Mezotelyoma Nedenleri

Genel Bakış

Mezotelyoma, vücuttaki bazı boşlukları ve organları kaplayan ince zar tabakasında (mezotel) başlayan nadir bir kanser türüdür. En sık akciğerlerin çevresindeki zar olan plevrada görülür. Bu hastalık çoğunlukla asbest adı verilen bir mineralin liflerine uzun süre maruz kalmakla ilişkilidir.

Mezotelyoma nadir bir hastalıktır. Her yıl bir milyon kişide birkaç kişide görülür. Ancak asbestin yoğun olarak kullanıldığı bölgelerde ve meslek gruplarında daha sık rastlanır.

Mezotelyoma en çok 60-80 yaş arasındaki erkeklerde görülür. Bunun nedeni, asbestle çalışma öyküsünün çoğunlukla erkeklerde olmasıdır. Bununla birlikte, asbestli tozları kıyafetleriyle eve taşıyan işçilerin aile üyeleri de bu hastalığa yakalanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüs ağrısı veya sırtta ağrı
• Nefes darlığı
• Sürekli öksürük
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Aşırı yorgunluk
• Göğüste sıvı birikmesine bağlı ağırlık hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Asbest liflerinin solunması: Asbest, ısıya dayanıklı bir mineraldir ve inşaat, gemi yapımı, yalıtım gibi alanlarda kullanılmıştır. Lifler havaya karışıp solunduğunda akciğer zarlarına yerleşir.
• Erionit minerali: Bazı bölgelerde doğal olarak bulunan bu mineral de mezotelyomaya neden olabilir.
• Nadiren radyasyon maruziyeti: Yüksek dozda radyasyona maruz kalmak mezotelyoma riskini artırabilir.
• Genetik yatkınlık: Nadir de olsa bazı ailelerde hastalığa yatkınlık oluşturan gen değişiklikleri bulunabilir.

Risk faktörleri

• Asbestle çalışmak: Madencilik, inşaat, gemi sökümü, yalıtım ve otomobil fren balatası üretimi gibi işlerde çalışmak
• Asbestli binalarda yaşamak veya asbest içeren eski yapılarda bulunmak
• Asbestli tozu eve taşımak: İş kıyafetlerini eve getiren aile bireylerine maruz kalmak
• Sigara içmek: Tek başına nedeni olmasa da asbestin zararlı etkisini artırır
• Uzun süre asbeste maruz kalmak ve maruziyetin yüksek yoğunluklu olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığınız varsa ve bu durum günlük işlerinizi yapmanızı engelliyorsa
• Göğüs ağrınız varsa ve geçmiyorsa
• Öksürükle kan geliyorsa
• Hızla kilo kaybediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Asbeste maruz kalmışsanız ve göğüs ağrısı, öksürük veya halsizlik gibi belirtileriniz başladıysa
• Birkaç haftadır geçmeyen bir öksürüğünüz varsa
• Daha önce asbestle temas ettiyseniz ve düzenli kontrol istiyorsanız

Tanı

Doktor öncelikle size tıbbi geçmişinizi ve asbeste maruz kalıp kalmadığınızı sorar. Ardından akciğerlerinizi dinler ve görüntüleme yöntemleriyle inceleme yapar. Kesin tanı için genellikle biyopsi gerekir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile akciğer zarlarındaki anormalliklerin incelenmesi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile tümörün yayılımının değerlendirilmesi
• Biyopsi: İğne veya ameliyatla küçük bir doku örneği alınarak mikroskopta incelenmesi
• Kan testleri: Genel sağlık durumunu ve bazı tümör belirteçlerini kontrol etmek için
• Solunum fonksiyon testleri: Akciğerlerin ne kadar iyi çalıştığını ölçmek için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Bu süreçte doktorunuz tüm test sonuçlarını bir araya getirir, size hastalığın türü ve evresi hakkında bilgi verir ve size özel bir tedavi planı oluşturur. Aklınıza takılan her soruyu doktorunuza sormaktan çekinmeyin.

