Endoskopi Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Endoskopi, vücudun içini incelemek için kullanılan bir tıbbi görüntüleme yöntemidir. Ağız veya makattan sokulan ince, esnek bir tüp sayesinde mide, yemek borusu, onikiparmak bağırsağı ve kalın bağırsak gibi sindirim organları doğrudan görüntülenebilir. Ayrıca işlem sırasında küçük doku örnekleri alınabilir veya bazı tedaviler uygulanabilir.

Evet, endoskopi dünyada ve Türkiye'de sıkça uygulanan, güvenli ve etkili bir işlemdir.

Her yaştan insana, sindirim sistemiyle ilgili şikayetleri olan hastalara doktor tarafından gerekli görüldüğünde önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide ağrısı veya yanması
• Yutma güçlüğü
• Sürekli hazımsızlık
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Uzun süren ishal veya kabızlık
• Dışkıda kan veya siyah dışkı

Çocuklarda belirtiler

• Karın ağrısı
• Büyüme geriliği
• Yutma sorunları
• Açıklanamayan kusma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yutma güçlüğü
• Kansızlık (anemi)
• İstemsiz kilo kaybı
• Dışkı alışkanlığında değişiklik

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyon veya inflamasyon (iltihap) gibi durumları araştırmak
• Mide veya bağırsakta ülser (yara) varlığını değerlendirmek
• Polip gibi anormal dokuları görmek ve çıkarmak
• Kanser veya kanser öncesi durumları erken dönemde yakalamak
• Anormal biyopsi sonuçlarının kaynağını belirlemek

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede mide-bağırsak hastalığı veya kanseri öyküsü
• Helikobakter pilori enfeksiyonu
• Sigara ve alkol kullanımı
• Obezite
• Uzun süreli bazı ilaç kullanımı (doktorunuza danışın)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yutma güçlüğü hızla kötüleşiyorsa
• Karın ağrısı giderek şiddetleniyorsa
• Kanama belirtileri varsa (kan kusma, siyah dışkı)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir hazımsızlık veya mide yanması şikayetiniz varsa
• Açıklanamayan bağırsak alışkanlığı değişiklikleri
• Kilo kaybı devam ediyorsa

Tanı

Endoskopi işlemi, doktorunuzun ince ve esnek bir kameralı tüp kullanarak sindirim sisteminizin içini doğrudan görmesini sağlar. Bu görüntüleme sayesinde ilgili bölgede bir sorun olup olmadığı değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Üst endoskopi (gastroskopi)
• Kolonoskopi
• Biyopsi (doku örneği alma)
• Gerekirse kan testleri ve görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

İşlem genellikle birkaç dakika sürdüğünde, öncesinde aç karın olmanız ve işlem sırasında sakinleştirici verilmesi gerekir. Çoğu insan işlem sırasında bir şey hissetmez. Doktorunuz işlem öncesi ve sonrası talimatları size detaylı olarak anlatacaktır.

Tedavi

Endoskopi yalnızca teşhis için değil, aynı zamanda bazı durumların tedavisi için de kullanılır. Örneğin kanayan bir bölgeyi müdahaleyle durdurmak, yabancı cisimleri çıkarmak veya polipleri kesip çıkarmak mümkündür. Tedavi planı, endoskopide bulunan bulgulara göre doktorunuz tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• İşlem öncesi doktorunuzun verdiği açlık ve ilaç talimatlarına eksiksiz uyun
• İşlem sonrası bir süre dinlenin, hemen araç kullanmayın
• Doktorunuzun önerdiği şekilde günlük aktivitelerinize yavaşça dönün

Tıbbi tedaviler

Endoskopi sırasında yapılan girişimler bulgulara bağlıdır. Örneğin, daralmış bir yemek borusu genişletilebilir veya kanayan bir bölge durdurulabilir. Hangi ek tedavinin gerektiğine doktorunuz karar verecektir. İlaç tedavisi gerekiyorsa, hekiminiz size uygun reçeteyi yazacaktır. (Belirli ilaç adları verilmemiştir.)

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Endoskopi ile giderilemeyen büyük lezyonlar veya ilerlemiş hastalıklarda cerrahi seçenekler değerlendirilir. Bu durumda sizi uzman bir cerrahla görüşmeniz için yönlendireceklerdir.

Bu durumla yaşamak

Endoskopi sonrası çoğu kişi aynı gün rahatlıkla taburcu olur. İşlem sonrası ilk 24 saatte ağır işlerden kaçınmanız ve tamamen iyi hissedene kadar dinlenmeniz önerilir. Doktorunuzun talimatları doğrultusunda günlük rutininize dönebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin
• Alkol tüketimini sınırlandırın
• Düzenli ve dengeli beslenin
• Haftanın çoğu günü orta yoğunlukta egzersiz yapın

Diyet ve egzersiz

Sindirim sağlığınızı desteklemek için lif açısından zengin sebze, meyve ve tam tahıllar tüketin. Bol su içmeye özen gösterin. Egzersiz olarak günde 30 dakikalık tempolu yürüyüşler iyi bir seçimdir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Endoskopi düşüncesi bazı kişilerde kaygı yaratabilir. Bu tamamen normaldir. İşlem öncesi endişelerinizi doktorunuzla paylaşın; size bilgi vererek rahatlatacaktır. Ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek isteyin.

Önleme

Endoskopi ihtiyacına yol açan tüm hastalıklar önlenemez. Ancak sağlıklı yaşam tarzı, enfeksiyonlardan korunma ve düzenli sağlık kontrolleri bazı riskleri azaltabilir.

Aşılar

Endoskopi için özel bir aşı yoktur. Ancak hepatit gibi enfeksiyonlara karşı doktorunuzun önerdiği aşıları yaptırmanız sindirim sağlığını korumada yardımcı olabilir.

Tarama programları

Endoskopi bazı durumlarda tarama amacıyla önerilir. Örneğin 50 yaşından sonra kolon kanseri taraması için kolonoskopi yapılabilir. Tarama programları hakkında doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Endoskopi yapılmazsa, tedavi edilebilir bir hastalık fark edilmeden ilerleyebilir
• Kanayan ülser gibi acil durumlar ciddileşebilir
• Polip veya tümör erken dönemde yakalanamayabilir

Uzun vadeli görünüm

Endoskopi, doğru endikasyonla ve deneyimli ellerde yapıldığında güvenli ve konforlu bir işlemdir. Erken tanı birçok hastalığın tedavisinde en büyük şansı sağlar. Sonuçlar ne olursa olsun, doktorunuz size en uygun destek ve tedavi planını sunacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.