Cilt Mantarı: Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Genel Bakış

Cilt mantarı, derinin üst tabakasını, saçları veya tırnakları etkileyen bir enfeksiyondur. Mantar adı verilen mikroskobik canlılar; nemli, sıcak ve karanlık ortamlarda çoğalır. En sık ayaklarda, kasık bölgesinde, gövdede ve kafa derisinde görülür.

Evet, oldukça yaygındır. Dünya genelinde her dört kişiden birini hayatının bir döneminde etkileyebilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Özellikle sporcular, diyabet hastaları, bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler ve sık terleyenler daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kaşıntı
• Kızarıklık ve yanma
• Ciltte pullanma, çatlama veya kabarcıklar
• Halka şeklinde, kenarları kabarık döküntü
• Ayak parmak aralarında beyazlama ve ıslaklık
• Tırnaklarda kalınlaşma, sararma veya kırılma

Çocuklarda belirtiler

• Saçlı deride yuvarlak, pullu ve kızarık alanlar
• Şiddetli kaşıntı sonucu ortaya çıkan kabuklanma
• Vücudun farklı yerlerinde halka şeklinde lekeler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Tırnak mantarı daha sık görülür
• Cilt kuruluğu nedeniyle kaşıntı ve çatlaklar artabilir
• Zayıf bağışıklık nedeniyle iyileşme daha uzun sürebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Mantar adlı mikroskobik canlılarla temas
• Enfekte bir kişiyle deri teması
• Ortak havlu, çarşaf, ayakkabı veya duş zemini kullanımı
• Kapalı ve nemli ayakkabıların uzun süre giyilmesi

Risk faktörleri

• Aşırı terleme
• Dar ve sentetik kıyafetler
• Yüzme havuzları, spor salonları ve ortak soyunma odaları
• Zayıf bağışıklık sistemi
• Diyabet
• Geçirilmiş mantar enfeksiyonu öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüz, göz veya cinsel bölgede enfeksiyon belirtileri
• Şiddetli ağrı, şişlik veya akıntı
• Döküntü hızla yayılıyorsa
• Bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık veya ilaç kullanıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kaşıntı ve döküntü iki haftadan uzun sürdüyse
• Reçetesiz mantar kremi denemenize rağmen geçmediyse
• Aynı bölgede tekrarlayan belirtiler olduysa
• Tırnaklarda renk değişikliği veya kalınlaşma fark ettiyseniz

Tanı

Doktorunuz önce cildinizi gözle muayene eder ve belirtilerinizi dinler. Tanı çoğu zaman bu muayene ile koyulabilir.

Yapılabilecek testler

• Deri kazıntısı: Ciltten bir örnek alınır ve mikroskopta incelenir
• KOH testi: Mantarın varlığını doğrulamak için cilt örneğine özel bir solüsyon eklenir
• Kültür testi: Mantar üremesi için örnek bir ortamda bekletilir (birkaç hafta sürebilir)

Randevunuzda neler beklenir

Testler ağrısızdır ve genellikle birkaç dakika sürer. Sonuçlar çıktıktan sonra doktorunuz size özel bir tedavi planı oluşturur. Tanı konamazsa başka cilt hastalıkları da araştırılabilir.

Tedavi

Mantar enfeksiyonunun tedavisi, enfeksiyonun türüne ve yerine göre değişir. Mantar önleyici kremler, sprey veya ağızdan alınan ilaçlar kullanılabilir. Tedavi süresi boyunca önerilen ilacı düzenli kullanmak önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Bölgeyi her gün yıkayıp iyice kurulayın
• Pamuklu, terletmeyen çorap ve kıyafetler giyin
• Havlu, çarşaf ve iç çamaşırınızı sık sık değiştirin
• Kaşımaktan kaçının; tırnaklarınızı kısa tutun
• Ayakkabılarınızı her kullanımdan sonra havalandırın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz uygun görürse mantar önleyici bir krem, merhem veya ağızdan alınan bir ilaç reçete edebilir. İlacın adını, dozunu ve ne kadar süre kullanılacağını doktorunuz belirler. Reçetesiz ürünleri kullanmadan önce eczacınıza danışmak faydalıdır. Hiçbir ilacı başka kişinin reçetesiyle veya önerisiyle kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok ilerlemiş tırnak mantarı vakalarında, ilaç tedavisi yetersiz kalırsa doktorunuz enfekte tırnağın cerrahi olarak çıkarılmasını önerebilir. Bu karar, muayene sonrası doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Mantar enfeksiyonu süresince kişisel eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmamaya özen gösterin. İlaçlarınızı belirtilen süre boyunca kullanmaya devam edin; belirtiler geçse bile tedaviyi yarıda kesmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Duş sonrası ayak parmak aralarını iyice kurulayın
• Spor yaparken teri emen kıyafetler tercih edin
• Yüzme havuzu ve ortak duşlarda terlik kullanın
• Tırnak bakım aletlerini başkalarıyla paylaşmayın

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve sağlıklı beslenme bağışıklığınızı güçlendirir, enfeksiyonla savaşmayı kolaylaştırır. Düzenli egzersiz iyilik halinize katkıda bulunur; egzersiz sonrası terli kıyafetleri hemen çıkarın ve duş alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı ve görünür döküntüler utanç hissi veya uyku sorunlarına yol açabilir. Unutmayın ki bu enfeksiyon tedavi edilebilir ve geçicidir. Rahatsızlığınızı doktorunuzla veya güvendiğiniz bir yakınınızla paylaşmak size iyi gelebilir.

Önleme

Evet, cilt mantarı birçok durumda basit önlemlerle önlenebilir. Temizlik, kuruluk ve kişisel eşyalarınızı paylaşmamak en önemli adımlardır.

Aşılar

Cilt mantarına karşı koruyucu bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama yoktur; ancak tekrarlayan mantar enfeksiyonlarınız varsa doktorunuz altta yatan bir risk faktörü olup olmadığını araştırabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun vücudun diğer bölgelerine yayılması
• Ciltte çatlak ve yaralar oluşması
• Yaralara bakteriyel enfeksiyon eklenmesi
• Tırnaklarda kalıcı şekil bozukluğu ve renk değişikliği

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve düzenli tedavi ile cilt mantarlarının büyük çoğunluğu tamamen iyileşir. Tedavi birkaç hafta sürebilir, ancak sonuç oldukça yüz güldürücüdür. Doktorunuzun önerdiği tedaviyi uyguladığınızda enfeksiyonun tekrarlama riski belirgin biçimde azalır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.