Embriyonel Karsinom

Genel Bakış

Embriyonel karsinom, vücudun "germ hücrelerinden" kaynaklanan nadir bir kanser türüdür. Germ hücreleri, normalde yumurta veya sperm hücresine dönüşen öncü hücrelerdir. Bu tümör en sık erkeklerde testis (yumurtalık) kanserinin bir parçası olarak görülür. Ayrıca kadınlarda yumurtalıkta, çocuklarda karın içinde ve vücudun orta hattında (örneğin göğüs boşluğunda ya da karın arkasında) ortaya çıkabilir. Genellikle hızlı büyüyen bir tümördür, ancak tedaviye iyi yanıt veren kanserler arasındadır.

Hayır, oldukça nadirdir. Testis kanserleri içinde bile görece az rastlanan bir alt türdür. Nadir olması, belirtilerin hafife alınmasına yol açmamalıdır; çünkü erken tanı tedavi başarısını belirgin biçimde artırır.

En çok 15-35 yaş arası genç erkeklerde, testis tümörünün bir bileşeni olarak görülür. Çocuklarda, özellikle 3 yaşın altında karın içinde kitle olarak ortaya çıkabilir. Kadınlarda yumurtalıkta görülebilir. Bunların dışında göğüs boşluğu, karın arkası veya beyin bölgesi gibi vücudun orta hattında da nadiren gelişebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Testiste sertlik, şişlik veya ele gelen kitle
• Testiste ağırlık veya dolgunluk hissi
• Kasıkta, alt karında veya sırtta geçmeyen ağrı
• Testis boyutunda ya da şeklinde değişiklik
• Göğüste büyüme veya hassasiyet (bazı tümörlerin hormon salgılaması nedeniyle)
• Nedeni açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve yorgunluk
• Kadınlarda pelvik ağrı, karında şişlik veya adet düzeninde değişiklik

Çocuklarda belirtiler

• Karında şişlik veya ele gelen kitle
• Huzursuzluk, sürekli ağlama veya beslenmede azalma
• İştahsızlık ve kilo alımının durması
• Bazen erken ergenlik belirtileri (bu belirtiler her zaman kanser anlamına gelmez)
• Kusma veya karın ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu tümör ileri yaşta çok nadir görülür; daha çok genç yaş grubunun hastalığıdır.
• Yine de ileri yaşta fark edilen yeni bir şişlik, kitle veya açıklanamayan kilo kaybı mutlaka değerlendirilmelidir.
• İleri yaşta görülen belirtiler çoğu zaman başka ve daha sık rastlanan nedenlerden kaynaklanır; ayırt etmenin tek yolu muayene ve gerekli tetkiklerdir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bu tümör, germ hücrelerinin (normalde yumurta ya da sperm olacak öncü hücrelerin) erken bir gelişim aşamasında kalıp kontrolsüz çoğalmasıyla oluşur.
• Neden tam olarak bilinmemektedir; çoğu kişide altta yatan tek ve kesin bir sebep bulunamaz.
• Bazı durumlarda genetik ve gelişimsel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• İnmemiş testis (testisin doğumda torbalara inmemiş olması) öyküsü
• Ailede testis kanseri öyküsü
• Daha önce bir testiste germ hücreli tümör geçirmiş olmak
• Bazı doğuştan gelen cinsiyet gelişimi farklılıkları
• Doğurganlıkla ilgili bazı sorunların varlığı
• Çocukluk çağında karın içinde kitle nedeniyle takip edilmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Testiste aniden beliren ve geçmeyen şişlik veya sertlik
• Ani ve çok şiddetli testis ağrısı (bu durumda vakit kaybetmeden acile başvurun)
• Karında hızla büyüyen şişlik
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı gibi yeni başlayan solunum belirtileri
• Nedeni açıklanamayan hızlı kilo kaybı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Testiste fark ettiğiniz küçük bir sertlik ya da şekil değişikliği
• Uzun süredir devam eden hafif kasık veya sırt ağrısı
• Göğüste hassasiyet ya da büyüme
• Kadınlarda uzun süren pelvik ağrı veya karında dolgunluk hissi
• Embriyonel karsinom tedavisi sonrası kontrol randevuları

