Gözlük Takınca Baş Dönmesi

Genel Bakış

Gözlük takınca baş dönmesi, yeni bir gözlüğe, değişen numaraya veya gözlüğün göze uyumuna bağlı olarak ortaya çıkan sersemlik, dengesizlik ya da baş dönmesi hissidir. Çoğu zaman geçicidir ve gözlerin yeni görüş şekline alışmasıyla azalır. Yine de şiddetli, uzun süren veya başka belirtilerle birlikte olan baş dönmesi mutlaka değerlendirilmelidir.

Yaygındır. Özellikle ilk kez çok odaklı cam kullananlarda, numarası belirgin değişenlerde ve gözlüğü yeni takmaya başlayanlarda sık görülür.

Herkesi etkileyebilir. Numarası büyük ölçüde değişenler, ilk kez progresif (yakın-uzak geçişli) cam kullananlar, yüksek astigmatizması olanlar, iki gözü arasında belirgin numara farkı bulunanlar ve denge hassasiyeti olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hafif sersemlik veya baş dönmesi hissi
• Zemin kayıyor ya da eğik gibi görünme
• Baş ağrısı
• Göz yorgunluğu ve odaklanmakta zorlanma
• Bulantı
• Dengesizlik veya yürürken güvensizlik hissi
• Gözlüğü çıkarma isteği

Çocuklarda belirtiler

• Baş dönmesini fark edip söylemeyebilirler
• Gözlerini sık sık ovuşturma
• Okumaktan veya tahtaya bakmaktan kaçınma
• Baş ağrısı ve bulantı
• Okula gitme isteksizliği
• Dikkatini toplamakta zorlanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Denge kaybı ve düşme korkusu
• Yürürken tutunma ihtiyacı
• Baş ağrısı ve bulantı
• Gözlüğü takmaktan kaçınma
• Günlük işlerde yavaşlama

Nedenler

Ana nedenler

• Yeni gözlüğe alışma süreci
• Gözlük numarasının yanlış veya eksik ölçülmesi
• Gözbebekleri arası mesafenin (pupiller mesafe) hatalı olması
• Camda prizma (özel kaydırma ayarı) kullanılması
• Yüksek astigmatizma (gözün şekline bağlı bulanık görme) düzeltmesi
• İki göz arasında belirgin numara farkı olması
• İlk kez progresif veya bifokal (çok odaklı) cam kullanma
• Çerçevenin yüze tam oturmaması veya gözlüğün kayması
• Kuru göz
• İki gözün birlikte çalışmasını etkileyen görme sorunları
• Altta yatan denge veya iç kulak sorunları

Risk faktörleri

• Numarada büyük değişiklik olması
• İlk kez çok odaklı cam kullanmak
• Yüksek astigmatizma veya iki göz arasında belirgin fark
• İleri yaş
• Daha önce baş dönmesi veya denge sorunu yaşamış olmak
• Kaygı ve hassasiyet
• Araç tutmasına yatkınlık
• Gözlüğün iyi ayarlanmamış olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı, çift görme veya konuşma bozukluğu
• Şiddetli baş ağrısı, sürekli kusma veya bayılma
• Düşme, yaralanma veya yürüyememe
• Gözde şiddetli ağrı, kızarıklık veya ışık hassasiyeti

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Baş dönmesi 1-2 hafta içinde azalmıyor veya geçmiyorsa
• Günlük işleri, okumayı veya araba kullanmayı etkiliyorsa
• Sık sık tekrarlıyorsa
• Baş ağrısı, bulantı veya göz yorgunluğu eşlik ediyorsa
• Gözlüğü takmaktan kaçınıyorsanız

Tanı

Doktor önce belirtilerin ne zaman başladığını, gözlüğün ne zaman alındığını ve hangi durumlarda arttığını sorar. Ardından göz muayenesi yapılır; gözlük numarası, camların ölçüsü ve gözlüğün yüze uyumu kontrol edilir. Gerekirse iki gözün birlikte çalışması ve denge sistemi de değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi
• Kırılma (refraksiyon) muayenesi: gözün ışığı kırma ölçümü
• Gözlük camı ölçümü (lensometri)
• Gözbebekleri arası mesafe ölçümü
• İki gözün birlikte çalışmasını değerlendiren testler
• Göz hareketleri ve kapa testi
• Göz dibi muayenesi
• Gerekirse kulak burun boğaz veya nöroloji değerlendirmesi

Randevunuzda neler beklenir

Bu değerlendirmeler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Bazı testlerde farklı camlar denemeniz istenebilir. Sonuçta baş dönmesinin gözlüğe mi yoksa başka bir nedene mi bağlı olduğu anlaşılmaya çalışılır.

