İdrar Kaçırma: Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Genel Bakış

İdrar kaçırma (tıbbi adıyla inkontinans), mesane kontrolünün tam veya kısmi kaybı nedeniyle idrarın istem dışı sızmasıdır. Bu durum bir hastalıktan çok bir belirtidir; birçok farklı sağlık sorununa işaret edebilir. Çoğu zaman tedavi edilebilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.

Evet, oldukça yaygındır. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür ve yaşla birlikte sıklığı artar.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Doğum yapmış kadınlarda, büyümüş prostatı olan erkeklerde, çocuklarda ve ileri yaştaki erişkinlerde farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürme, hapşırma, gülme veya ağır kaldırma sırasında idrar kaçırma
• Aniden gelen idrar sıkışması hissiyle tuvalete yetişememe
• Geceleri idrara çıkmak için birden fazla kez uyanma
• Tuvalet sonrası mesanenin tam boşalmadığı hissi

Çocuklarda belirtiler

• Gece uykuda yatağı ıslatma
• Gündüzleri iç çamaşırında damla damla idrar fark edilmesi
• İdrar yaparken ağrı veya yanma hissi
• İdrar tutmak için bacak bacak üstüne atma gibi alışılmadık davranışlar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İstemsiz idrar damlaması ve bu nedenle sürekli ıslaklık hissi
• Tuvalete giderken yolda kaçırma
• İdrarla ilişkili cilt tahrişi veya yara oluşumu
• Normalden daha sık gece tuvalete kalkma

Nedenler

Ana nedenler

• Mesane kaslarının aşırı ve erken kasılması
• Öksürme veya efor sırasında mesane çıkışını kapatan kasların yetersiz kalması
• Diyabet, felç veya Parkinson hastalığı gibi durumlarda sinirlerin hasar görmesi
• Erkeklerde prostat büyümesi veya kadınlarda pelvik organ sarkması
• İdrar yolu enfeksiyonları

Risk faktörleri

• İlerleyen yaş
• Vajinal doğum yapmış olmak
• Aşırı kilo
• Kronik öksürük
• Sigara içmek
• Uzun süren kabızlık
• Bazı sinir sistemi hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrarda kan fark ederseniz
• İdrar yaparken ağrı veya yanma ile birlikte ateşiniz varsa
• İdrar kaçırma aniden başladıysa ve günlük aktiviteleri engelliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma haftada birkaç kez veya daha sık oluyorsa
• Uyku veya sosyal yaşamınızı etkiliyorsa
• Hijyen için koruyucu ped veya iç çamaşırı kullanma ihtiyacı duyuyorsanız
• Kadınlarda yıllık jinekolojik kontrol, erkeklerde üroloji kontrolü sırasında bu durumu mutlaka dile getirin.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinler, ardından fizik muayene yapar. Hangi durumlarda, ne kadar sıklıkla idrar kaçırdığınızı öğrenmek ister.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (enfeksiyon veya kan varlığını değerlendirmek için)
• İşeme günlüğü (birkaç gün boyunca içtiğiniz ve çıkardığınız sıvıları kaydetme)
• Kalan idrar ölçümü (mesanenin tam boşalıp boşalmadığını kontrol etmek için)
• Urodinami (mesane ve üretra basıncını ölçen özel test)
• Gerektiğinde ultrasonografi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Testlerin çoğu muayenehane koşullarında yapılır; hafif bir rahatsızlık hissi dışında ağrı beklenmez.

Tedavi

Tedavi, idrar kaçırmanın tipine ve altında yatan hastalığa göre kişiye özel planlanır. Genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve pelvik taban egzersizleriyle başlanır; yeterli olmazsa ilaç veya cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak
• Günün belirli saatlerinde tuvalete gitmek ve mesaneyi eğitmek
• Akşam saatlerinde kafein, asitli içecek ve alkolden kaçınmak
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenmek
• Aşırı kiloyu sağlıklı bir aralığa getirmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mesane kaslarını gevşetmeye veya mesane çıkışını güçlendirmeye yönelik ilaçlar önerebilir. İlaç seçimi kişisel sağlık durumuna göre yapılır; bu nedenle reçetesiz ilaç kullanmak uygun değildir. Ayrıca botulinum toksini enjeksiyonu ve nöromodülasyon gibi minimal invaziv yöntemler de bazı durumlarda uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, diğer tedavilerden yanıt alınamayan veya pelvik organlarda belirgin bir yapısal sorun saptanan durumlarda düşünülür. Karar, üroloji uzmanının yapacağı değerlendirmelerden sonra birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

İdrar kaçırma ile yaşamak planlı bir yaklaşımla kolaylaşır. Gün içinde düzenli tuvalete gitmek, yedek kıyafet bulundurmak ve gerektiğinde koruyucu ped kullanmak size güven verir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün pelvik taban egzersizlerine zaman ayırmak
• Sigara bırakma programından destek almak
• Fazla kilolardan kurtulmak
• Gece su alımını sınırlamak
• Stresi yönetmek için derin nefes veya yürüyüş gibi yöntemler denemek

Diyet ve egzersiz

Günde yeterli miktarda su içmek idrarı seyrelterek mesane tahrişini azaltır. Kafein ve turunçgiller bazı kişilerde şikayetleri artırabilir. Düzenli yürüyüş, hem kilo kontrolüne yardımcı olur hem de bağırsak hareketlerini düzenler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma; utanma, çaresizlik, kaygı ve bazen depresyona neden olabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilin, ancak yalnız kalmayın. Duygusal yükünüzü güvendiğiniz bir sağlık çalışanı veya ruh sağlığı uzmanıyla paylaşabilirsiniz. Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleriniz varsa, hiç vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Önleme

Bazı durumlarda tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Sağlıklı kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak, kabızlıktan kaçınmak ve sigara içmemek en önemli koruyucu adımlardır.

Tarama programları

Düzenli ürolojik veya jinekolojik kontroller sırasında idrar kaçırma ile ilgili sorunları uzmanınıza söylemeniz erken tanı ve tedavi şansını artırır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte tahriş, kızarıklık ve mantar enfeksiyonları
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Sosyal izolasyon ve depresyon
• Nadiren, altta yatan tıkanıklığa bağlı böbrek hasarı

Uzun vadeli görünüm

İdrar kaçırma tedavi edilebilir bir durumdur. Doğru tanı ve kişiye özel plan ile belirtiler çoğu zaman önemli ölçüde azalır, hatta tamamen ortadan kalkabilir. Erken başvuru, başarı şansını artırır ve günlük yaşamınıza daha hızlı dönmenizi sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.