Diş Eti Hastalığı ve Kalp Hastalığı Bağlantısı

Genel Bakış

Diş eti hastalığı, diş etlerini ve dişleri yerinde tutan dokuları etkileyen iltihaplı bir durumdur. Halk arasında 'diş eti iltihabı' veya 'periodontal hastalık' olarak da bilinir. Diş yüzeyinde biriken bakteri plağı diş etinde kızarıklık, şişlik ve kanamaya yol açabilir. Zamanla ilerlerse dişi tutan kemiğe zarar verebilir. Kalp hastalığı ile bağlantısı, bu iltihabın ve ortak risk etkenlerinin kalp-damar sağlığını etkileyebileceği düşüncesine dayanır; ancak bu, diş eti hastalığının tek başına kalp krizine yol açtığı anlamına gelmez.

Evet, diş eti hastalığı oldukça yaygındır. Birçok yetişkin hayatının bir döneminde diş eti kanaması veya iltihabı yaşar. Hafif belirtiler sık görüldüğü için kişiler fark etmeyebilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir; yetişkinlerde daha sık görülür. Sigara içenler, diyabeti olanlar, ağız bakımı düzensiz olanlar, gebelik gibi hormonal değişim yaşayanlar ve ailesinde diş eti hastalığı öyküsü olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diş fırçalarken veya diş ipi kullanırken diş etinde kanama
• Kızarık, şiş veya hassas diş etleri
• Diş etlerinde çekilme ve dişlerin uzamış gibi görünmesi
• Sürekli kötü ağız kokusu veya kötü tat
• Dişler ile diş etleri arasında iltihap veya irin birikmesi
• Çiğnerken ağrı veya rahatsızlık
• Dişlerde sallanma veya yer değiştirme
• Diş eti çizgisinde renk değişikliği

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda diş eti kanaması fırçalama sırasında fark edilebilir
• Diş etlerinde şişlik ve kızarıklık görülebilir
• Ağız kokusu veya ağızda kötü tat olabilir
• Çocuklar ağrıyı her zaman tarif edemeyebilir; düzenli diş kontrolü önemlidir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte diş eti çekilmesi ve kök yüzeylerinin açılması daha sık görülebilir
• Kuru ağız yapan ilaçlar veya bazı sağlık sorunları diş eti sağlığını etkileyebilir
• Takma diş veya köprü kullananlarda temizlik zorlaşabilir
• Ağrı daha hafif hissedilebilir; bu nedenle düzenli kontrol önemlidir

Nedenler

Ana nedenler

• Diş yüzeyinde biriken bakteri plağının diş etini iltihaplandırması
• Düzenli ve doğru ağız bakımının yapılmaması
• Sigara ve tütün kullanımı
• Bazı sağlık sorunları ve hormonal değişiklikler
• Kuru ağız yapan bazı ilaçlar veya tükürük azlığı
• Diş sıkma, gerginlik veya uygun olmayan diş protezleri gibi ek etkenler

Risk faktörleri

• Sigara kullanımı
• Diyabet
• Stres
• Dengesiz beslenme ve obezite
• İleri yaş
• Ailede diş eti hastalığı öyküsü
• Gebelik ve hormonal değişiklikler
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Kalp-damar hastalığı veya başka kronik hastalıkların varlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüzde veya çenede hızla büyüyen şişlik
• Yutma veya nefes almada zorluk
• Yüksek ateşle birlikte şiddetli diş ağrısı veya apse
• Durmayan yoğun ağız kanaması
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma varsa hemen 112'yi arayın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diş fırçalarken sürekli kanama
• Diş etlerinde şişlik, kızarıklık veya hassasiyet
• Geçmeyen kötü ağız kokusu
• Diş eti çekilmesi veya dişlerin uzamış görünmesi
• Dişlerde sallanma veya çiğneme zorluğu
• Diyabet, kalp hastalığı veya gebelik gibi durumlarda ağız sağlığını kontrol ettirme

Tanı

Diş eti hastalığı genellikle diş hekimi muayenesiyle değerlendirilir. Diş hekimi diş etlerinin rengine, şişliğine, kanamasına ve dişlerin sallanıp sallanmadığına bakar. Diş ile diş eti arasındaki cepler ölçülür ve gerekirse röntgen çekilir. Kalp sağlığıyla ilgili bir endişe varsa aile hekiminiz veya kalp uzmanı ayrıca değerlendirme yapabilir.

Yapılabilecek testler

• Ağız ve diş eti muayenesi
• Periodontal cep ölçümü (diş ile diş eti arasındaki boşluğun ölçülmesi)
• Diş röntgeni veya geniş ağız röntgeni
• Gerekirse kan testleri
• Kalp belirtileri varsa doktor değerlendirmesi ve uygun kalp testleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır; diş hekimi ağzınızı ve diş etlerinizi dikkatle inceler. Sorularınızı sormaktan çekinmeyin. Diş eti hastalığı ile kalp sağlığı arasındaki bağlantı konusunda endişelerinizi diş hekiminiz ve aile hekiminizle paylaşabilirsiniz.

