Endokardit (Kalp İç Zarı İltihabı)

Genel Bakış

Endokardit, kalbin iç yüzeyini ve kapakçıklarını kaplayan ince zarın iltihaplanmasıdır. Genellikle bir enfeksiyon sonucu ortaya çıkar; mikroplar kan yoluyla kalbe ulaşıp burada yerleşebilir. Kalp kapakçıkları etkilendiğinde kalbin kan pompalama işi zorlaşabilir. Erken tedavi çok önemlidir.

Endokardit nispeten nadir görülen bir durumdur, ancak ciddi olabileceği için fark edildiğinde hızlıca değerlendirilmelidir.

Özellikle kalp kapakçığı hastalığı, doğuştan kalp hastalığı, yapay kalp kapağı olan kişilerde ve bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde daha sık görülür. Damar içi uyuşturucu kullanan kişilerde de risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek veya inatçı ateş, titreme
• Aşırı halsizlik, yorgunluk
• Gece terlemeleri
• Nefes darlığı veya çarpıntı
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Vücutta küçük kırmızı noktalar veya morluklar
• Eklem ağrıları

Çocuklarda belirtiler

• Genellikle ateş, halsizlik ve iştahsızlık görülür.
• Doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda risk daha yüksektir.
• Bebeklerde emme güçlüğü ve huzursuzluk olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş olmayabilir veya çok hafif olabilir.
• Kafa karışıklığı, düşkünlük ve yorgunluk öne çıkabilir.
• Kalp yetmezliği belirtileri daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bakterilerin kan dolaşımına girerek kalp kapakçıklarına yerleşmesi
• Diş enfeksiyonları, cilt enfeksiyonları veya tıbbi işlemler sırasında mikropların kana karışması
• Nadiren mantar veya diğer mikroorganizmalar

Risk faktörleri

• Yapay kalp kapağı veya kalp cihazı (pacemaker) taşımak
• Doğuştan kalp hastalığı veya geçirilmiş kalp kapak hastalığı
• Daha önce endokardit geçirmiş olmak
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması (örneğin bazı kronik hastalıklar veya tedaviler nedeniyle)
• Damar içi uyuşturucu kullanımı
• Kötü diş hijyeni ve tedavi edilmemiş diş eti hastalıkları
• Uzun süreli damar yolu kateteri veya diyaliz

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kalp hastalığınız varsa ve yeni bir ateşiniz çıkarsa
• Diş veya cerrahi işlem sonrası ateşlenirseniz
• Nefes darlığı, çarpıntı veya göğüs ağrısı yeni başladıysa
• Kendinizi hızla kötüleşiyor hissediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Açıklanamayan yorgunluk, iştahsızlık veya kilo kaybı varsa
• Gece terlemeleri tekrarlıyorsa
• Kalp kapak hastalığınız varsa ve genel kontrollerinizi aksatıyorsanız
• Yapay kalp kapağınız varsa ve diş tedavisi planlıyorsanız (öncesinde doktorunuza danışın)

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, muayene eder ve kalbinizi dinler. Endokardit düşünülürse kan testleri, kan kültürü ve kalp ultrasonu (ekokardiyografi) istenebilir. Kan kültürü, kanda mikrop olup olmadığını anlamaya yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (iltihap belirteçleri, tam kan sayımı)
• Kan kültürleri (birden fazla örnek alınabilir)
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu) – kalp kapakçıklarını ve olası iltihabı gösterir
• Elektrokardiyografi (EKG) – kalp ritmini değerlendirir
• Göğüs röntgeni veya başka görüntüleme tetkikleri

Randevunuzda neler beklenir

Bu tetkikler ağrılı değildir. Kan kültürü için birkaç kez kan vermeniz gerekebilir; bu, doğru mikrobun saptanması için önemlidir. Sonuçlar birkaç gün sürebilir. Doktorunuz sonuçlara göre tedavi planınızı belirler.

