Femoral Herni: Kasıkta Fıtık

Genel Bakış

Femoral herni, kasık bölgesinin üst iç kısmında, uyluğa yakın yerde bir şişlik olarak ortaya çıkan bir fıtık türüdür. Fıtık, karın içindeki bir organ veya yağ dokusunun karın duvarındaki zayıf bir noktadan dışarı doğru çıkması demektir. Femoral hernide bu çıkış, kasık bağının altındaki dar bir kanaldan olur.

Femoral herni, tüm kasık fıtıkları içinde daha az görülür; buna karşın özellikle orta ve ileri yaştaki kadınlarda önemli bir sağlık sorunudur.

Her yaşta görülebilir. Kadınlarda, özellikle 50 yaş üzerinde daha sık görülür; erkeklerde de ortaya çıkabilir. Karın içi basıncı artıran durumlar ve geçirilmiş kasık fıtığı ameliyatı riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kasıkta, uyluğun üst iç kısmına yakın bir şişlik veya kabarıklık
• Şişliğin ayakta durunca, öksürünce veya ıkınınca daha belirgin olması
• Kasıkta ağrı, ağırlık hissi veya rahatsızlık
• Bazen şişliğin elle hafifçe içeri itilebilmesi; ancak zorlamayın
• Uzun süre ayakta kalınca veya ağır kaldırınca artan rahatsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda femoral herni nadirdir.
• Kasıkta şişlik fark edilirse çocuk cerrahisi veya çocuk sağlığı ve hastalıkları hekimine başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta kasık bağları ve karın duvarı zayıflayabilir; bu nedenle femoral herni daha kolay fark edilebilir.
• Başka hastalıklar veya ağrı eşiğindeki değişiklikler belirtileri maskeleyebilir; yeni bir şişliği ertelemeyin.

Nedenler

Ana nedenler

• Karın duvarındaki doğal zayıf bir noktadan (femoral kanal) dokuların dışarı çıkması
• Karın içindeki basıncın artması
• Kasık bağının altındaki dar kanalın yapısal olarak geniş olması

Risk faktörleri

• Kadın cinsiyet, özellikle ileri yaş
• Çok sayıda gebelik veya zor doğum
• Kronik öksürük (örneğin sigara içmek veya akciğer hastalığı)
• Kabızlık nedeniyle sık ıkınma
• Ağır yük kaldırma veya ıkınma gerektiren işler
• Obezite veya hızlı kilo değişimleri
• Daha önce kasık fıtığı ameliyatı olmak
• Bağ dokusu zayıflığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani şiddetli kasık ağrısı, sert şişlik, ateş veya kusma varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
• Şişlik elle içeri itilemiyorsa veya giderek sertleşiyorsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kasıkta rahatsız etmeyen ama yeni fark edilen bir şişlik
• Öksürük, ayakta durma veya eğilme ile artan kasık ağrısı
• Fıtık olduğunu düşündüğünüz şişlik varsa

Tanı

Hekim genellikle öyküyü dinler ve kasık bölgesini muayene eder. Ayakta ve yatarak muayene, öksürük sırasında şişliğin nasıl davrandığını görmek için yapılabilir. Gerekirse görüntüleme istenir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kasık ultrasonu
• Şüpheli durumlarda bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR)
• Acil belirtilerde kan tetkikleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında mahremiyete dikkat edilir; utangaçlık duymayın. Tanı çoğu zaman muayeneyle konur. Görüntüleme gerekirse aynı gün veya kısa süre içinde planlanabilir.

Tedavi

Femoral herninin kendiliğinden kalıcı olarak geçmesi beklenmez. Temel tedavi cerrahi onarımdır; çünkü sıkışma riski diğer bazı fıtık türlerine göre daha yüksektir. Tedavi zamanlaması hekimin değerlendirmesine göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Ağır kaldırmaktan ve uzun süre ıkınmaktan kaçının.
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenin ve bol su için.
• Kronik öksürüğünüz varsa hekime danışın.
• Şişliği zorla içeri itmeye çalışmayın.
• Belirtilerde ani değişiklik olursa 112'yi arayın.

Tıbbi tedaviler

Femoral herniyi ilaçla düzeltmek mümkün değildir. Hekiminiz ağrı ve kabızlık gibi eşlik eden durumları yönetmenize yardımcı olabilir; ancak asıl tedavi seçeneği cerrahidir. Ameliyat yöntemi ve zamanı genel cerrahi uzmanıyla konuşulur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Femoral herni tanısı alan çoğu kişiye, sıkışma riski nedeniyle cerrahi onarım önerilir. Ameliyat planlı olabilir; bağırsak sıkışması gibi acil durumlarda ise acil ameliyat gerekebilir. Zamanlama ve yöntem kişiye göre belirlenir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda şişliği izlemek, ağır işlerden kaçınmak ve belirtilerde değişiklik olursa hekime haber vermek önemlidir. Fıtık sıkışırsa belirtiler hızla kötüleşebilir; bu yüzden ani ağrı ve sertlikte beklemeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutmaya çalışın.
• Sigara içiyorsanız bırakma desteği alın; kronik öksürük riskini azaltır.
• Ağır kaldırırken dizlerinizi bükün ve karın kaslarınızı zorlamayın.
• Düzenli, hafif-orta yoğunlukta hareket edin.
• Kabızlığı önlemeye özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze-meyve ve yeterli su kabızlığı azaltmaya yardımcı olur. Egzersiz genel sağlık için yararlıdır; ağırlık kaldırma veya karın içi basıncı çok artıran hareketlerde hekiminize danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kasıkta şişlik ve ameliyat düşüncesi kaygı yaratabilir. Bu duygular normaldir. Kaygı günlük yaşamınızı etkiliyorsa aile hekiminizle veya ruh sağlığı uzmanıyla konuşun. Acil ruhsal kriz durumunda 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Femoral herniyi tamamen önlemek her zaman mümkün değildir; ancak karın içi basıncını artıran durumları azaltmak riski düşürebilir.

Aşılar

Bu durumla ilgili özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin tarama testi yoktur. Kasıkta yeni şişlik veya ağrı varsa hekime başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Fıtığın sıkışması (strangülasyon): dokuların kan akışının bozulması
• Bağırsak tıkanıklığı
• Sıkışan dokunun hasar görmesi ve acil ameliyat gereksinimi
• Nadir durumlarda ciddi enfeksiyon veya hayatı tehdit eden tablolar

Uzun vadeli görünüm

Femoral herni ciddiye alınması gereken bir durumdur; ancak zamanında değerlendirme ve uygun tedaviyle çoğu kişi iyi sonuç alır. Belirtileri erken fark edip hekime başvurmak en güvenli yoldur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.