Tedavi

Tedavinin amacı diş etindeki iltihabı azaltmak, enfeksiyonu kontrol etmek ve dişleri destekleyen dokuları korumaktır. Tedavi kişiye göre planlanır; diş hekimi ağız bakım alışkanlıklarınızı gözden geçirir ve gerekirse uzman yönlendirmesi yapar. Kalp hastalığı olan kişilerde diş hekimi ile doktorun birlikte hareket etmesi önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Günde en az iki kez florürlü diş macunuyla dişleri fırçalamak
• Diş ipi veya ara yüz fırçası kullanarak diş aralarını temizlemek
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak
• Şekerli yiyecek ve içecekleri sınırlamak
• Diş hekiminin önerdiği sıklıkta kontrole gitmek
• Diyabet gibi kronik hastalıkları doktorun önerdiği şekilde yönetmek

Tıbbi tedaviler

Diş hekimi önce profesyonel diş temizliği yapabilir. Daha ileri durumlarda diş eti ceplerinin derinlemesine temizlenmesi (küretaj ve kök yüzeyi düzleştirme gibi işlemler) gündeme gelebilir. Diş hekiminiz gerekirse ilaç tedavisi düzenleyebilir; ancak ilaçlar tek başına yeterli değildir ve mutlaka diş hekimi kontrolünde kullanılmalıdır. Tedavi planı, ağız bakımı ve risk etkenlerinin yönetimiyle birlikte yürütülür.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri diş eti hastalığında, diş eti cerrahisi, doku grefti (hasarlı bölgeye doku eklenmesi) veya hasarlı dişin çekilmesi gibi işlemler gerekebilir. Cerrahi gerekip gerekmediği diş hekiminizin ayrıntılı değerlendirmesine bağlıdır.

Bu durumla yaşamak

Diş eti hastalığıyla yaşarken düzenli ağız bakımı ve kontroller günlük rutinin bir parçası olur. Diş eti kanaması azalsa bile kontrolleri aksatmamak önemlidir. Kalp sağlığınız için de doktorunuzun önerdiği takipleri sürdürmek faydalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmemek veya bırakmak
• Dengeli ve sebze-meyve ağırlıklı beslenmek
• Düzenli fiziksel aktivite yapmak; yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışmak
• Stresi yönetmeye çalışmak
• Yeterince uyumak
• Diyabet ve tansiyon gibi sağlık sorunlarını düzenli takip etmek

Diyet ve egzersiz

Şekerli atıştırmalıkları ve asitli içecekleri sınırlamak diş sağlığına yardımcı olur. Tam tahıl, sebze, meyve, baklagil ve uygun protein kaynakları hem ağız hem kalp sağlığı için dengeli bir beslenme modeli oluşturur. Egzersiz kalp sağlığını destekler; ancak kalp hastalığınız varsa veya yeni başlıyorsanız önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ağız sağlığı sorunları bazen utanç, kaygı veya sosyal çekilme hissi yaratabilir. Kalp hastalığıyla birlikte düşünüldüğünde endişe artabilir. Bu duygular anlaşılabilir ve konuşulmaya değerdir. Kendinizi çok kaygılı, umutsuz veya güvende hissetmiyorsanız acil yardım için 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Büyük ölçüde önlenebilir. Düzenli ve doğru ağız bakımı, sigara içmemek, dengeli beslenmek ve diş hekimi kontrollerini aksatmamak diş eti hastalığı riskini azaltır. Aynı alışkanlıklar kalp-damar sağlığını da destekler. Sağlık Bakanlığı'nın genel ağız ve diş sağlığı önerilerini takip etmek ve aile hekiminizin yönlendirmelerini dikkate almak faydalıdır.

Aşılar

Diş eti hastalığına karşı rutin olarak önerilen bir aşı yoktur. Genel sağlık kontrollerinizde yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun aşılar konusunda doktorunuza danışabilirsiniz.

Tarama programları

Diş hekimi kontrolleri genellikle 6-12 ayda bir önerilir; ancak sıklık kişinin ağız sağlığına ve risk etkenlerine göre değişir. Diyabet, kalp hastalığı veya sigara kullanımı gibi riskleriniz varsa diş hekiminiz daha sık kontrol isteyebilir. Kalp sağlığı riskleriniz için aile hekiminizle görüşebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş eti iltihabının ilerlemesi ve dişi destekleyen kemiğin kaybı
• Dişlerde sallanma ve diş kaybı
• Ağız kokusu ve çiğneme zorluğu
• Diş eti apsesi ve yayılan enfeksiyon
• Diyabet gibi kronik hastalıkların yönetiminin zorlaşması
• Kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili risklerin olumsuz etkilenebilmesi

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi erken teşhis ve düzenli bakımla diş eti sağlığını koruyabilir veya iyileştirebilir. Kalp bağlantısı endişe verici görünse de atılabilecek somut adımlar vardır: ağız bakımını düzenli yapmak, kontrolleri aksatmamak ve kalp sağlığı risklerinizi doktorunuzla konuşmak. Umut verici olan şu ki, küçük ve sürdürülebilir alışkanlıklar hem ağız hem kalp sağlığınıza katkı sağlayabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.