Çocuklarda Sonradan Gelişen Kalp Hastalıkları

Genel Bakış

Sonradan gelişen (edinsel) kalp hastalıkları, bebeğin doğuştan kalp hastalığı olmadan, doğumdan sonra ortaya çıkan kalp sorunlarını anlatır. Kalbin kasını, kapaklarını, zarını veya ritmini etkileyebilen bir grup hastalıktır; tek bir hastalık değildir. Bazıları enfeksiyon veya iltihap sonrası, bazıları romatizmal ateş (tedavi edilmemiş boğaz enfeksiyonu sonrası gelişebilen iltihaplı durum) ya da Kawasaki hastalığı (çocuklarda damar iltihabıyla seyreden bir durum) gibi nedenlerle ilişkili olabilir.

Bazı türleri nadir, bazıları ise bölgeye ve koşullara göre daha sık görülür. Örneğin romatizmal kalp hastalığı, boğaz enfeksiyonlarının uygun şekilde tedavi edilmediği yerlerde hâlâ önemli bir sorundur. Genel olarak çocuklarda edinsel kalp hastalıkları sanıldığı kadar sık değildir, ancak fark edilmesi önemlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çabuk yorulma ve eskisi kadar hareket edememe
• Nefes darlığı veya hızlı nefes alma
• Çarpıntı, göğüs ağrısı veya bayılacak gibi olma
• Bacaklarda, karında veya göz çevresinde şişlik
• İştahsızlık, kilo alamama veya büyümede yavaşlama

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde emerken çabuk yorulma, terleme, hızlı nefes alma ve kilo alamama
• Daha büyük çocuklarda oyun sırasında çabuk yorulma, çarpıntı, göğüs ağrısı veya bayılma
• Sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları veya beslenme güçlüğü

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu başlık çocuklara özgüdür; yetişkinlikte benzer belirtiler başka nedenlerle de görülebilir ve mutlaka değerlendirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyonlar (virüsler veya bakteriler)
• Boğaz enfeksiyonu sonrası gelişebilen romatizmal ateş
• Kawasaki hastalığı gibi damar iltihapları
• Kalp kası veya kalp zarı iltihabı
• Kalp ritmi bozuklukları
• Kalp kası hastalıkları (kardiyomiyopati; kalp kasının zayıflaması)
• Bazen neden bulunamaz

Risk faktörleri

• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Önceden geçirilmiş Kawasaki hastalığı veya romatizmal ateş
• Bazı bağışıklık sistemi hastalıkları
• Kalp ameliyatı veya girişimi geçirmiş olmak (düzenli izlem gerektirir)
• Yetersiz tedavi edilen streptokok boğaz enfeksiyonu
• Obezite veya yüksek tansiyon gibi eşlik eden durumlar (çocuklarda daha nadir)
• Sigara dumanına maruz kalma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı, morarma veya bayılma varsa hemen 112'yi arayın.
• Göğüs ağrısı veya çarpıntıyla birlikte baş dönmesi varsa vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurun.
• Bebekte beslenememe, sürekli terleme ve hızlı nefes alma varsa aynı gün doktora gidin.
• Ateşle birlikte yeni bir kalp üfürümü duyulduysa veya çocuk belirgin şekilde kötüleştiyse aynı gün doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuz akranlarına göre çabuk yoruluyor veya hareketlerde geride kalıyorsa
• Doktor kalpte üfürüm duyduysa
• Ailede çocukluk çağı kalp hastalığı varsa
• Çocuk Kawasaki hastalığı veya romatizmal ateş geçirdiyse
• Okul çağında tekrarlayan çarpıntı veya göğüs ağrısı tarif ediyorsa

Tanı

Doktor önce çocuğun öyküsünü alır ve muayene eder. Şüphe varsa kalp testleri ister. Tanı; belirtiler, muayene bulguları ve test sonuçlarının birlikte değerlendirilmesiyle konur. Gerekirse çocuk kardiyolojisi uzmanına yönlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG; kalbin elektrik kaydı)
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
• Akciğer grafisi
• Kan testleri
• 24 saat ritim izleme (Holter)
• Efor testi
• Gerekirse kalp MR'ı

Randevunuzda neler beklenir

Testler çoğunlukla ağrısızdır. Çocuğun sakin kalması için açıklama ve oyun desteği kullanılabilir. Sonuçları mutlaka doktorunuzla birlikte değerlendirin; test sonuçlarını tek başına internetten yorumlamayın.