Tedavi

Çoğu durumda tedavi, gözlüğün doğru numara ve uyumla yeniden değerlendirilmesi ve gözlerin yeni görüşe alışmasına izin verilmesidir. Altta yatan başka bir sorun varsa ilgili uzman desteği planlanır.

Evde kişisel bakım

• Yeni gözlüğü gün içinde kısa sürelerle takıp süreyi yavaşça artırın.
• Baş dönmesi şiddetliyse gözlüğü çıkarıp dinlenin ve zorlamayın.
• Baş dönmesi varken araba kullanmaktan, merdiven inip çıkmaktan ve riskli aktivitelerden kaçının.
• Gözlüğün yüze iyi oturduğundan ve kaymadığından emin olun.
• İyi aydınlatılmış ortamlarda okuyun ve ekran kullanın.
• Bol su için ve düzenli uyuyun.
• Belirtilerinizi ve nelerin arttırdığını not edin; kontrole giderken bunları paylaşın.

Tıbbi tedaviler

Göz doktoru numarayı, gözbebekleri arası mesafeyi, prizma ihtiyacını ve çerçeve uyumunu kontrol eder; gerekirse camları değiştirir veya ayarlar. İki gözün birlikte çalışmasıyla ilgili sorun varsa görme terapisi, kuru göz varsa uygun göz bakımı önerilebilir. Altta yatan denge sorunu düşünülürse kulak burun boğaz veya denge rehabilitasyonu gibi uzman değerlendirmeleri yapılabilir. İlaç adı veya doz önerilmez; tedavi kişiye göre planlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Gözlüğe bağlı baş dönmesi için genellikle cerrahi gerekmez. Ancak şaşılık, katarakt veya başka bir göz sorunu varsa göz doktoru cerrahi seçenekleri ayrıca değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Gözlüğünüze alışma sürecinde günlük işlerinizi acele etmeden yapın. Baş dönmesi arttığında ara verin, oturun ve dinlenin. Kontrol randevularınıza gidin; belirtiler geçmezse gözlük ayarının veya numaranın yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ekran kullanırken sık molalar verin
• Ortamı iyi aydınlatın
• Bol su için
• Düzenli uyumaya çalışın
• Alkolü sınırlayın veya kaçının; alkol baş dönmesini artırabilir
• Dengeyi zorlayan ortamlarda dikkatli olun

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenin ve düzenli sıvı alın. Baş dönmesi varken merdiven, koşu veya denge gerektiren riskli aktivitelerden kaçının. Kendinizi güvende hissediyorsanız ve sağlık profesyoneliniz uygun görürse hafif yürüyüşler ve denge egzersizleri yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Baş dönmesi kaygı yaratabilir; kaygı da sersemlik hissini artırabilir. Kendinizi çok kaygılı, umutsuz veya güvende hissetmiyorsanız 112’yi arayın veya en yakın acil sağlık hizmetine başvurun. Bir sağlık profesyoneliyle konuşmak ve destek almak önemlidir.

Önleme

Her zaman tamamen önlenemese de doğru numara, doğru gözbebekleri arası mesafe ve iyi oturan bir çerçeve riski azaltır. Yeni gözlüğe kısa sürelerle başlayıp yavaşça alışmak da yardımcı olabilir.

Aşılar

Bu konuyla ilgili özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Düzenli göz muayenesi, numara değişikliklerinin ve gözlük uyumunun erken fark edilmesine yardımcı olur. Gözlük kullanıyorsanız kontrollerinizi aksatmayın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme ve yaralanma riski
• Sürekli baş ağrısı ve göz yorgunluğu
• Gözlüğü takmaktan kaçınma ve görmede zorluk
• Araba kullanırken dikkat sorunları
• Kaygı ve günlük yaşamdan geri çekilme

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişide gözlüğe bağlı baş dönmesi kısa sürede düzelir. Geçmezse numara veya gözlük ayarı yeniden değerlendirilerek çözüm bulunabilir. Altta yatan başka bir neden varsa uzman desteğiyle etkili şekilde yönetilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.