Eklem Sağlığı ve Aile Yaşamı

Genel Bakış

Eklemler, kemiklerimizin birbirine bağlandığı ve hareket etmemizi sağlayan bölgelerdir. Bu yazıda, eklem sağlığının ne olduğu, aile yaşamını nasıl etkilediği ve eklem sorunlarıyla nasıl başa çıkılacağı anlatılmaktadır.

Evet, eklem sorunları oldukça yaygındır. Dünya genelinde milyonlarca insan eklem ağrısı yaşamaktadır. Özellikle 50 yaş üzerinde artış görülür.

Eklem sorunları herkesi etkileyebilir; ancak yaşlılar, aşırı kilolu kişiler, sporcular ve ailesinde eklem hastalığı öyküsü olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağrı
• Şişlik
• Hareket kısıtlılığı
• Sabah tutukluğu
• Eklemlerde kızarıklık veya sıcaklık

Çocuklarda belirtiler

• Büyüme ağrıları
• Topallama
• Eklemlerde şişlik
• Hareket etmekte isteksizlik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Diz, kalça veya el eklemlerinde ağrı
• Sabahları veya hareketsizlik sonrası tutukluk
• Merdiven çıkmada zorlanma
• Eklemlerde çıtırdama hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Eklem kıkırdağının zamanla aşınması (osteoartrit)
• İltihaplı eklem romatizması (romatoid artrit gibi hastalıklar)
• Eklem yaralanmaları ve kazalar
• Eklem enfeksiyonları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Fazla kilo
• Ailede eklem hastalığı öyküsü
• Daha önce geçirilmiş eklem sakatlığı
• Tekrarlayan hareketler gerektiren iş veya spor aktiviteleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İstirahate rağmen geçmeyen şiddetli ağrı
• Gece uykudan uyandıran ağrı
• Eklemde sıcaklık ve kızarıklıkla seyreden şişlik
• Düşme veya darbe sonrası eklemde deformite

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Eklem ağrısı birkaç haftadır sürüyorsa
• Günlük işlerinizi yapmakta zorlanıyorsanız
• Sabah tutukluğu 30 dakikadan uzun sürüyorsa
• Hangi egzersizlerin güvenli olduğunu öğrenmek istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve eklemlerinizi muayene eder. Ardından gerekli görürse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Röntgen (eklem yapısını gösterir)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) (yumuşak dokuları gösterir)
• Kan testleri (iltihap veya romatizmal hastalık taraması)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size belirtilerinizi, günlük aktivitelerinizi ve aile geçmişinizi soracaktır. Sonrasında eklemlerinizi hareket ettirerek ve görsel olarak inceleyecektir. Tanı genellikle birkaç dakika sürer, ancak bazı testler için günler gerekebilir.

Tedavi

Eklem sorunlarının tedavisi, ağrıyı azaltmak, eklem hareketliliğini korumak ve yaşam kalitesini artırmak üzerine kuruludur. Tedavi kişinin durumuna ve ihtiyacına göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Eklemleri dinlendirin ve zorlayıcı aktivitelerden kaçının
• Ağrıyan bölgeye günde birkaç kez 15-20 dakika buz uygulayın
• Hafif esneme hareketleri yapın
• Çok yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının, destekleyici ayakkabılar tercih edin
• Kilo vermeniz gerekiyorsa, sağlık uzmanınızdan destek isteyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz fizik tedavi, egzersiz programı, ağrıyı hafifletmek için bazı ilaçlar veya eklem içi enjeksiyonlar önerebilir. Tedavi seçenekleri kişiye özeldir; lütfen doktorunuzun önerilerini uygulayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eklem hasarı çok ilerlemişse ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkiliyorsa, eklem protezi (eklem değiştirme) ameliyatı düşünülebilir. Bu karar ortopedi uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Eklem sorunlarınız olsa bile, bazı küçük değişikliklerle günlük işlerinizi sürdürebilirsiniz. Örneğin, ağır eşyaları taşırken dinlenmek, destekleyici el aletleri kullanmak ve gün içinde hareket ile istirahati dengelemek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmiyorsanız içmeyin, içiyorsanız bırakmayı deneyin
• İdeal kilonuzu koruyun
• Düzenli olarak düşük etkili egzersizler yapın (yürüyüş, yüzme)
• Uyku düzeninize dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Bol yeşil yapraklı sebzeler, meyve, balık ve süt ürünleri içeren dengeli bir beslenme eklem sağlığını destekler. Kalsiyum ve D vitamini alımına özen gösterin. Egzersiz olarak yüzme ve bisiklet gibi eklemlere az yük bindiren aktiviteler idealdir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik eklem ağrısı, kişide stres, kaygı ve üzüntüye neden olabilir. Hislerinizi ailenizle ve arkadaşlarınızla paylaşmak, hobi edinmek ve size iyi gelen etkinliklere zaman ayırmak ruhsal sağlığınızı korumanıza yardımcı olur.

Önleme

Eklem sorunlarını tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak sağlıklı yaşam alışkanlıkları, düzenli egzersiz ve yaralanmalardan kaçınmak riski önemli ölçüde azaltır.

Tarama programları

Eklem sağlığı için düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak ailede romatizmal hastalık öyküsü varsa veya 50 yaş üzerindeyseniz, doktorunuz risk durumunuza göre kemik yoğunluğu ölçümü veya kan testleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklemde kalıcı hasar ve şekil bozukluğu
• Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı
• Kas güçsüzlüğü
• Günlük aktiviteleri yapamamaya bağlı bağımsızlık kaybı

Uzun vadeli görünüm

Eklem sorunları yaşam kalitesini etkileyebilir ancak günümüzde birçok tedavi seçeneği vardır. Erken tanı, uygun tedavi ve sağlıklı yaşam tarzı ile çoğu kişi aktif ve üretken bir yaşam sürmeye devam edebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.