Dupuytren Kontraktürü: Avuç İçi Sertleşmesi ve Parmak Bükülmesi

Genel Bakış

Dupuytren kontraktürü, avuç içindeki bağ dokusunun normalden kalınlaşması ve sertleşmesidir. Zamanla bu sertleşme ip gibi bir kordon çeker ve bir veya birkaç parmağın avuç içine doğru bükülü kalmasına neden olabilir. Bu bir tümör değildir ve vücudun başka yerlerine yayılmaz.

Erişkinlerde, özellikle 50 yaş sonrası erkeklerde oldukça sık görülür. 60 yaş üstü kişilerin bir kısmında avuç içinde hafif sertleşme bulunur; ancak herkeste şikayet oluşturmaz.

Ağırlıklı olarak orta yaş ve üzeri erkekleri etkiler. Ailede benzer hastalık öyküsü olanlarda, diyabet hastalarında, sigara içenlerde ve alkol kullananlarda daha sık görülür. Kadınlarda daha az görülür ve genellikle daha geç yaşlarda başlar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Avuç içinde sert bir nodül (küçük yumru) veya kalınlaşma
• Cilt altında yavaşça oluşan ip gibi sert kordon
• Parmakları tam olarak açamama, özellikle yüzük veya serçe parmağını
• Avuç içinde gerginlik hissi
• İlerlemiş durumda eli düz bir zemine koyarken avuç içinin altını gözle görememek

Nedenler

Ana nedenler

• Avuç içi bağ dokusu hücrelerinin kontrolsüz biçimde kalınlaşması
• Bu kalınlaşmanın ip ve kordon şeklini alması
• Genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülür

Risk faktörleri

• Yaşın 50'nin üzerinde olması
• Erkek cinsiyet
• Ailede Dupuytren kontraktürü öyküsü
• Sigara içmek veya aşırı alkol kullanmak
• Diyabet hastası olmak
• Bazı epilepsi ilaçlarının uzun süreli kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• El veya parmakta ani morarma, şiddetli ağrı, uyuşma veya soğukluk
• Avuç içinde kızarıklık, şişlik, sıcaklık ve ateş gibi enfeksiyon belirtileri
• Parmakta tam kilitlenme ve hareket kaybı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Avuç içinde sert bir yumru veya kordon fark ettiğinizde
• Parmağınızın tam düzelmediğini fark ettiğinizde
• Ailenizde Dupuytren kontraktürü varsa ve elinizde belirti oluşursa

Tanı

Tanı büyük ölçüde doktorun el muayenesiyle konur. Doktor avuç içindeki sertlikleri ve parmakların açılma açısını değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: avuç içi ve parmakların gözle görülmesi
• Doktorun parmak açıklığını ölçtüğü basit test
• Gerekli olduğunda ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz her iki elinizi de kontrol edebilir ve elinizi düz bir yüzeye koyarak denemeler yapmanızı isteyebilir. İşlem genellikle ağrısız ve kısa sürer. Tanı netleştikten sonra doktorunuz takip ya da tedavi planını sizinle paylaşır.

Tedavi

Tedavide amaç parmak hareketlerini korumak, eli günlük işlerde kullanılabilir tutmak ve gerekirse parmak açıklığını artırmaktır. Tedaviye başlamak için hastalığın hızı, parmağın ne kadar bükük kaldığı ve günlük yaşamı etkileyip etkilemediği önemlidir.

Evde kişisel bakım

• El cildinizi nemlendirici ile yumuşak tutmak
• Doktorunuzun önerdiği nazik parmak germe egzersizlerini düzenli yapmak
• Sıcak uygulama ve hafif masaj ile eli rahatlatmak
• Zorlu kavrama gerektiren işlerde eli aşırı zorlamaktan kaçınmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, erken dönemlerde izlem, özel ateller, enjeksiyon tedavileri veya iğne ile kordonun gevşetilmesi gibi seçenekleri önerebilir. Bu girişimler, sertleşmiş dokuyu yumuşatmaya veya parçalamaya yöneliktir. Uygulanacak yöntem, hastalığın evresine ve kişinin genel sağlığına göre belirlenir. Hangi ilaç veya enjeksiyonun kullanılacağına ve dozuna yalnızca size uygun planı yapan hekim karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Parmak açıklığı belirgin düzeyde azaldıysa, günlük işler etkileniyorsa ve diğer tedaviler yeterli olmadıysa cerrahi düşünülebilir. Amaç kordonu kesmek ya da çıkarmaktır. Cerrahi sonrası el terapisi ile iyileşme desteklenir. Cerrahi gerekip gerekmediğine ortopedi veya el cerrahisi uzmanı karar verir.

Bu durumla yaşamak

Hastalığı olan birçok kişi günlük yaşamına küçük uyarlamalarla devam eder. Araba direksiyonunu kavramada, bahçe işlerinde veya sıkı kavrama gerektiren aktivitelerde parmak açıklığı önem taşır. Fizyoterapist veya el terapistinin gösterdiği egzersizleri düzenli yapmak elin esnek kalmasına yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakma konusunda doktorunuzdan destek alın
• Alkolü sınırlandırın
• Kan şekeri yüksekse diyabet takibinizi aksatmayın
• Ellerinizi aşırı zorlayan işlerde ara verin

Diyet ve egzersiz

Bu hastalık için özel bir diyet yoktur. Ancak Akdeniz tipi dengeli beslenmek, genel dokunun sağlığını korumada ve özellikle diyabeti kontrol altında tutmada önemlidir. El egzersizleri ve parmak germe hareketleri en faydalı egzersizlerdir; yüzme ve yürüyüş gibi genel aktiviteler de dolaşımı destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ellerin işlevini kaybetmesi kimisinde kaygı, çaresizlik ya da utanç duygularına neden olabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilin. Yaşam kalitenizin düşmesine izin vermeyin; hislerinizi doktorunuzla ya da güvendiğiniz bir sağlık profesyoneliyle paylaşın.

Önleme

Dupuytren kontraktürü tamamen önlenebilen bir hastalık değildir. Genetik yatkınlık varsa el egzersizleri veya bazı yaşam değişiklikleri hastalığı durdurmayabilir. Ancak sigara ve aşırı alkolden kaçınmak, diyabeti iyi kontrol etmek gibi sağlıklı alışkanlıklar hastalığın daha hafif seyretmesine yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Parmakların bükük biçimde kalıcı olarak kilitlenmesi
• Eli yıkamak, eldiven giymek, bir şey tutmak gibi günlük işlerde zorluk
• İlerlemiş durumlarda eli sert zeminlere koyarken denge sorunları
• Nadiren parmak uçlarında yara oluşumu veya enfeksiyon riski

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmese bile hastalık çoğu kişide çok yavaş ilerler ve uzun yıllar önemli bir kısıtlılık yapmayabilir. Erken tanı ve uygun bakımla parmak hareketleri büyük ölçüde korunabilir. Tedaviden sonra tekrarlayabilir, bu yüzden düzenli takip önemlidir. Ancak çoğu kişi için günlük yaşama katılım mümkün ve umut vericidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.