Kulak Kiri Birikmesi

Genel Bakış

Kulak kiri, tıbbi adıyla serumen, kulak kanalının doğal olarak ürettiği koruyucu bir maddedir. Bazen bu kir birikip sertleşerek kulak kanalını tıkayabilir; buna kulak kiri birikmesi denir. Bu durum işitmeyi geçici olarak azaltabilir veya kulakta dolgunluk hissi yaratabilir.

Oldukça yaygındır. Kulak kiri normaldir; sorun, birikip kulak kanalını tıkadığında ortaya çıkar.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Çocuklarda, yaşlılarda, işitme cihazı kullananlarda ve kulak kanalı dar veya kıvrımlı olanlarda daha sık görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kulakta dolgunluk veya tıkanıklık hissi
• İşitmenin geçici olarak azalması
• Kulakta çınlama veya uğultu
• Kulakta kaşıntı
• Hafif ağrı veya rahatsızlık
• Bazen baş dönmesi

Çocuklarda belirtiler

• Kulağını çekiştirme veya kaşıma
• Huzursuzluk, ağlama veya uyku sorunları
• Seslere tepki vermede azalma
• İşitme güçlüğü nedeniyle okulda veya konuşmada zorlanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İşitme cihazı kullanırken zorluk
• İşitmede azalma hissi
• Kulakta dolgunluk veya çınlama
• Baş dönmesi veya dengesizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Kulak kiri normalde çene hareketleriyle dışarı doğru ilerler; bazen bu hareket engellenir ve kiri birikir.
• Pamuklu çubuk veya başka cisimlerin kiri kulak kanalının içine doğru itmesi
• Dar veya kıvrımlı kulak kanalı
• İşitme cihazı veya kulak tıkacı kullanımı
• Yaşla birlikte kulak kirinin daha kuru ve sert hale gelmesi
• Kulak kanalındaki deri sorunları veya geçirilmiş kulak enfeksiyonları

Risk faktörleri

• Kulağa pamuklu çubuk sokma alışkanlığı
• İşitme cihazı kullanmak
• İleri yaş
• Kulak kanalının dar veya kıvrımlı olması
• Tekrarlayan kulak kiri tıkanıklığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani işitme kaybı yaşarsanız
• Şiddetli kulak ağrısı veya ateş varsa
• Kulaktan kan, irin veya kötü kokulu akıntı gelirse
• Kulak çevresinde şişlik veya kızarıklık olursa
• Şiddetli baş dönmesi veya dengesizlik olursa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşitmede hafif azalma veya kulakta dolgunluk hissederseniz
• Kulakta sürekli çınlama veya kaşıntı olursa
• Tekrarlayan kulak kiri tıkanıklığı yaşıyorsanız
• İşitme cihazı kullanıyorsanız ve cihazdan verim alamıyorsanız

Tanı

Doktorunuz kulaklarınızı otoskop adı verilen ışıklı bir aletle inceler. Bu, kulak kanalını ve kiri görmeyi sağlayan ağrısız bir muayenedir.

Yapılabilecek testler

• Otoskopik kulak muayenesi
• Gerekirse işitme testi
• Gerekirse timpanometri; kulak zarı ve orta kulak hareketini değerlendiren bir testtir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene kısa sürer ve genellikle ağrısızdır. Doktorunuz kiri görürse uygun temizleme yöntemini sizinle konuşur. İşlem öncesi size sorular sorabilir.

Tedavi

Kulak kiri birikmesi rahatsızlık veriyorsa sağlık uzmanı kiri güvenli şekilde temizleyebilir. Evde kulağa cisim sokmak veya zorlayıcı temizlik yapmak önerilmez.

Evde kişisel bakım

• Kulak kanalına pamuklu çubuk, iğne, anahtar veya tığ gibi hiçbir cisim sokmayın.
• Kulak mumu gibi güvenli olmayan yöntemleri kullanmayın.
• Doktorunuz veya eczacınız önermeden kulak damlası kullanmayın.
• Dış kulağı nazikçe temiz tutun; kaşıntı için kulağınızı karıştırmayın.
• Şikayetler sürerse aile hekiminiz veya kulak burun boğaz uzmanına başvurun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kulak kanalını inceleyip uygun yöntemle temizleyebilir. Bu yöntemler arasında ılık suyla yıkama, vakumla temizleme veya özel aletlerle çıkarma sayılabilir. Bazı durumlarda kiri yumuşatmak için doktorun uygun gördüğü ürünler kullanılabilir; ancak kendi başınıza kulak damlası kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kulak kiri birikmesi için ameliyat genellikle gerekmez. Ameliyat ancak başka bir kulak sorunu varsa ve doktorunuz uygun görürse konuşulabilir.

Bu durumla yaşamak

Kulakta tıkanıklık olduğunda konuşmaları takip etmek zorlaşabilir. Gerekirse karşınızdakinden biraz daha yüksek sesle konuşmasını isteyebilir, televizyon izlerken altyazı gibi kolaylıklardan yararlanabilirsiniz. Şikayetler genellikle geçicidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kulağınıza yabancı cisim sokmayın.
• İşitme cihazı kullanıyorsanız temizliğini üretici talimatına göre yapın.
• Yüzme sonrası dış kulağı nazikçe kurulayın.
• Kulak kaşıntısı için kulağınızı karıştırmayın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Genel sağlık için dengeli beslenme ve düzenli hareket yararlıdır. Kulak kiri birikmesini doğrudan önleyen bir besin yoktur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme güçlüğü nedeniyle endişe, sinirlilik veya sosyal ortamlardan uzaklaşma olabilir. Bu duyguları bir sağlık uzmanıyla konuşmak önemlidir. Acil bir ruhsal kriz durumunda 112'yi arayın veya en yakın acil sağlık hizmetine başvurun.

Önleme

Tamamen önlenemeyebilir; ancak kulağa cisim sokmamak, işitme cihazı temizliğine dikkat etmek ve şikayetler başladığında erken danışmak birikme riskini azaltabilir.

Aşılar

Kulak kiri birikmesini önleyen bir aşı yoktur.

Tarama programları

Kulak kiri için rutin bir tarama programı yoktur. İşitme değişikliği, tıkanıklık veya tekrarlayan sorun varsa doktora başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Geçici işitme kaybı
• Kulakta rahatsızlık veya çınlama
• Kulak kanalında tahriş veya çizik; özellikle kaşımak veya pamuklu çubuk kullanmakla
• Nadiren dış kulak yolu enfeksiyonu
• İşitme güçlüğü nedeniyle sosyal zorluk

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi uygun temizlik veya doktor yardımıyla rahatlar. Kalıcı sorun nadirdir. Şikayetler sürerse bir sağlık uzmanına danışmanız önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.