Tedavi

Mezotelyoma tedavisinde amaç hastalığın kontrol altına alınması, belirtilerin hafifletilmesi ve yaşam kalitesinin artırılmasıdır. Tedavi planı hastanın genel sağlığına, hastalığın evresine ve türüne göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Sigara içmeyin ve asbestli ortamlardan uzak durun
• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin ve enerjinizi koruyun
• Nefes egzersizleri yapın; bunları size uygun şekilde öğrenmek için fizyoterapistten destek alabilirsiniz
• Ağrınızı ve diğer belirtilerinizi deftere not edin; kontrollerde doktorunuzla paylaşın

Tıbbi tedaviler

Mezotelyoma için çeşitli tıbbi tedavi yaklaşımları kullanılabilir. Cerrahi ile tümörlü dokunun çıkarılması, kemoterapi ile ilaçların damardan veya ağızdan verilmesi, radyoterapi ile yüksek enerjili ışınların tümör bölgesine uygulanması bu yöntemlerdendir. Ayrıca bağışıklık sistemi üzerinden etki eden tedaviler ve hedefe yönelik tedaviler de bazı durumlarda değerlendirilir. Hangi tedavi yönteminin sizin için uygun olduğuna, tümörün evresi ve genel sağlık durumunuzu değerlendiren doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı hastalarda, özellikle hastalık erken evredeyse ve tek bölgede sınırlıysa, tümörün cerrahi olarak çıkarılması mümkün olabilir. Bu karar, göğüs cerrahisi ve onkoloji uzmanlarından oluşan ekip tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamınızı temponuza göre ayarlayın. Yorucu işleri dinlenme aralarıyla bölün. Enerjinizi önemli işler için saklayın ve size destek olan kişilerden yardım istemekten çekinmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktor kontrolü düzenli olarak yapılmalıdır
• Asbest ve zararlı tozlardan tamamen uzak durun
• Bolca dinlenin ve uyku düzeninize dikkat edin
• Ruhsal desteği ihmal etmeyin; gerektiğinde bir psikolog veya destek grubuna başvurun

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, tedavi sırasında gücünüzü korumanıza yardımcı olabilir. Diyetisyeniniz size uygun bir beslenme planı hazırlayabilir. Doktorunuzun onayıyla kısa yürüyüşler gibi hafif egzersizler yapabilirsiniz. Nefes darlığı yaşıyorsanız egzersizleri doktorunuza danışarak ayarlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Mezotelyoma tanısı almak üzüntü, kaygı ve belirsizlik duygularına yol açabilir. Bu duygular tamamen normaldir. Kendinizi yalnız hissetmeyin; aileniz, arkadaşlarınız ve sağlık ekibiniz size destek olabilir. Eğer yoğun umutsuzluk, çaresizlik veya kendinize zarar verme düşünceleriniz olursa, lütfen hemen 112'yi arayın veya bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.

Önleme

Mezotelyoma büyük ölçüde asbest maruziyetini önleyerek engellenebilir. Asbest kullanımının yasaklandığı bölgelerde ve iş yerlerinde güvenlik önlemlerine uyulması, hastalığın görülme sıklığını azaltır. Asbestli ortamlarda çalışanların uygun maske kullanması ve iş kıyafetlerini ev dışında değiştirmesi önemlidir.

Aşılar

Bu hastalık için henüz bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Genel toplum için düzenli tarama önerilmez. Ancak daha önce asbeste maruz kalmış kişiler, düzenli sağlık kontrolleri yaptırarak belirtileri erken fark edebilir. Bu konuda aile hekiminizden veya iş yeri hekiminizden bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer çevresinde sıvı birikmesi ve buna bağlı şiddetli nefes darlığı
• Tümörün çevre doku ve organlara yayılması
• Göğüs duvarına invazyon sonucu şiddetli ağrı
• Yutma güçlüğü veya kalp zarının tutulması
• Genel durumun hızla kötüleşmesi ve yaşam süresinin kısalması

Uzun vadeli görünüm

Mezotelyoma ciddi bir hastalık olmakla birlikte tanı ve tedavi yöntemleri sürekli gelişmektedir. Her hastanın durumu farklıdır; tedavi planı kişiye özel olarak hazırlanır. Erken tanı, iyi bakım ve güçlü destekle birçok hasta daha uzun ve daha kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Umutlu olmak ve tedaviye aktif katılmak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.