İşitme Testi Nedir? Nasıl Yapılır?

Genel Bakış

İşitme testi, kulağınızın sesleri ne kadar iyi duyduğunu ve duyduğu sesleri ne kadar iyi anladığını ölçen bir dizi tetkiktir. İşitme kaybının olup olmadığını, derecesini ve türünü belirlemek için yapılır. Test sırasında kulaklık takarak duyduğunuz seslere tepki vermeniz istenir. İşitme testi ağrısız, güvenli ve genellikle 30-60 dakika sürer.

Evet, işitme kaybı dünyada en sık görülen duyu kayıplarından biridir. Türkiye'de de milyonlarca insanı etkiler ve işitme testleri rutin olarak yapılır.

İşitme testleri yeni doğan bebeklerden ileri yaştaki yetişkinlere kadar herkese uygulanabilir. Özellikle gürültülü işlerde çalışanlar, 60 yaş üzerindeki bireyler ve ailesinde işitme kaybı öyküsü olanlar düzenli işitme testi yaptırmalıdır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İnsanlarla konuşurken sık sık 'Ne?' veya 'Tekrar eder misin?' demek zorunda kalmak
• Televizyonun veya telefonun sesini başkalarının rahatsız olacağı kadar açmak
• Kalabalık ortamlarda konuşmaları takip etmekte zorlanmak
• Kulakta çınlama (tinnitus) hissedilmesi
• Telefonla konuşurken sesi duymakta güçlük çekmek

Çocuklarda belirtiler

• Bebeğin sese tepki vermemesi veya başını sese çevirmemesi
• Konuşmanın yaşıtlarına göre gecikmesi veya tek kelimeli konuşma döneminde takılması
• Okulda dersleri takip etmekte zorlanma, davranış sorunları veya içine kapanıklık
• Televizyonu çok yakından izleme veya sesini aşırı açma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sosyal ortamlardan kaçınma ve kendini soyutlama
• Karşıdaki kişinin yüzüne bakarak anlamaya çalışma
• Konuşmalara yanlış cevaplar verme veya konu konuşmaktan sapma
• Kapı zili, telefon sesi gibi günlük sesleri duymakta zorlanma

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanmaya bağlı işitme kaybı (presbiakuzi)
• Uzun süre ve tekrarlayan yüksek sese maruz kalmak (gürültüye bağlı işitme kaybı)
• Kulak kiri (buşon) birikmesi
• Orta kulak enfeksiyonları, özellikle çocuklarda
• Genetik (kalıtsal) nedenler
• Bazı ilaçların işitme sinirine zarar vermesi (doktorunuz bu konuda bilgi verebilir)
• Kulak zarında delik veya orta kulak kemikçiklerindeki yapısal sorunlar

Risk faktörleri

• 60 yaş üzerinde olmak
• Fabrika, inşaat, müzik gibi gürültülü ortamlarda çalışmak
• Yüksek sesle müzik dinlemek veya kulaklığı yüksek sesle kullanmak
• Ailede işitme kaybı öyküsünün bulunması
• Diyabet, yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aniden ortaya çıkan işitme kaybı yaşıyorsanız (hangi yaşta olursanız olun) hemen başvurun
• İşitme kaybıyla birlikte baş dönmesi, kulak çınlaması veya kulakta dolgunluk hissi varsa
• Kulak ağrısı, akıntı veya kanama ile birlikte işitme azalması varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Televizyonun sesini sürekli açma, karşınızdakini tekrarlatma gibi belirtiler fark ediyorsanız
• 50 yaşından büyükseniz ve hiç işitme testi yaptırmadıysanız
• Gürültülü bir işte çalışıyorsanız iş yeri hekimliği tarafından önerilen aralıklarla işitme testi yaptırmanız gerekebilir
• Yıllık genel muayene sırasında doktorunuz işitme sorunu olabileceğinden şüpheleniyorsa

Tanı

İşitme sorunu şüphesiyle bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanına veya odyologa gittiğinizde önce kulağınız muayene edilir, ardından ses geçirmez bir kabinde farklı testler uygulanır.

Yapılabilecek testler

• Otoskopi: Kulak yolunun ve kulak zarının görsel olarak incelenmesi
• Saf ses odyometrisi: Farklı frekanslardaki en düşük ses şiddetlerini duyup duymadığınızın ölçülmesi
• Konuşmayı ayırt etme testi: Konuşulan kelimeleri tekrar etmeniz istenerek anlamanın değerlendirilmesi
• Timpanometri: Kulak zarının ve orta kulağın hareketini ölçen basit bir test
• Tuning fork (diyapazon) testi: Hava ve kemik yolu işitmesini karşılaştırmak için kullanılan bir yöntem

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında bir kulaklık takacaksınız ve duyduğunuz en zayıf seslere bile butona basarak veya el kaldırarak tepki vermeniz istenecek. Test sessiz ve özel bir odada yapılır, ağrı hissetmezsiniz. Süre genellikle 30-60 dakikadır.

