Enfekte Egzama

Genel Bakış

Egzama, cildin en dıştaki koruyucu tabakasının zayıfladığı bir durumdur. Bu yüzden cilt kolayca kurur, kaşınır, kızarır ve çatlar. Halk arasında 'atopik dermatit' olarak da bilinir. Enfekte egzama ise, bu çatlamış ve tahriş olmuş cildin üzerine mikropların — çoğunlukla bakterilerin, bazen virüslerin — yerleşmesi anlamına gelir. Yani ortada iki şey vardır: altta yatan egzama ve üstüne eklenen bir enfeksiyon. İkisi birlikte ele alındığında genellikle iyi kontrol altına alınabilir.

Egzama toplumda oldukça sık görülür ve özellikle çocukluk çağında yaygındır. Egzaması olan kişilerde ciltte enfeksiyon gelişmesi de sık karşılaşılan bir durumdur; çünkü zayıflamış cilt, mikropların yerleşmesine daha açıktır. Yani bu, nadir ve şaşırtıcı bir şey değildir.

En çok, zaten egzaması olan kişileri etkiler. Bebekler ve küçük çocuklar, cildi çok kuru olanlar, kaşıntıyı kontrol etmekte zorlanıp sık kaşıyanlar ve bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalığı veya tedavisi olanlar daha yüksek risk altındadır. Şeker hastalığı ya da dolaşım sorunu olan kişilerde de enfeksiyon daha kolay gelişebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kaşıntının aniden ve belirgin şekilde artması
• Ciltte kızarıklık, ısı artışı ve şişlik
• Egzama bölgesinden sarı veya yeşilimsi akıntı, nemlilik
• Bal renginde ya da sarımsı kabuklanmalar
• Küçük iltihap dolu noktalar veya su dolu kabarcıklar
• Ciltte artan ağrı ve hassasiyet
• Kızarıklığın egzama alanının dışına doğru yayılması
• Ateş, halsizlik, kırgınlık hissi
• Kötü koku veya iyileşmeyen yaralar

Nedenler

Ana nedenler

• Egzamalı ciltte koruyucu tabaka zayıftır; nem kaybeder ve çatlar. Bu çatlaklar mikropların içeri girmesi için adeta bir kapı aralar.
• En sık neden, ciltte normalde de bulunabilen bakterilerin (özellikle stafilokok adı verilen bakteriler) çatlaklardan girip çoğalmasıdır.
• Kaşıma ve ovma cildi daha da tahriş eder, enfeksiyon riskini artırır.
• Uçuk virüsü gibi bazı virüsler, egzama alanında yaygın su dolu kabarcıklara yol açabilir.
• Daha nadir olarak mantar kaynaklı enfeksiyonlar da eklenebilir.

Risk faktörleri

• Yaygın veya şiddetli egzama
• Sık alevlenmeler ve kontrol edilemeyen kaşıntı
• Cildin düzenli olarak nemlendirilmemesi
• Sıcak ve nemli hava, aşırı terleme
• Parfümlü ürünler, sert sabunlar ve bazı deterjanlar gibi tahriş edici maddeler
• Uyku bozukluğu ve yoğun stres
• Şeker hastalığı, dolaşım sorunları veya bağışıklık sistemini etkileyen hastalık ya da tedaviler
• Cilt enfeksiyonu olan biriyle yakın temas, ortak havlu veya havlu kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte akıntı, iltihap veya hızla yayılan kızarıklık varsa
• Ateş, titreme ya da kendinizi belirgin şekilde kötü hissediyorsanız
• Ağrı dayanılmayacak kadar artıyorsa
• Su dolu kabarcıklar hızla çoğalıyorsa
• Göz çevresinde veya yüzde yayılan bir kızarıklık varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzama enfeksiyonları sık tekrarlıyorsa
• Kaşıntı ve kızarıklık günlük yaşamı, uykuyu etkileyecek kadar sürüyorsa
• Mevcut egzama bakımınıza rağmen cilt iyileşmiyorsa
• Hangi ürünlerin cildinizi tahriş ettiğini anlamakta zorlanıyorsanız

Tanı

Doktorunuz genellikle cildi gözle inceleyerek ve birkaç soru sorarak durumu değerlendirir. Ne zaman başladığını, kaşıntının ne kadar arttığını, hangi ürünleri kullandığınızı, daha önce benzer bir durum yaşayıp yaşamadığınızı sorabilir. Çoğu zaman ek bir test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Gerekirse ciltten sürüntü alınması: hangi mikrobun olduğunu anlamaya yardımcı olur
• Bazı durumlarda kan tahlilleri
• Tetikleyicileri bulmak için alerji değerlendirmesi (her zaman gerekmez)
• Nadir durumlarda ciltten küçük bir örnek alınması

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve ağrı vermez. Doktorunuz enfeksiyonun türünü ve cildin genel durumunu değerlendirip size uygun bir bakım planı anlatır. Aklınıza takılanları sormaktan çekinmeyin; not almak da faydalı olur.

Tedavi

Enfekte egzamada tedavi iki yönlüdür: eklenen enfeksiyonu kontrol altına almak ve altta yatan egzamayı yatıştırıp cildin koruyucu tabakasını yeniden güçlendirmek. İkisi birlikte ele alındığında iyileşme daha hızlı ve kalıcı olur.