Tedavi

Tedavi; nedene, çocuğun yaşına ve kalbin etkilenen bölümüne göre planlanır. Amaç belirtileri azaltmak, kalbi korumak ve çocuğun büyüme ile gelişmesini desteklemektir. Bazı durumlar yalnızca izlem gerektirir, bazıları ise ilaç veya girişimsel tedavi gerektirebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorun önerdiği kontrol randevularını kaçırmayın.
• Sigara dumanından uzak, temiz bir ortam sağlayın.
• El hijyeni ve ağız-diş bakımına özen gösterin.
• Çocuğun yaşına uygun aşıları Sağlık Bakanlığı takvimine göre yaptırın.
• Ateş veya enfeksiyon belirtilerinde doktora danışın.
• Egzersiz ve okul katılımını doktorun önerisine göre ayarlayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz nedene göre ilaç tedavisi, ritim düzenleyici yaklaşımlar, beslenme ve aktivite düzenlemeleri önerebilir. İlaç adı ve dozu yalnızca çocuğu izleyen hekim tarafından belirlenir; eczacınıza danışmadan ilaç başlamayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı kapak sorunlarında, yapısal bozukluklarda veya ritim sorunlarında girişimsel işlemler ya da cerrahi gerekebilir. Karar, çocuk kardiyolojisi ve kalp cerrahisi ekibinin birlikte değerlendirmesiyle verilir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun günlük yaşamı çoğu zaman doktorun önerdiği sınırlar içinde sürdürülebilir. Kontrolleri, varsa ilaçları ve acil durum planını takip etmek önemlidir. Okul ve aileyle açık iletişim kurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigarasız bir ev ortamı
• Dengeli beslenme
• Düzenli uyku
• Doktorun izin verdiği ölçüde hareket
• El ve diş hijyeni
• Aşıları takip etme
• Ateş veya enfeksiyonda erken başvuru

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl ve protein açısından dengeli beslenme önemlidir; tuz miktarı doktorunuzun önerisine göre ayarlanır. Egzersiz, çocuğun durumuna göre bireyselleştirilir. Çoğu çocuk için hareket yararlıdır; kısıtlama gerekiyorsa bunu doktorunuz söyler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp hastalığı çocukta ve ailede kaygı, üzüntü veya öfke yaratabilir; bu çok normaldir. Duyguları konuşmak, okul rehberliğinden destek almak ve sağlık ekibine danışmak yardımcı olur. Kendinize veya çocuğunuza zarar verme düşüncesi varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Önleme

Hepsi tamamen önlenemese de bazılarının riski azaltılabilir. Boğaz enfeksiyonlarının uygun tedavisi, hijyen, aşılar, enfeksiyonların erken değerlendirilmesi ve sağlıklı yaşam önemlidir.

Aşılar

Çocuğunuzun yaşına uygun rutin aşıları Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre yaptırın. Kalp hastalığı olan çocuklarda ek aşılar gerekebilir; bunu çocuk doktorunuza veya çocuk kardiyolojisi ekibine sorun.

Tarama programları

Rutin tarama her çocuk için önerilmez. Ancak Kawasaki hastalığı, romatizmal ateş veya ailede kalp hastalığı öyküsü varsa doktorunuz kalp değerlendirmesi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp yetersizliği belirtileri
• Kapak hasarı ve kalıcı kalp sorunları
• Ritim bozuklukları
• Büyüme ve gelişmede gecikme
• Egzersiz kapasitesinde azalma
• Nadiren ciddi komplikasyonlar

Uzun vadeli görünüm

Çoğu çocukta erken tanı, düzenli izlem ve uygun tedaviyle olumlu sonuçlar alınır. Bazı çocuklar uzun süreli takip gerektirebilir; bu, normal bir yaşam sürmelerine engel değildir. Ekibinizle açık iletişim kurmak ve kontrolleri sürdürmek en önemli adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.