Safra Kesesi Adenomiyomatozu

Genel Bakış

Safra kesesi adenomiyomatozu, safra kesesi duvarında iyi huylu (kanser olmayan) bir kalınlaşma ve duvar içinde küçük cepler oluşmasıdır. Safra kesesi, karaciğerin altında bulunan ve safra sıvısını depolayan küçük bir organdır. Bu değişiklik çoğu zaman zararsızdır ve sıklıkla başka bir nedenle yapılan ultrason sırasında fark edilir. Yine de benzer görüntüler başka durumlarla karışabileceği için hekim değerlendirmesi önemlidir.

Oldukça sık görülen bir bulgudur; ancak gerçek sıklığı net bilinmemektedir. Çoğu kez belirti vermeden seyreder.

Daha çok orta yaş ve üzeri yetişkinlerde görülür. Kadınlarda biraz daha sık bildirilmiştir; çocuklarda nadirdir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu kişide hiç belirti yoktur.
• Sağ üst karında hafif rahatsızlık veya dolgunluk hissi.
• Yağlı yemeklerden sonra hazımsızlık, gaz veya bulantı.
• Ara sıra künt karın ağrısı.
• Şikayetler başka sindirim sorunlarına da benzeyebilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadir görülür.
• Genellikle başka bir nedenle yapılan görüntülemede tesadüfen saptanır.
• Karın ağrısı varsa nedeni mutlaka hekim tarafından araştırılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta daha sık görülür ve çoğu kez başka bir nedenle yapılan görüntülemede fark edilir.
• Yeni başlayan şiddetli ağrı, ateş veya sarılık varsa hızlıca değerlendirilmelidir.
• Yaşlı yetişkinlerde belirtiler başka hastalıklarla karışabileceği için dikkatli takip önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Safra kesesi duvarındaki kas tabakasının kalınlaşması ve duvarda küçük ceplerin oluşması.
• Tam nedeni bilinmemektedir; doğuştan yatkınlık ve uzun süreli iltihap üzerinde durulmaktadır.
• Safra taşlarıyla birlikte görülebilir; ancak adenomiyomatozun tek nedeni taşlar değildir.

Risk faktörleri

• İleri yaş.
• Safra kesesi taşları veya kronik safra kesesi iltihabı öyküsü.
• Ailede safra kesesi sorunları olması (kanıtlar sınırlıdır).
• Genel safra kesesi sağlığını etkileyen durumlar.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş, sarılık, şiddetli karın ağrısı veya sürekli kusma varsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun; durum şiddetliyse 112'yi arayın.
• Ağrı dinlenmeyle geçmiyor veya giderek artıyorsa.
• Yeni başlayan sarılık, koyu idrar veya açık renkli dışkı varsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Görüntülemede adenomiyomatoz saptandıysa ilk değerlendirme için.
• Tekrarlayan hazımsızlık, gaz veya karın rahatsızlığı varsa.
• Yağlı yemeklerle tetiklenen şikayetler varsa.
• Takip aralığını ve kişisel planı öğrenmek için.

Tanı

Genellikle karın ultrasonu ile fark edilir. Hekim, görüntüde duvar kalınlaşmasını ve küçük cepleri değerlendirir; gerektiğinde kan testleri ve ileri görüntüleme isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Karın ultrasonu.
• Kan testleri (karaciğer ve safra yolu göstergeleri).
• Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR).
• Nadiren ek görüntüleme veya uzman değerlendirmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason ağrısız ve kısa sürer; bazen aç karnına gelmeniz istenebilir. Hekiminiz eski görüntülerle karşılaştırma yapabilir ve takip aralığını kişiye göre belirler. Kesin tanı için genellikle biyopsi gerekmez.

Tedavi

Belirti yoksa genellikle tedavi gerekmez; düzenli takip yeterlidir. Şikayet varsa başka nedenler değerlendirilir ve kişiye göre bir plan yapılır.

Evde kişisel bakım

• Dengeli beslenme.
• Çok yağlı ve büyük öğünlerden kaçınma (şikayetleri tetikliyorsa).
• Sağlıklı kiloyu koruma.
• Düzenli hafif-orta egzersiz.
• Şikayetleri ve tetikleyicileri not etme.
• Kontrolleri aksatmama.

Tıbbi tedaviler

Adenomiyomatozu geri çevirdiği kanıtlanmış özel bir ilaç yoktur. Hekiminiz şikayetlere yönelik genel önlemler ve eşlik eden safra taşı veya iltihap gibi durumların değerlendirmesini yapabilir. Herhangi bir ilaç veya takviye kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Safra kesesinin alınması (kolesistektomi) herkes için gerekli değildir. Tekrarlayan belirgin şikayetler, safra kesesi iltihabı veya taşları gibi komplikasyonlar ya da görüntülemede kanserden ayırmanın zor olduğu nadir durumlar konuşulursa hekiminiz ameliyat seçeneğini değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Çoğu kişi günlük yaşamını normal sürdürür. Şikayetlerinizi ve tetikleyicileri not etmek, kontrollere gitmek yeterli olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli öğünler.
• Aşırı yağlı beslenmeden kaçınma.
• Kilo yönetimi.
• Düzenli hareket.
• Uyku ve stres yönetimi.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet kanıtlanmamıştır; sebze, meyve, tam tahıl ve yağsız protein ağırlıklı dengeli beslenme genel sağlığa iyi gelir. Yağlı yemekler şikayet yaratıyorsa porsiyonları küçültün. Düzenli yürüyüş gibi hafif-orta egzersizler uygundur; yeni egzersize başlamadan önce gerekirse hekiminize danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rastlantısal bir bulgu duymak kaygı yaratabilir. Bu durumun çoğu zaman iyi huylu olduğunu bilmek rahatlatıcıdır; yine de endişeniz sürüyorsa hekiminizle konuşun. Kaygı günlük yaşamınızı etkiliyorsa ruh sağlığı desteği alabilirsiniz.

Önleme

Bilinen ve kanıtlanmış bir önleme yöntemi yoktur; nedeni tam anlaşılmamıştır. Genel safra kesesi sağlığı için dengeli beslenme ve sağlıklı kiloyu korumak faydalıdır.

Aşılar

Bu durumla ilgili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Genel toplumda rutin tarama önerilmez. Genellikle başka bir nedenle yapılan ultrason sırasında fark edilir; safra kesesi şikayetleriniz varsa hekiminize başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Çoğu kişide sorun gelişmez.
• Tekrarlayan ağrı ve hazımsızlık yaşanabilir.
• Safra taşı veya safra kesesi iltihabı gibi ayrı safra kesesi sorunları eklenebilir.
• Nadiren görüntüleme bulgusu başka bir durumla karışabileceği için ek tetkik gerekir.

Uzun vadeli görünüm

Genellikle iyi huylu ve yavaş seyirli bir durumdur; çoğu kişi normal yaşamını sürdürür. Düzenli kontroller ve yeni şikayetleri bildirmek güvenli bir takip sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.