Gözlerde Charles Bonnet Sendromu

Genel Bakış

Charles Bonnet sendromu, görmesi azalmış kişilerin gerçekte olmayan şeyler görmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Buna görsel sanrı denir; yani beyin, gözden gelen eksik görüntüleri tamamlamaya çalışırken olmayan görüntüler oluşturabilir. Kişi genellikle bunların gerçek olmadığını bilir ve başka belirtiler eşlik etmiyorsa bu bir akıl hastalığı değildir.

Görme kaybı olan kişilerde sanıldığından daha sık görülür; ancak çoğu kişi utanıp söylemediği için gerçek sayı bilinmez. Her görme kaybı olan kişide görülmez.

Daha çok ileri yaşta ve belirgin görme kaybı olan kişilerde görülür. Gözünü kaybetmiş, katarakt, glokom, yaşa bağlı sarı nokta hastalığı veya diyabete bağlı göz sorunu olanlarda daha sık görülebilir. Çocuklarda nadirdir; görme kaybı varsa görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gerçekte olmayan insanlar, hayvanlar, yüzler, desenler veya geometrik şekiller görme
• Görüntüler aniden belirip kaybolabilir, hareket edebilir veya sabit kalabilir
• Görüntüler genellikle yalnızca görmeyle ilgilidir; sesler duyulmaz
• Kişi gördüklerinin gerçek olmadığını bilir
• Loş ışıkta, sessiz ortamda veya yorgunken daha belirgin olabilir
• Gözler kapatıldığında da devam edebilir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadirdir; görme kaybı olan bir çocukta görülebilir.
• Çocuk gördüğü şeyleri oyun veya hayal gücü gibi anlatabilir; bu nedenle dikkatle dinlemek önemlidir.
• Çocukta yeni başlayan görsel belirtiler mutlaka doktor değerlendirmesi gerektirir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta görme kaybıyla birlikte daha sık görülür.
• Kişi akıl hastalığı sanılma korkusuyla gördüklerini saklayabilir.
• Ailelerin sakin ve yargılamadan sorması, kişinin doktora gitmesini kolaylaştırır.
• Yeni belirtiler demans veya deliryum gibi başka durumlarla karışabileceği için değerlendirme gerekir.

Nedenler

Ana nedenler

• Görme kaybı veya görsel uyarının azalması
• Gözden beyne giden görme yollarında hasar
• Beynin eksik görüntüleri tamamlama eğilimi
• Yaşa bağlı göz hastalıkları, glokom, katarakt, sarı nokta hastalığı, diyabetik retinopati gibi görme kaybı nedenleri
• Nadiren görme yollarını etkileyen başka nörolojik durumlar

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Belirgin görme kaybı veya düşük görme
• Tek gözde görme kaybı
• Sosyal izolasyon ve sessiz ortam
• Yorgunluk, uykusuzluk, loş ışık
• Gözlük numarasının güncel olmaması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Görsel sanrılar ilk kez ortaya çıktıysa
• Görmede ani değişiklik olduysa
• Gözde ağrı, kızarıklık veya ışık çakmaları varsa
• Sanrılar sizi çok korkutuyor veya günlük işlerinizi etkiliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Görme kaybınız varsa düzenli göz muayenesi
• Gözlük numaranızı kontrol ettirmek
• Sanrılar sık olmasa bile doktorunuzla konuşmak
• Aile bireylerinde benzer durum varsa bilgi vermek

Tanı

Tanı çoğunlukla öykü ve göz muayenesiyle konur. Doktor, gördüklerinizin neye benzediğini, ne zaman başladığını, gerçek olmadığını bilip bilmediğinizi ve görme kaybınız olup olmadığını sorar. Başka nedenleri dışlamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi
• Göz dibi muayenesi
• Göz basıncı ölçümü
• Gerekirse kan testleri
• Gerekirse beyin görüntüleme veya nöroloji değerlendirmesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizi yargılamaz; bu durum utanılacak bir şey değildir. Çoğu kişiye tanı konduktan sonra rahatlama gelir. Gerekirse göz, nöroloji veya geriatri uzmanına yönlendirilebilirsiniz.

