Grup B Strep (GBS) Nedir?

Genel Bakış

Grup B Strep (GBS), vücudumuzun bazı bölgelerinde doğal olarak bulunabilen bir bakteri türüdür. Çoğu sağlıklı yetişkinde hiçbir belirtiye yol açmaz, ancak bazı durumlarda, özellikle hamilelikte veya bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde enfeksiyona neden olabilir.

Evet, oldukça yaygın bir bakteri türüdür. Her 4-5 yetişkinden birinde GBS bulunabilir, ancak büyük çoğunluğu taşıyıcıdır ve hiçbir belirti yaşamaz.

En çok yeni doğan bebekleri etkiler. Ayrıca hamile kadınlar, yaşlılar, diyabet veya karaciğer hastalığı gibi kronik rahatsızlıkları olan kişilerde de enfeksiyona yol açabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu yetişkinde hiçbir belirti görülmez.
• İdrar yolu enfeksiyonu varsa: idrar yaparken yanma, sık sık idrara çıkma ve alt karın ağrısı.
• Kan dolaşımına yayılırsa: yüksek ateş, titreme ve genel halsizlik.

Çocuklarda belirtiler

• Yeni doğanlarda yüksek ateş veya tam tersi normalin altında ateş
• Emmede güçlük, beslenme isteksizliği
• Aşırı uyku hali, uyandırmada zorluk
• Huzursuzluk, sürekli ağlama veya sinirlilik
• Hızlı nefes alma, nefes almakta zorlanma
• Ciltte solukluk veya mavimsi görünüm

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yüksek ateş ve titreme
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri
• Eklem veya kas ağrıları
• Ciltte kızarıklık, şişlik veya yara iltihabı
• Kafa karışıklığı, dalgınlık veya yönelim bozukluğu

Nedenler

Ana nedenler

• Grup B Strep, Streptococcus agalactiae adlı bir bakterinin neden olduğu bir enfeksiyondur.
• Bu bakteri genellikle bağırsak ve üreme bölgesinde zararsız olarak yaşar.
• Bağışıklık sistemi düştüğünde veya doğum sırasında bebeğe geçtiğinde çeşitli enfeksiyonlara yol açabilir.

Risk faktörleri

• Hamilelik, özellikle erken doğum riski bulunan hamilelikler
• 65 yaş üstü olmak
• Diyabet, karaciğer hastalığı veya böbrek hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı
• Açık yaralar veya cilt bütünlüğünün bozulması
• Daha önce GBS enfeksiyonu geçirmiş bebek sahibi olma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hamileyseniz ve ateş, karın ağrısı veya normal olmayan bir akıntınız varsa
• Yenidoğan bebeğinizde beslenme güçlüğü, halsizlik veya nefes alma sorunu fark ederseniz
• Yetişkin olarak yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve boyun tutulması birlikte yaşanıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gebelik takibi sırasında doktorunuz önerirse GBS taraması yaptırın
• İdrar yolu şikayetleriniz veya vajinal akıntı değişikliğiniz varsa doktorunuza başvurun
• Kronik bir hastalığınız varsa ve GBS enfeksiyonu geçirdiyseniz kontrol yaptırın

Tanı

GBS tanısı, vücut bölgesinden alınan örneğin laboratuvarda incelenmesiyle konur. En sık olarak hamilelikte vajina ve rektumdan sürüntü örneği alınır.

Yapılabilecek testler

• Vajinal ve rektal sürüntü örneği
• İdrar kültürü
• Kan testi (enfeksiyon belirtileri varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Sürüntü örneği almak ağrısız ve çok hızlıdır. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuca göre gebelikte doğum planını veya enfeksiyon tedavisini size göre düzenler.

