Kornea Distrofisi

Genel Bakış

Kornea distrofisi, gözün ön yüzündeki saydam tabakanın (kornea) yapısını etkileyen bir grup kalıtsal hastalıktır. Kornea, ışığın göze girmesini sağlayan ve gözü koruyan ince, saydam bir tabakadır. Distrofilerde bu tabakada zamanla birikimler veya düzensizlikler oluşabilir; bu da görmede bulanıklık, ışığa hassasiyet veya gözde rahatsızlık hissine yol açabilir. Genellikle iki gözü de etkiler ve aile içinde geçiş gösterebilir.

Kornea distrofileri nadir görülen göz hastalıklarıdır. Toplumda yaygın değildir; ancak ailesinde bu hastalık olan kişilerde daha sık görülebilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Bazı türleri çocukluk veya genç yetişkinlik döneminde belirti verirken, bazıları daha ileri yaşlarda fark edilebilir. Aile öyküsü olan kişilerde görülme olasılığı daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Görmede bulanıklık veya netlik kaybı
• Işığa karşı hassasiyet (fotofobi)
• Gözde yabancı cisim hissi veya kumlanma
• Tekrarlayan göz ağrısı ve batma
• Aşırı sulanma veya gözde rahatsızlık
• Gece görüşünde zorlanma
• Işık etrafında halkalar görme

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler hafif olabilir veya hiç fark edilmeyebilir.
• Işığa hassasiyet, göz ovuşturma veya gözde sulanma görülebilir.
• Okulda tahtayı görmekte zorlanma veya görmede bulanıklık fark edilebilir.
• Bazı çocuklar gözlerini sık sık kırpma veya ovuşturma eğiliminde olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte belirtiler daha belirgin hale gelebilir.
• Görme bulanıklığı ve ışığa hassasiyet artabilir.
• Tekrarlayan göz erozyonları (kornea yüzeyinde küçük sıyrıklar) nedeniyle ağrı ve batma yaşanabilir.
• Günlük işlerde görme zorluğu ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kornea distrofileri genellikle genetik mutasyonlardan kaynaklanır. Bu mutasyonlar, kornea tabakasında bulunan proteinlerin yapısını veya işlevini etkileyerek zamanla birikimlere ve düzensizliklere yol açabilir.
• Bazı türler otozomal dominant (tek ebeveynden geçiş), bazıları otozomal resesif (her iki ebeveynden taşıyıcı gen) şekilde kalıtılabilir.

Risk faktörleri

• Ailede kornea distrofisi öyküsü
• Genetik yatkınlık (aile içi geçiş)
• Bazı genetik sendromlarla birliktelik (nadiren)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı veya görmede hızlı bozulma
• Şiddetli göz ağrısı
• Göz yaralanması veya kimyasal madde teması
• Gözde akıntı, ateş veya belirgin kızarıklıkla birlikte görme değişikliği

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Görmede yavaş yavaş bulanıklık fark ederseniz
• Tekrarlayan göz batması, sulanma veya ışığa hassasiyet yaşıyorsanız
• Ailenizde kornea distrofisi varsa ve henüz muayene olmadıysanız
• Göz sağlığı rutin kontrol zamanınız geldiyse

Tanı

Göz hekimi (oftalmolog) tarafından yapılan kapsamlı bir göz muayenesi ile teşhis edilir. Hekim gözünüzün yapısını, kornea tabakasını ve görme keskinliğini değerlendirir. Aile öyküsü ve belirtiler de dikkate alınır.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi
• Yarıklı lamba (slit-lamp) muayenesi: korneanın büyütülerek incelenmesi
• Kornea topografisi: kornea yüzeyinin şeklinin ve kalınlığının ölçülmesi
• Göz içi basıncı ölçümü (glokom değerlendirmesi için)
• Gerekirse genetik danışmanlık ve testler

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Hekiminiz gerekli görürse ek testler isteyebilir. Teşhis konulduktan sonra hastalığın türüne ve belirtilerinize göre bir takip planı oluşturulur.

Tedavi

Kornea distrofisinin kesin bir tedavisi yoktur; ancak belirtileri yönetmek ve görmeyi korumak için çeşitli yaklaşımlar vardır. Tedavi, hastalığın türüne, belirtilerin şiddetine ve günlük yaşam üzerindeki etkisine göre planlanır. Amaç, rahatsızlığı azaltmak, korneayı korumak ve görme kalitesini mümkün olduğunca iyi tutmaktır.