Evde kişisel bakım

• Cildi ılık suyla, kısa süreli ve nazikçe yıkayın; sıcak su ve sert keselerden kaçının
• Banyodan sonra cilt hafif nemliyken, birkaç dakika içinde parfümsüz ve yumuşatıcı bir nemlendirici uygulayın
• Kaşımamaya çalışın; tırnaklarınızı kısa tutun, geceleri ince pamuklu eldiven kullanabilirsiniz
• Kaşıntı anında soğuk kompres uygulamak rahatlatıcı olabilir
• Parfümsüz, boyasız ve kokusuz cilt ürünleri tercih edin
• Pamuklu ve bol giysiler giyin, etiketi kesilmiş kıyafetler daha rahattır
• Terlemeyi önlemek için ortamı serin tutun
• Havlu ve giysileri başkalarıyla paylaşmayın, düzenli olarak yüksek ısıda yıkayın
• Bölgeyi kapatmanız gerekiyorsa temiz ve gevşek bir örtü kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyonun bakteri, virüs veya mantar kaynaklı olmasına göre mikroplara yönelik ilaçlar reçete edebilir. Ayrıca egzamanın iltihabını azaltmaya yönelik cilde uygulanan tedaviler, kaşıntıyı hafifletmeye yardımcı öneriler ve bazı durumlarda ıslak sargı gibi özel yöntemler gündeme gelebilir. Hangi ilacın uygun olduğuna, ne kadar süre ve nasıl kullanılacağına mutlaka doktorunuz karar verir. Kendi başınıza ilaç başlamayın, dozu değiştirmeyin veya tedaviyi erken bırakmayın; ilaçlar hakkında sorularınız için eczacınıza da danışabilirsiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi genellikle gerekmez. Çok nadiren, iltihabın bir bölgede biriktiği (apse) durumlarda doktorunuz o bölgenin boşaltılması için küçük bir işlem önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Enfekte egzama ile yaşamak, cildinizi düzenli olarak gözlemlemeyi ve bakım rutinine sadık kalmayı gerektirir. Nemlendirme, nazik temizlik ve kaşıntıyı yönetmek günlük hayatın bir parçası haline geldiğinde alevlenmeler daha seyrek ve daha hafif olur. Belirtileri ve tetikleyicileri kısa notlar halinde tutmak, doktorunuzla görüşmelerinizde işinizi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cilt bakımınızı günün belirli bir saatine yerleştirerek alışkanlık haline getirin
• Evde nem oranını dengede tutun, çok kuru ortamlardan kaçının
• Terletmeyen, pamuklu ve yumuşak kıyafetleri tercih edin
• Yeni bir cilt ürünü kullanmadan önce küçük bir bölgede deneyin
• Uyku düzeninizi koruyun; yetersiz uyku kaşıntıyı artırabilir
• Stresi yönetmek için size iyi gelen yöntemler (yürüyüş, nefes egzersizleri, müzik) bulun

Diyet ve egzersiz

Egzama için herkese uygun tek bir beslenme düzeni yoktur; besinlerle ilişkiniz olduğunu düşünüyorsanız bunu doktorunuzla konuşun, kendi başınıza katı diyetler uygulamayın. Hareket etmek genel sağlığınız için değerlidir; egzersiz sırasında terlemeyi azaltmak için hafif ve hava alan giysiler seçin, sonrasında ılık bir duş alıp cildinizi nemlendirin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Cilt sorunları görünür olduğu için utanç, kaygı, öfke ve moral bozukluğu yaşanması çok yaygındır. Bu duyguları hissetmek anlaşılır ve yalnız değilsiniz; güvendiğiniz biriyle veya bir sağlık uzmanıyla konuşmak çoğu zaman rahatlatıcıdır. Eğer kendinizi umutsuz ya da çaresiz hissediyorsanız veya kendinize zarar verme düşünceleri aklınıza geliyorsa, lütfen yalnız kalmayın: hemen 112'yi arayın veya en yakın acil sağlık hizmetine başvurun, ayrıca güvendiğiniz bir yakınınıza da haber verin. Yardım istemek güçlü bir adımdır.

Önleme

Enfekte egzamayı tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski belirgin şekilde azaltabilirsiniz. En önemli adım, egzamayı iyi kontrol altında tutmak ve cildin koruyucu tabakasını güçlü kılmaktır: düzenli nemlendirme, nazik temizlik, kaşıntının kontrolü ve tetikleyicilerden uzak durmak burada kilit rol oynar. Ciltte çatlak, akıntı veya kabuklanma fark ettiğinizde erken davranmak da enfeksiyonun yayılmasını önler.

Aşılar

Enfekte egzamaya karşı koruyan özel bir aşı yoktur. Genel sağlık kontrolleriniz kapsamında önerilen rutin aşılar hakkında aile hekiminize veya eczacınıza danışabilirsiniz.

Tarama programları

Enfekte egzama için özel bir tarama testi yoktur. Bunun yerine cildinizi düzenli olarak kontrol etmek ve yeni belirtileri erken fark etmek en etkili yoldur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun ciltte ve alt dokularda yayılması
• Ateş ve genel durum bozukluğu gelişmesi
• Viral kaynaklı yaygın kabarcıkların oluşması; bu durum daha yakın takip gerektirir
• İyileşme sonrası iz veya renk değişikliği kalması
• Kaşıntı nedeniyle uyku bozukluğu ve günlük yaşamın aksaması
• Cildin kalınlaşması ve egzamanın daha inatçı hale gelmesi

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişide enfekte egzama, uygun bakım ve doktor değerlendirmesiyle kısa sürede yatışır. Cilt zamanla iyileşir ve günlük bakım rutini oturdukça alevlenmeler azalır. Bazı kişilerde enfeksiyon tekrarlayabilir; bu durumda tetikleyicileri birlikte gözden geçirmek için sağlık ekibinizle iletişimde kalmak faydalı olur. Umutsuzluğa kapılmanıza gerek yok — doğru destekle cildinizi kontrol altında tutmak mümkün.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.