Tedavi

Tedavi; hastanın durumuna ve enfeksiyonun yerine göre değişir. Hamile kadınlarda amaç, bebeğe geçişi önlemek ve doğum sırasında riski azaltmaktır. Yenidoğan ve yetişkinlerdeki enfeksiyonlarda ise uygun antibiyotik kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği tüm takiplere düzenli olarak gidin
• Ellerinizi sık sık, özellikle bebeğe dokunmadan önce sabunla yıkayın
• Yüksek ateş durumunda bol sıvı tüketin ve istirahat edin
• Doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç kullanmayın

Tıbbi tedaviler

Hamilelikte, doğum sırasında damar yoluyla antibiyotik verilmesi bebeğin GBS kapma riskini önemli ölçüde azaltır. Bu uygulama, GBS taşıdığı tespit edilen veya riskli doğum öyküsü olan kadınlarda yapılır. Yenidoğan ve yetişkinlerdeki idrar yolu, kan dolaşımı veya cilt enfeksiyonlarının tedavisinde de antibiyotikler kullanılır. Hangi antibiyotiğin uygun olduğuna doktor karar verir.

Bu durumla yaşamak

GBS taşıyıcısı olmak günlük yaşamı etkilemez. Sağlıklı yetişkinler genellikle hiçbir belirti yaşamaz ve özel bir önlem gerekmez. Hamilelikte ise doktorunuzun planladığı takip ve doğum öncesi bakımınızı aksatmamanız yeterlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• El hijyenine dikkat edin, özellikle bebekle temas öncesi
• Hamilelikte önerilen kontrolleri ve taramaları yaptırın
• Endişelerinizi doktorunuzla açıkça paylaşın
• Bebeğinizi kalabalık ve hijyenik olmayan ortamlardan koruyun

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek, yeterli su içmek ve hamilelikte doktorunuzun onayıyla düzenli hafif egzersiz yapmak vücudun savunma sistemini destekler. Aşırı şekerli ve hazır gıdalardan uzak durmak genel sağlık için faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gebelikte GBS pozitif çıkmak bazı kadınlarda kaygı yaratabilir; ancak bu çok yaygın bir durumdur ve doğum sırasında uygulanan koruyucu tedavilerle bebeklerin büyük çoğunluğu sağlıklı doğar. Kendinizi yoğun endişeli veya çaresiz hissediyorsanız, doktorunuzdan veya ebe hemşirelerden destek isteyin. Bu duygular sürekli hale gelirse, ruh sağlığı uzmanına başvurmanız yararlı olur. Unutmayın, siz ve bebeğiniz için doğru sağlık bilgisi en büyük destekçinizdir. Aklınızda kendinize veya bebeğinize zarar verme düşüncesi varsa lütfen hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun veya 112'yi arayın.

Önleme

GBS bakterisinin taşıyıcılığını tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak yenidoğana bulaşma riski doğum sırasında antibiyotik uygulanmasıyla önemli ölçüde azaltılabilir. Hamilelik takibi sırasında doktorunuz tarama önerirse yaptırmanız en etkili korunma yoludur.

Aşılar

Şu anda GBS'ye karşı yaygın olarak kullanılan bir aşı yoktur. Ancak bilim insanları bu konuda çalışmalarını sürdürmektedir. Güncel bilgi için sağlık kuruluşunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Tarama programları

Gebelik takipleri sırasında doktorunuz önerirse GBS taraması yapılabilir. Bu tarama genellikle doğum tarihi yaklaşırken vajinal ve rektal sürüntü örneğiyle yapılır. Taramanın yapılıp yapılmayacağı ve zamanı, Sağlık Bakanlığı'nın güncel rehberlerine ve doktorunuzun kararına göre belirlenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yenidoğanda kan dolaşımı enfeksiyonu (sepsis)
• Beyin zarlarının iltihaplanması (menenjit)
• Akciğer iltihabı (pnömoni)
• Yetişkinlerde idrar yolu, eklem, kemik veya cilt enfeksiyonları
• Hamilelikte su kesesinin erken açılması veya rahim içi iltihaplanma

Uzun vadeli görünüm

Grup B Strep kaynaklı sorunlar, doğru ve zamanında tedavi edildiğinde çoğunlukla başarılı şekilde atlatılır. Özellikle doğum sırasında yapılan koruyucu antibiyotik tedavisi, bebeklerin büyük çoğunluğunun sağlıklı doğmasına olanak sağlar. Modern tıptaki gelişmeler sayesinde ciddi enfeksiyon geçiren yenidoğanların bile büyük bir kısmı tamamen iyileşir. Erken tanı ve düzenli takip, sonuçları en iyi hale getirmek için en önemli anahtarlardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.