Tanı

Tanı genellikle bir hekim muayenesiyle başlar. Şüpheli durumlarda görüntüleme ve kan testleri istenir. Kesin tanı için mutlaka doku örneği alınması ve patoloji laboratuvarında incelenmesi gerekir. Erkeklerde şüpheli testis genellikle cerrahi olarak çıkarılıp incelenir; bu hem tanı hem de ilk tedavi adımı olabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (testis, karın ve lenf bezlerinin elle değerlendirilmesi)
• Ultrason (ses dalgalarıyla yapılan, ağrısız görüntüleme)
• Kan testleri: tümör belirteçleri denilen AFP, hCG ve LDH düzeyleri
• Bilgisayarlı tomografi (BT) veya MR ile yayılımın değerlendirilmesi
• Doku örneği (biyopsi) ve patolojik inceleme
• Gerekli durumlarda ek görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Süreç birkaç basamakta ilerler ve her basamakta hekiminiz sizi bilgilendirir. Kan testleri ve görüntülemeler genellikle birkaç gün içinde sonuçlanır; patoloji sonucu ise biraz daha uzun sürebilir. Sonuçların ardından tümörün yerine, büyüklüğüne ve yayılımına göre bir tedavi planı hazırlanır. Bu dönemde sorularınızı yazıp bir yakınınızla birlikte randevuya gitmek, süreci takip etmeyi kolaylaştırır.

Tedavi

Embriyonel karsinom, doğru planlandığında tedaviye iyi yanıt veren bir tümördür. Tedavi genellikle cerrahi, kemoterapi ve bazen ışın tedavisinin (radyoterapi) bir arada kullanılmasıyla yapılır. Plan; tümörün yerine, büyüklüğüne, yayılımına, yaşa ve genel sağlık durumuna göre kişiye özel belirlenir. Tedaviye başlamadan önce doğurganlığın korunması konusunu hekiminizle mutlaka konuşun.

Evde kişisel bakım

• Tedavi süresince dinlenmeye özen gösterin ve bedeninizi zorlamayın.
• Yan etkileri (bulantı, yorgunluk, iştahsızlık, ateş) not edip sağlık ekibinize bildirin.
• Kontrol ve tedavi randevularını aksatmayın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek isteyin.
• Ateş, titreme veya hızla kötüleşen bir durum olursa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.
• Cinsel sağlık ve doğurganlıkla ilgili sorularınızı ertelemeyin; sorun haline gelmeden konuşun.