Tedavi

İşitme kaybının tedavisi altta yatan nedene, kaybın derecesine ve türüne bağlıdır. Bazı durumlarda kulak kiri temizliği veya enfeksiyon tedavisi yeterli olurken, bazı durumlarda işitme cihazı veya cerrahi müdahale gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Kulaklarınızı yüksek sesten koruyun; gürültülü ortamlarda kulak tıkacı kullanın.
• Kulak çubuğu gibi cisimleri asla kulak içine sokmayın.
• Kulak kiri tıkanıklığı için evde kendiliğinden temizlik denemeyin, doktorunuza danışın.
• Televizyon, telefon ve müzik cihazlarınızın ses seviyesini düşük tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz işitme kaybının nedenine göre çeşitli tedaviler önerebilir. Bunlar arasında kulak kiri temizliği, enfeksiyon veya iltihap durumunda ilaç tedavisi, işitme cihazı uygulaması, koklear implant veya orta kulak cerrahisi sayılabilir. Herhangi bir ilaç, yalnızca doktor reçetesiyle ve doktorun gözetiminde kullanılmalıdır. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna uzman hekim karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Orta kulakta sıvı birikmesi, kulak zarı delikliği veya otoskleroz (kulak kemikçiklerinin sertleşmesi) gibi yapısal sorunlarda cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Bu durumla yaşamak

İşitme kaybı günlük yaşamı zorlaştırabilir, ancak doğru tedavi ve destekle yaşam kalitenizi büyük ölçüde koruyabilirsiniz. İşitme cihazı kullanmaya başlayanların birkaç haftalık alışma süreci geçirmesi normaldir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gürültülü ortamlarda kulak tıkacı kullanmaktan çekinmeyin.
• Karşınızdaki kişiye sizinle yüz yüze ve net konuşmasını söylemekten rahatsız olmayın.
• Konuşma sırasında karşınızdakinin dudak hareketlerini takip etmek işitmeyi destekler.
• İşitme cihazınızı her gün düzenli olarak temizleyin ve pilini kontrol edin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak kan dolaşımını iyileştirir ve genel sağlığa katkı sağlar. Diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik hastalıkların kontrolü de işitme kaybının ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı iletişimi zorlaştırdığı için yalnızlık, kaygı ve depresyon yaşanabilir. Bu duygular normaldir. Aile üyelerinizle, doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla hissettiklerinizi paylaşmak önemlidir.

Önleme

Her işitme kaybı önlenemez; yaşlanma ve genetik faktörler gibi nedenler kaçınılmaz olabilir. Ancak gürültüye bağlı işitme kayıplarının büyük bir kısmı, yüksek sesten kaçınarak ve koruyucu kulaklık kullanarak önlenebilir.

Aşılar

Grip, zatürre ve menenjit gibi enfeksiyon hastalıklarına karşı aşı yaptırmak, bu enfeksiyonların yol açabileceği işitme kaybı riskini azaltır. Ulusal aşı takvimi kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen aşılar zamanında uygulanmalıdır.

Tarama programları

Türkiye'de yeni doğan bebeklere doğum sonrası işitme taraması ücretsiz olarak yapılmaktadır. Erken tanı için bu taramalar çok önemlidir. Okul çağındaki çocuklar için de işitme tarama programları yürütülmektedir. Erişkinlerin ise herhangi bir işitme şikayeti olmasa bile düzenli kontrollerde işitmelerini ölçtürmeleri önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sosyal izolasyon ve yalnızlık hissi
• Depresyon ve kaygı bozuklukları
• İleri yaşta bilişsel gerileme ve bunama riskinde artış
• Çocuklarda dil ve konuşma becerilerinin geri kalması
• İş veya okul yaşamında başarısızlık
• Trafik ve çevresel uyarıları duyamama nedeniyle güvenlik riskleri

Uzun vadeli görünüm

İşitme kaybı çoğu zaman tamamen tedavi edilemese de, erken tanı ve uygun cihaz/desteklerle bireylerin büyük çoğunluğu aktif ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Günümüzde işitme cihazları çok gelişmiştir ve hayatı kolaylaştırmaktadır. Umutsuzluğa kapılmak yerine doktorunuzun önerilerini izlemek en doğrusudur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.