Nohut Alerjisi

Genel Bakış

Nohut alerjisi, bağışıklık sisteminin nohuttaki proteinleri zararlı sanıp onlara karşı aşırı tepki vermesidir. Bu tepki, nohut yedikten sonra veya nohut unu gibi ürünlerle temas ya da soluma sonrasında ortaya çıkabilir.

Nohut alerjisi, yer fıstığı alerjisi kadar sık görülmez; ancak nohudun sık tüketildiği ülkelerde daha yaygın bildirilmektedir.

Çocuklar ve yetişkinler dahil herkesi etkileyebilir. Egzama, astım, başka bir besin alerjisi veya ailede alerji öyküsü olan kişilerde risk daha yüksek olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağızda, dudakta veya dilde kaşıntı ve karıncalanma
• Dudak, yüz veya göz çevresinde şişlik
• Ciltte kızarıklık, kurdeşen veya kaşıntı
• Bulantı, karın ağrısı, kusma veya ishal
• Burun akıntısı, hapşırma veya burun tıkanıklığı
• Hırıltı, öksürük veya nefes darlığı
• Baş dönmesi veya halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Egzama veya ciltte kaşıntı artışı
• Karın ağrısı, kusma veya ishal
• Huzursuzluk, ağlama veya beslenmede azalma
• Dudak veya yüz çevresinde şişlik
• Öksürük veya hırıltı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler çoğu zaman yetişkinlerdeki gibidir.
• Astım veya kalp hastalığı gibi ek sağlık sorunları varsa şiddetli reaksiyon daha ağır hissedilebilir.
• Yeni ortaya çıkan besin alerjilerinde mutlaka doktor değerlendirmesi gerekir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bağışıklık sisteminin nohut proteinlerini yanlışlıkla tehdit olarak algılaması
• Nohut yendikten sonra veya nohut unu solunduğunda ya da temas edildiğinde reaksiyon gelişmesi
• Bazı kişilerde mercimek, bezelye, yer fıstığı, soya veya lupin gibi diğer baklagillere karşı da duyarlılık bulunması

Risk faktörleri

• Başka bir besin alerjisi varlığı
• Egzama, astım veya alerjik rinit öyküsü
• Ailede alerji öyküsü
• Nohut unu ile sık temas edilen işlerde çalışmak
• Baklagil alerjisi öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı, boğaz şişliği veya bayılma gibi belirtiler varsa hemen 112'yi arayın.
• Yüz veya dudakta şişme, yaygın kurdeşen ya da tekrarlayan kusma varsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.
• Yeni başlayan ve hızla kötüleşen alerjik belirtilerde beklemeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Nohut yedikten sonra tekrarlayan kaşıntı, döküntü veya mide-bağırsak belirtileri varsa
• Besin alerjisi olduğunu düşünüyorsanız
• Acil durum planı veya beslenme danışmanlığı için
• Çocuğunuzda besin alerjisi şüphesi varsa

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi, ne yediğinizi ve belirtilerin ne zaman ortaya çıktığını sorar. Gerekirse alerji testleri ister. Kesin tanı çoğu zaman alerji uzmanı tarafından, gerektiğinde kontrollü besin denemesiyle konur.

Yapılabilecek testler

• Ayrıntılı öykü ve besin günlüğü
• Deri prick testi (ciltte küçük alerjen damlalarıyla yapılan test)
• Kanda spesifik IgE (alerji antikoru) testi
• Doktor gözetiminde oral besin provokasyonu (kontrollü besin denemesi)
• Gerekirse eliminasyon diyeti (şüpheli besini bir süre çıkarma) — yalnızca doktor önerisiyle

Randevunuzda neler beklenir

Testler ağrısız veya hafif rahatsızlık verici olabilir; sonuçlar birkaç gün sürebilir. Kendi başınıza test kitleri veya internet testleri yerine doktorunuzun önerdiği yöntemleri kullanın.

Tedavi

Tedavinin temeli nohuttan ve nohut içeren ürünlerden kaçınmaktır. Doktorunuz belirtileri hafifletmek için ilaçlar önerebilir ve şiddetli reaksiyon riski varsa acil durum planı hazırlar.

Evde kişisel bakım

• Etiketleri dikkatle okuyun; nohut, nohut unu, humus ve falafel gibi içerikleri kontrol edin.
• Restoranlarda yemek içeriğini ve çapraz bulaşma riskini sorun.
• Okul, iş yeri ve bakıcılarla alerji durumunuzu paylaşın.
• Doktorunuzun hazırladığı acil durum planını yanınızda taşıyın.
• Şüpheli bir reaksiyonda tetikleyiciyi not edin ve doktorunuza bildirin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz hafif belirtiler için alerji ilaçları önerebilir. Şiddetli alerjik reaksiyon riski varsa, acil durumda kullanılmak üzere reçeteli bir acil tedavi planı ve gerekli malzemeler hakkında bilgi verir. Nohut alerjisini tamamen ortadan kaldıran bir aşı veya rutin ilaç tedavisi yoktur; bazı hastalarda doktor gözetiminde tolerans geliştirme yöntemleri değerlendirilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nohut alerjisinde cerrahi tedavi genellikle söz konusu değildir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatta nohut ve nohut içeren ürünlerden uzak durmak, etiket okumak ve dışarıda yerken dikkatli olmak gerekir. Bu, zamanla alışkanlık haline gelebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dışarıda yemek yerken mutlaka içerik sorun.
• Mutfakta çapraz bulaşmayı önlemek için ayrı kesme tahtası ve kaşık kullanmayı düşünün.
• Acil durum planınızı ve iletişim bilgilerinizi yanınızda taşıyın.
• Çocuğunuzun okulunda veya bakıcısında alerji bilgisini paylaşın.
• Yeni ürünleri denemeden önce doktorunuza veya diyetisyeninize danışın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmeyi sürdürün; nohut yerine güvenli bulduğunuz besinleri doktorunuz veya diyetisyeninizle planlayın. Egzersiz genellikle güvenlidir; ancak egzersiz sonrası alerjik belirtiler oluyorsa bunu doktorunuza söyleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Besin alerjisi kaygı, sosyal ortamlarda zorlanma veya dışarıda yemek yeme korkusu yaratabilir. Bu duygular normaldir; destek istemekten çekinmeyin. Kendinizi çok kaygılı veya umutsuz hissediyorsanız bir sağlık profesyonelinden destek isteyin; acil durumlarda 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Nohut alerjisi tamamen önlenemeyebilir; ancak riskli kişilerde belirtileri tanımak ve nohuttan kaçınmak reaksiyon riskini azaltır. Bebeklerde besin alerjisini önlemeye yönelik öneriler için doktorunuza danışın.

Aşılar

Nohut alerjisi için aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin tarama önerilmez; ancak alerji öyküsü varsa doktorunuz gerekli değerlendirmeyi yapar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli alerjik reaksiyon (anafilaksi) riski
• Yanlışlıkla nohut tüketimiyle tekrarlayan reaksiyonlar
• Gereksiz besin kısıtlamalarına bağlı beslenme yetersizlikleri
• Kaygı ve sosyal zorlanma

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi nohuttan kaçınarak ve acil durum planıyla güvenli bir yaşam sürdürebilir. Bazı çocuklarda zamanla tolerans gelişebilir; bunu doktorunuzla değerlendirmek önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.