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri arasında cerrahi, kemoterapi (kanser hücrelerini hedefleyen ilaç tedavisi) ve bazı durumlarda ışın tedavisi yer alır. Kemoterapi, hücrelerin hızlı bölünmesini engelleyerek etki eder; sağlık ekibi yan etkileri önlemek ve hafifletmek için ek önlemler planlar. Işın tedavisi, belirli bölgelerde kalan tümör hücrelerini hedeflemek için kullanılabilir. Hangi tedavinin, hangi sırayla ve ne kadar süreyle uygulanacağına; tümörün tipi, evresi ve kişinin genel durumu değerlendirilerek karar verilir. Bu karar her zaman bir uzman ekiple birlikte alınır ve istediğiniz zaman ikinci bir görüş alabilirsiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle ilk adımlardan biridir. Erkeklerde şüpheli testis çoğu zaman ameliyatla çıkarılır ve bu hem tanıyı kesinleştirir hem de tümörün çıkarılmasını sağlar. Tek testis kalması genellikle hormon üretimini ve çoğu zaman doğurganlığı sürdürmeye yeter. Karın arkasındaki lenf bezlerinin temizlenmesi veya yayılmış tümör odaklarının çıkarılması ek ameliyat olarak planlanabilir. Ameliyat öncesinde olası etkiler ve iyileşme süreci ayrıntılı olarak anlatılır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi ve kontroller hayatınızın bir parçası haline gelebilir, ama hayatın geri kalanı devam eder. Çoğu kişi tedavi dönemlerinde çalışmaya veya okula ara verir, sonra yavaş yavaş düzenine döner. Kendinize zaman tanıyın; her gün bir öncekinden biraz daha iyi olmayabilir ve bu normaldir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dengeli beslenmeye ve yeterli su içmeye özen gösterin.
• Yorgunluğunuzu kabul edin; kısa molalar planlayın.
• Hafif tempolu yürüyüşler gibi günlük hareketler, toparlanmaya yardımcı olur.
• Alkol ve sigaradan uzak durmak iyileşme sürecini destekler.
• Kontrollerinizi takviminize yazın ve ertelemeyin.
• Kendinizi iyi hissetmediğinizde bunu çevrenizle paylaşın; yalnız kalmayın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet zorunlu değildir; amaç yeterli ve dengeli beslenmektir. Protein, sebze, meyve ve tam tahılları içeren öğünler tedaviye toleransı artırabilir. İştah azaldığında az ve sık yemek işe yarar. Egzersiz konusunda, tedavi gördüğünüz dönemde hekiminize danışarak başlamak en doğrusudur; genellikle hafif yürüyüş ve esneme gibi aktiviteler önerilir. Kendinizi aşırı yormaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Böyle bir tanı, kişinin kendisi kadar yakınlarını da sarsabilir. Korku, öfke, üzüntü, uyku sorunları ve "neden ben?" sorusu çok yaygındır ve bunlar zayıflık değildir. Beden imajı, cinsellik ve doğurganlıkla ilgili kaygılar da sık görülür. Bu duyguları bir ruh sağlığı uzmanıyla, psikologla veya hastanenin psikososyal destek birimiyle konuşmak belirgin biçimde rahatlatıcı olabilir. Kendinize zarar verme düşüncesi ya da dayanılmaz bir çaresizlik hissederseniz, vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Embriyonel karsinomun bilinen ve kesin bir önleme yolu yoktur. Ancak bazı risk faktörlerinin farkında olmak ve belirtileri erken fark etmek önemlidir. İnmemiş testis öyküsü olan çocukların uygun şekilde takip edilmesi ve erişkin dönemde de bilgilendirilmesi önerilir.

Tarama programları

Bu tümör için toplum genelinde uygulanan rutin bir tarama testi bulunmamaktadır. Erkeklerin testislerini belirli aralıklarla elle kontrol etmesi bazı kuruluşlarca önerilir; ancak bunun kanıt düzeyi sınırlıdır. Kendi vücudunuzu tanımak ve değişiklikleri fark etmek yine de değerlidir. Bu konuda aile hekiminizden veya bir üroloji uzmanından bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümörün lenf bezlerine ve akciğerlere yayılması
• Karaciğer, kemik veya beyin gibi uzak organlara yayılım
• Hormon salgılayan tümörlerde göğüste büyüme, erken ergenlik gibi hormonal etkiler
• Büyüyen kitlenin çevre dokulara baskı yapması ve ağrıya yol açması
• Genel durumun bozulması, kilo kaybı ve halsizlik

Uzun vadeli görünüm

Embriyonel karsinom hızlı büyüyebilen bir tümör olsa da, tedaviye iyi yanıt veren kanserler arasında yer alır. Özellikle erken evrede tanı konduğunda tam iyileşme şansı yüksektir; ileri evrelerde de modern tedavilerle uzun süreli kontrol sağlanabilir. Her kişinin durumu farklıdır ve kesin bilgiyi ancak tedavinizi yürüten ekip verebilir. Bu süreçte umutlu olmak için gerçek nedenler vardır; sorularınızı sormaktan ve destek istemekten çekinmeyin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.