Tedavi

Charles Bonnet sendromunun kendine özel bir ilacı yoktur. Tedavinin merkezinde altta yatan görme sorununu ele almak, kişiyi bilgilendirmek ve rahatlatmak vardır. Çoğu kişi durumun ruhsal bir hastalık olmadığını öğrenince daha az korkar.

Evde kişisel bakım

• Evinizi daha iyi aydınlatın; özellikle akşamları loş ışıktan kaçının
• Gözlük numaranızı düzenli kontrol ettirin ve gerekiyorsa güncelleyin
• Sanrı başladığında ışığı açmak, başka bir odaya geçmek veya dikkatinizi başka yöne vermek yardımcı olabilir
• Yalnız kalmamaya çalışın; güvendiğiniz biriyle konuşun
• Yorgunluk ve uykusuzluktan kaçının
• Günlük tutup tetikleyicileri fark edin

Tıbbi tedaviler

Altta yatan göz hastalığının tedavisi göz doktorunuz tarafından planlanır. Sanrılar çok sık, çok korkutucu veya yaşamı zorlaştırıcıysa nöroloji veya psikiyatri uzmanı değerlendirebilir; ilaç seçenekleri nadiren ve yalnızca uzman kontrolünde düşünülür. Bu metinde ilaç adı veya doz önerilmez.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Charles Bonnet sendromu için genellikle cerrahi bir tedavi yoktur. Ancak görme kaybına yol açan katarakt gibi bir göz sorunu varsa, göz doktorunuz ameliyatın sizin için uygun olup olmadığını ayrıca değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Gördükleriniz gerçek olmasa da yaşadığınız deneyim gerçektir. Kendinize bunun bir göz ve görme kaybı sorunu olduğunu hatırlatın. Korktuğunuzda sakinleşmek için ışığı açın, güvendiğiniz birini arayın veya dikkatinizi farklı bir işe verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli göz muayenesi
• Evde iyi aydınlatma ve düşmeyi önleyici düzenlemeler
• Sosyal bağları sürdürmek
• Uyku düzenine dikkat
• Alkol ve sigaradan uzak durmak genel sağlık için yararlıdır

Diyet ve egzersiz

Göz ve genel sağlık için dengeli beslenme, yeterli su ve düzenli hafif hareket önerilir. Şeker ve tansiyon gibi sağlık sorunları varsa doktorunuzun önerilerine uyun. Egzersize başlamadan önce sağlık durumunuza göre doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sanrılar korku, utanç, kaygı ve depresyon hissi yaratabilir. Bu duyguları saklamayın; aile hekiminiz veya göz doktorunuzla konuşun. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Önleme

Charles Bonnet sendromu her zaman önlenemez; çünkü görme kaybına yol açan durumlara bağlıdır. Göz hastalıklarını erken fark etmek ve görmeyi olabildiğince iyi düzeyde tutmak riski azaltabilir.

Aşılar

Bu durumla ilgili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Özellikle 40 yaş sonrası, diyabeti veya ailesinde glokom öyküsü olan kişiler düzenli göz muayenesi yaptırmalıdır. Sağlık Bakanlığı'nın genel önerileri ve aile hekiminizin yönlendirmesi yol gösterici olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sürekli korku ve kaygı
• Utanç nedeniyle içe kapanma
• Depresyon riski
• Uyku bozukluğu
• Görme kaybına bağlı düşme ve yaralanma riski
• Yanlışlıkla başka bir hastalık sanılması

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi için durum yönetilebilir. Görme düzeltildiğinde veya kişi durumu anladığında belirtiler azalabilir. Bazı kişilerde zaman zaman devam edebilir; bu akıl sağlığını kaybetme anlamına gelmez. Destek almak ve doktorunuzla konuşmak en önemli adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.