Tedavi

Endokardit tedavisi genellikle hastanede başlar. Amaç, enfeksiyonu temizlemek ve kalp kapakçıklarına verilen zararı önlemektir. Tedavi süresi kişiye ve enfeksiyonun türüne göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Bol dinlenin ve kendinizi yormayın.
• Doktorunuzun verdiği ilaçları düzenli kullanın; erken bırakmayın.
• Ateşinizi takip edin ve yeni belirtileri not edin.
• Ağız ve diş sağlığınıza özen gösterin.
• Kontrollerinizi aksatmayın.

Tıbbi tedaviler

Tedavide genellikle damar yoluyla verilen antibiyotikler kullanılır. Bu tedavi hastanede başlayıp bazen evde devam edebilir. Doktorunuz ayrıca kalp işlevlerinizi izler ve gerektiğinde destekleyici tedaviler uygular. Antibiyotiklerin türü ve süresi enfeksiyona göre belirlenir; bu nedenle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda kalp kapakçığındaki hasar, iltihabın temizlenememesi veya kalp yetmezliği gelişmesi nedeniyle ameliyat gerekebilir. Cerrahi kararı kalp doktoru ve kalp cerrahı birlikte verir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında ve sonrasında düzenli doktor kontrolleri önemlidir. Kendinizi yorgun hissedebilirsiniz; bu normaldir. Yavaş yavaş günlük rutininize dönmeye çalışın. Ateş, nefes darlığı gibi yeni belirtiler ortaya çıkarsa hemen bildirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık yıkayın ve enfeksiyonlardan korunun.
• Dişlerinizi düzenli fırçalayın ve diş hekimi kontrollerinizi yaptırın.
• Dengeli beslenin ve bol su için.
• Stresten uzak durmaya çalışın; gerekirse destek alın.
• Kalp sağlığınız için doktorunuzun önerdiği kontrolleri sürdürün.

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığını korumak için tuzu azaltın, işlenmiş gıdalardan kaçının ve sebze-meyve ağırlıklı beslenin. Egzersiz konusunda doktorunuza danışın; tedavi sürecinde kendinizi zorlamayın. İyileştikten sonra düzenli, hafif tempolu yürüyüşler genellikle faydalıdır, ancak başlamadan önce mutlaka doktorunuzla konuşun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Endokardit gibi ciddi bir sağlık sorunu kaygı ve stres yaratabilir. Duygularınızı paylaşmak, güvendiğiniz kişilerden destek almak önemlidir. Kendinizi çok kötü hissederseniz veya günlük işlerinizi yapamayacak kadar üzgün hissederseniz, bir sağlık profesyonelinden yardım isteyin. Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Endokarditin her zaman önlenmesi mümkün olmasa da riski azaltmak için bazı adımlar atılabilir. Özellikle yüksek riskli kişilerin diş sağlığına özen göstermesi ve gerekli durumlarda koruyucu önlemler alması önemlidir.

Aşılar

Endokardite özel bir aşı yoktur. Ancak kalp sağlığınızı korumak için doktorunuzun önerdiği grip ve zatürre gibi aşıları yaptırmanız genel sağlığınıza katkı sağlar.

Tarama programları

Endokardit için rutin bir tarama testi yoktur. Yüksek riskliyseniz, diş hekiminize ve doktorunuza kalp durumunuzu bildirin; bazı işlemler öncesinde koruyucu önlem gerekebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp kapakçıklarında kalıcı hasar
• Kalp yetmezliği
• Enfeksiyonun vücuda yayılması (sepsis)
• Böbrek hasarı
• İnme veya damar tıkanıklığı (pıhtı atması)
• Ölüm (nadir, ancak tedavi edilmezse risk yüksektir)

Uzun vadeli görünüm

Endokardit ciddi bir durumdur, ancak erken teşhis ve uygun tedavi ile birçok kişi iyileşir. Tedaviye düzenli uyum ve kontroller, iyileşme şansını artırır. Endişelerinizi doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.