Egzama ve Beslenme: Diyetinize Dikkat Etmeniz Gereken 5 Önemli Nokta

Genel Bakış

Egzama (atopik dermatit), ciltte kızarıklık, kuruluk, kaşıntı ve bazen sulu kabarcıklarla kendini gösteren, alevlenmeler ve iyileşme dönemleriyle seyreden yaygın bir cilt rahatsızlığıdır.

Evet, oldukça yaygındır. Çocukların yaklaşık beşte biri, erişkinlerin ise onda biri hayatının bir döneminde egzama ile karşılaşır.

Egzama her yaşta görülebilir, ancak en sık bebeklik ve erken çocukluk döneminde başlar. Ailesinde egzama, astım veya alerjik nezle olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kuruluk ve pullanma
• Kaşıntı (özellikle geceleri artabilir)
• Kızarıklık ve hafif şişlik
• Küçük kabarcıklar veya ciltte çatlaklar
• Kaşıntıya bağlı ciltte kalınlaşma ve renk değişikliği

Çocuklarda belirtiler

• Genellikle yüz, dirsek içi ve diz arkasında görülür
• Gece kaşıntısı nedeniyle uykuya dalmakta zorluk
• Huzursuzluk ve iştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha çok el, ayak ve göz kapaklarında kuruma ve çatlama
• Cilt ince olduğu için iyileşme yavaş olur
• Kaşıntı ve kuruluk yaşam kalitesini daha fazla etkileyebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Cilt bariyerinin zayıf olması ve nem kaybı
• Bağışıklık sisteminin bazı çevresel etkenlere ve gıdalara aşırı tepki vermesi
• Sabun, parfüm, toz, polen, ter ve stres gibi tetikleyiciler
• Kuru ve soğuk hava ile aşırı sıcak su

Risk faktörleri

• Ailede egzama, astım veya alerjik nezle öyküsü
• Bebeklik döneminde besin alerjisinin olması
• Şehir hayatı ve hava kirliliği
• Yoğun stres veya duygusal zorlanma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte yayılan ağrılı kızarıklık, ateş veya akıntı görülürse aynı gün doktora görünün
• Nefes darlığı veya yüzde şişlik varsa hemen 112'yi arayın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kaşıntı evde nemlendirme ile geçmiyorsa
• Diyet değişikliği yapmayı düşünüyorsanız ve daha önce hiç denemediyseniz
• Egzama uykunuzu, okul/iş yaşamınızı veya sosyal ilişkilerinizi etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz size şikayetlerinizi ve aile geçmişinizi sorar, ardından cildinizi muayene eder. Egzama tanısı genellikle bu değerlendirme ile konur.

Yapılabilecek testler

• Gerekirse kan veya deri testi ile alerji araştırması yapılabilir.
• Besin alerjisinden şüpheleniliyorsa bir alerji uzmanına yönlendirilirsiniz.
• Cilt enfeksiyonu şüphesinde kültür alınabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz cilt bakımı ve nemlendirme alışkanlıklarınızı öğrenecek, size uygun bir bakım planı oluşturacak ve beslenme konusunda endişelerinizi dinleyerek gerekli yönlendirmeleri yapacaktır.

Tedavi

Egzama tedavisinin temeli cildi düzenli nemlendirmek, kaşıntıyı azaltmak ve tetikleyicilerden kaçınmaktır. Beslenme, bazı kişilerde belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir, ancak tek başına tedavi yöntemi değildir.

Evde kişisel bakım

• Banyoda ılık su kullanın, çok sıcak sudan kaçının.
• Banyodan sonra 3 dakika içinde kokusuz, boya ve parfüm içermeyen nemlendirici sürün.
• Kaşıntıyı azaltmak için tırnaklarınızı kısa tutun ve pamuklu giysiler giyin.
• Stresi yönetmeye çalışın, yeterince uyuyun.
• Cildi tahriş eden sert sabunlar ve deterjanlar yerine nazik ürünler kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihabı azaltan kremler, kaşıntıyı engelleyen ağızdan alınan bazı ilaçlar veya belirli durumlarda ışık tedavisi önerebilir. İlaçların hangisinin ve nasıl kullanılacağına yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama tedavisinde cerrahi işlem genellikle gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşarken cildinizi tanıyın ve kişisel tetikleyicilerinizi öğrenin. Besinlerin etkisini anlamak için bir yemek ve belirti günlüğü tutmak faydalı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara dumanından ve keskin kokulu ürünlerden uzak durun.
• Evinizde nem dengesini koruyun, aşırı sıcak ve kuru ortamlardan kaçının.
• Terli kalmayın; egzersiz sonrası duş alın ve cildinizi nazikçe kurulayın.

Diyet ve egzersiz

Egzama için tek bir 'en iyi diyet' yoktur. Sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlardan zengin dengeli bir beslenme bağışıklık sistemini destekler. Besin tetikleyicisinden şüpheleniyorsanız doktor veya diyetisyen eşliğinde bir eliminasyon diyeti deneyebilirsiniz; kendi başınıza aşırı kısıtlamalar yapmayın. Egzersiz genel sağlık için önemlidir, ancak ter ve sıcak egzama alevlenmesini tetikleyebilir; bu nedenle egzersiz sonrası temizlenip nemlendirin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı ve cilt görünümü; uyku, okul, iş ve sosyal hayatı etkileyebilir. Bu durum moralinizi bozabilir. Hislerinizi doktorunuzla paylaşın ve gerekirse psikolojik destek almak da sürecin doğal bir parçasıdır.

Önleme

Egzamanın tamamen önlenmesi şu an için mümkün değildir. Ancak tetikleyicilerden kaçınmak ve düzenli cilt bakımı yapmak alevlenmeleri önemli ölçüde azaltabilir.

Aşılar

Egzamayı önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Egzama için toplum taraması önerilmemektedir; ancak risk grubundaki bebeklerde erken cilt bakımı ve beslenme danışmanlığı bazı alevlenmeleri önleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tekrarlayan cilt enfeksiyonları
• Uyku eksikliğine bağlı yorgunluk ve dikkat dağınıklığı
• Sürekli kaşımaya bağlı ciltte kalıcı izler ve renk değişiklikleri
• Sosyal ve duygusal zorlanma

Uzun vadeli görünüm

Egzama çoğu zaman yönetilebilir bir durumdur. Doğru bakım ve tedavi ile pek çok kişi belirtilerini kontrol altına alır ve günlük yaşamına rahatça devam eder. Özellikle çocukların büyük bir bölümünde belirtiler yaşla birlikte azalır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.