Kronotropik Yetersizlik: Kalp Hızı Neden Yeterince Artmaz?

Genel Bakış

Kronotropik yetersizlik, kalbin hareket, egzersiz veya stres sırasında hızını normalde olduğu kadar artıramamasıdır. Kalp durmaz; ama ihtiyaç anında daha hızlı çalışması gerektiğinde bunu yeterince yapamaz. Bu durum çoğu zaman çarpıntıdan çok, çabuk yorulma ve nefes nefese kalma ile kendini gösterebilir.

Özellikle ileri yaşta ve kalp hastalığı olan kişilerde daha sık görülür. Toplumdaki kesin sıklığı kişilerin yaşına ve kalp sağlığına göre değişir.

Daha çok ileri yaştaki yetişkinleri, kalp yetersizliği veya başka kalp hastalığı olanları ve kalp hızını etkileyen bazı ilaçları kullananları etkiler. Doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda da nadiren görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Egzersiz veya merdiven çıkarken beklenenden çok çabuk yorulma
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi veya sersemlik
• Çarpıntı hissi
• Günlük işlerde azalma
• Bazı kişilerde hiç belirti olmaması

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadirdir; doğuştan kalp hastalığı veya kalp ameliyatı sonrası görülebilir.
• Bebeklerde emerken çabuk yorulma ve yavaş kilo alma görülebilir.
• Daha büyük çocuklarda oyun veya egzersiz sırasında çabuk yorulma, nefes darlığı ve baş dönmesi olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta daha sık görülür; merdiven çıkarken belirgin yorgunluk olabilir.
• Baş dönmesi, düşme veya düşecek gibi olma görülebilir.
• Günlük işleri yapma gücünde azalma ve halsizlik fark edilebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalbin doğal pil noktasının (sinüs düğümü) yaşa bağlı yıpranması veya işlev bozukluğu
• Kalp yetersizliği
• Kalp damar hastalığı
• Kalp kapak hastalıkları
• Kalp hızını etkileyen bazı reçeteli ilaçlar
• Kalp ameliyatı veya kalp kası hastalıkları sonrası değişiklikler

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Bilinen kalp hastalığı
• Kalp yetersizliği
• Kalp ameliyatı geçirmiş olmak
• Yüksek tansiyon, diyabet ve obezite gibi kalp sağlığını etkileyen durumlar
• Hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bayılma veya bayılacak gibi olma
• Göğüs ağrısı veya göğüste baskı
• Dinlenirken nefes darlığı
• Çarpıntıyla birlikte baş dönmesi
• Bacaklarda hızlı gelişen şişme

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzersizde belirgin ve sürekli yorgunluk
• Merdiven çıkarken veya yürürken nefes darlığı
• Tekrarlayan baş dönmesi
• Kalp hızınızın beklenen şekilde artmadığını fark etme
• Kalp hastalığınız varsa yeni aktivite kısıtlanması

Tanı

Doktor önce belirtilerinizi, kullandığınız ilaçları ve kalp geçmişinizi dinler; muayene eder. Kalp hızının dinlenirken ve hareket sırasında nasıl değiştiğine bakılır.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG; kalbin elektrik kaydı)
• Egzersiz testi (koşu bandı veya bisiklet üzerinde kalp hızı ve ritim takibi)
• Holter veya olay kaydedici (24 saat veya daha uzun süreli ritim kaydı)
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
• Kardiyopulmoner egzersiz testi (egzersiz sırasında kalp ve akciğer performansını ölçen test)
• Kan testleri (tiroid, kansızlık ve başka nedenleri değerlendirmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Değerlendirme birkaç randevuda tamamlanabilir. Doktorunuz ilaçlarınızı gözden geçirebilir; ilaçlarınızı kendi başınıza bırakmayın veya değiştirmeyin.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedeni ele almayı, belirtileri azaltmayı ve günlük aktiviteleri güvenle sürdürmeyi amaçlar. Herkes için tek bir tedavi yoktur.

Evde kişisel bakım

• Belirtilerinizi ve aktivite düzeyinizi not edin.
• Doktorunuzun onayıyla yavaş yavaş artan egzersiz yapın.
• Aşırı sıcakta veya ağır işlerde kendinizi zorlamayın.
• Yeterli sıvı alın ve düzenli uyuyun.
• Sigara içmeyin, alkolü sınırlayın.
• Kontrollerinizi ve önerilen testleri aksatmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz önce altta yatan kalp sorununu ve kalp hızını etkileyebilecek ilaçları değerlendirir. Gerekirse tedavi planını düzenler; kalp rehabilitasyonu (egzersiz ve eğitim programı) önerebilir. Seçilmiş hastalarda kalp hızını ihtiyaç anında artırmaya yardımcı olan kalp pili (hız ayarlı pil) düşünülebilir. Bu karar kalp doktoru tarafından kişiye göre verilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kalp pili takılması bazı kişilerde gerekebilir; bu genellikle lokal anesteziyle yapılan bir işlemdir. Kapak hastalığı veya başka bir kalp sorunu varsa, cerrahi seçenekler ayrıca değerlendirilir. Kronotropik yetersizliğin kendisi için ameliyat çoğu zaman ilk seçenek değildir.

Bu durumla yaşamak

Günlük planınızı belirtilerinize göre yapın; ağır işleri parçalara bölün ve dinlenme araları verin. Kalp piliniz varsa kontrollerini düzenli yaptırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve hafif-orta tempolu hareket
• Dengeli beslenme
• Uyku düzeni
• Stres yönetimi
• Sigarasız yaşam
• Doktor onayıyla kilo yönetimi

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu beslenme; sebze, meyve, tam tahıl, sağlıklı yağlar ve az tuz. Egzersize kısa yürüyüşlerle başlayın, doktorunuzun önerdiği sınırlar içinde kalın; ani ağır efora girmeyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aktivite kısıtlanması hayal kırıklığı, kaygı veya üzüntü yaratabilir. Bu duyguları bir sağlık çalışanıyla paylaşmak önemlidir. Acil bir ruh sağlığı krizi varsa 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Önleme

Tamamen önlenemeyebilir; çünkü yaş ve bazı kalp sorunları rol oynar. Yine de kalp sağlığını korumak, riski azaltmaya yardımcı olur.

Aşılar

Doğrudan koruyucu bir aşısı yoktur. Kalp sağlığını korumak için Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşıları sağlık çalışanınızla konuşun.

Tarama programları

Yüksek tansiyon, diyabet ve kalp hastalığı riski olan kişilerde düzenli sağlık kontrolü önemlidir. Yeni belirtiler ortaya çıkarsa erken değerlendirme yaptırın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Egzersiz ve günlük aktivitelerde belirgin kısıtlanma
• Baş dönmesi ve düşme riski
• Bayılma
• Kalp yetersizliği belirtilerinin kötüleşmesi
• Yaşam kalitesinin azalması

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişide altta yatan nedenin değerlendirilmesi ve uygun destekle belirtiler yönetilebilir. Herkesin kalp pili ihtiyacı olmayabilir; düzenli takip ve kişiye özel plan ile umut verici bir seyir mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.