Evde kişisel bakım

• Gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının; bu, kornea yüzeyine zarar verebilir.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde nemlendirici göz damlaları kullanın (marka önermiyoruz; hekiminize danışın).
• Rüzgârlı ve kuru ortamlarda gözlerinizi korumak için güneş gözlüğü veya koruyucu gözlük kullanın.
• Evde nem dengesini sağlamak için nemlendirici cihazlardan yararlanabilirsiniz.
• Gözünüze kaçan yabancı maddeleri temiz suyla bolca yıkayın ve gerekiyorsa sağlık kuruluşuna başvurun.
• Düzenli göz muayenelerinizi aksatmayın.

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz belirtilere göre farklı tedavi seçenekleri önerebilir. Bunlar arasında göz yüzeyini nemlendiren ve koruyan damlalar veya merhemler, iltihabı azaltmaya yönelik tedaviler (bazı durumlarda), bandaj kontakt lens kullanımı veya kornea yüzeyindeki düzensizliklerin düzeltilmesine yönelik işlemler yer alabilir. Tedavi kişiye özeldir; hekiminiz hangi seçeneğin sizin için uygun olduğunu belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri vakalarda, görme ciddi şekilde etkilenmişse veya kornea hasarı belirginse kornea nakli (keratoplasti) gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Cerrahi kararı, göz hekiminizin kapsamlı değerlendirmesi sonrasında verilir.

Bu durumla yaşamak

Kornea distrofisi ile yaşamak, düzenli göz bakımı ve takip gerektirebilir. Belirtilerinizi izlemek ve değişiklikleri göz hekiminize bildirmek önemlidir. Günlük yaşamda görme zorluğu yaşıyorsanız, aydınlatmayı artırmak, büyük yazılı materyaller kullanmak gibi pratik önlemler yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak genel göz sağlığı için faydalıdır.
• Gözlerinizi güneşin zararlı UV ışınlarından korumak için güneş gözlüğü kullanın.
• Kuru ve tozlu ortamlardan kaçının; gerekiyorsa nemlendirici kullanın.
• Bilgisayar veya ekran kullanırken gözlerinizi sık sık dinlendirin.
• Düzenli uyku ve dengeli beslenme genel sağlığınızı destekler.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet kornea distrofisini önlemez veya tedavi etmez. Ancak dengeli beslenme ve düzenli egzersiz genel sağlığınızı ve göz sağlığınızı destekler. A vitamini, C vitamini, E vitamini ve omega-3 yağ asitleri açısından zengin besinler göz sağlığına katkıda bulunabilir. Egzersiz yaparken göz yaralanmalarına karşı dikkatli olun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme ile ilgili bir hastalıkla yaşamak endişe, üzüntü veya stres yaratabilir. Bu duygular normaldir. Duygusal olarak zorlandığınızı hissediyorsanız, bir sağlık profesyoneli veya danışmanla konuşmak faydalı olabilir. Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Kornea distrofisi genetik bir hastalık olduğu için tamamen önlenemez. Ancak düzenli göz muayeneleri, belirtilerin erken fark edilmesi ve uygun bakım ile komplikasyonların önlenmesine yardımcı olunabilir.

Aşılar

Kornea distrofisi ile ilgili koruyucu bir aşı yoktur.

Tarama programları

Ailesinde kornea distrofisi öyküsü olan kişilerin bir göz hekimiyle görüşmesi ve uygun görülürse düzenli takip yaptırması önerilir. Genetik danışmanlık, aile planlaması ve risk değerlendirmesi için yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kornea yüzeyinde tekrarlayan sıyrıklar ve ağrı
• Korneada iz veya bulanıklık (skar) gelişimi
• Zamanla görme kaybı
• Nadiren göz enfeksiyonları veya kornea hasarı

Uzun vadeli görünüm

Kornea distrofisi olan çoğu kişi, düzenli takip ve uygun tedavi ile görme fonksiyonunu koruyabilir. Bazı kişilerde ilerleyici görme sorunları olabilir; ancak cerrahi seçenekler dahil birçok tedavi yöntemi mevcuttur. Umutsuz olmayın; göz hekiminizle birlikte size en uygun planı oluşturabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.