katatreni ile yaşamak çoğu zaman sorunsuzdur. Önemli olan yatak arkadaşının uykusunun etkilenmemesi için önlemler almaktır. İyi uyku alışkanlıkları belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatlerde yatıp kalkın.
• Rahat, karanlık ve sessiz bir uyku ortamı oluşturun.
• Yatmadan önce kafein ve alkol almaktan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Akşamları ağır yemeklerden kaçının, uykuya tok ya da aç gitmeyin. Düzenli egzersiz uyku kalitesini artırır, ancak yatmadan hemen önce yoğun egzersiz yapmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gece inleme sesleri kişide utanç veya endişe yaratabilir. Bu durumun bir hastalık değil, uykuyla ilgili bir durum olduğunu bilmek önemlidir. Gerekirse psikolojik destek alınabilir.

Önleme

Katatreniyi tamamen önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak düzenli uyku alışkanlıkları ve altta yatan uyku apnesi gibi durumların tedavisi belirtileri hafifletebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Katatreni genellikle ciddi bir komplikasyona yol açmaz.
• Uzun süre fark edilmezse kişi ve partneri uyku yoksunluğu yaşayabilir.
• Altta yatan başka bir uyku solunum bozukluğu varsa gözden kaçabilir.

Uzun vadeli görünüm

Katatreni iyi huylu bir durumdur ve çoğu insan için özel tedavi gerektirmez. Uyku düzenine dikkat edildiğinde ve doktor önerileri uygulandığında, yaşam kalitesini olumsuz etkilemesi beklenmez.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.