Eklem Ağrısı: Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?

Genel Bakış

Eklemlerimiz, kemiklerimizi birbirine bağlayan ve vücudumuzun hareket etmesini sağlayan yapılardır. Eklem ağrısı, bu bölgelerde hissedilen her türlü ağrı, sızı veya rahatsızlıktır. Birçok farklı nedenden kaynaklanabilir.

Evet, eklem ağrısı oldukça yaygındır. Her 3 kişiden 1'i hayatının bir döneminde eklem ağrısı yaşar.

Herkesi etkileyebilir; ancak yaş ilerledikçe daha sık görülür. Ayrıca eklem yaralanması geçirenlerde, aşırı kilolu kişilerde ve bazı meslek gruplarında daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağrı ve sızı (özellikle hareketle artabilir)
• Şişlik ve bölgesel dolgunluk hissi
• Eklemde kızarıklık ve sıcaklık artışı
• Tutukluk, özellikle sabahları veya hareketsizlik sonrası
• Hareket açıklığında azalma veya eklemi kullanmada zorluk

Çocuklarda belirtiler

• Ağrı nedeniyle topallama veya yürümekte isteksizlik
• Eklemi kullanmaktan kaçınma, kol veya bacağı hareket ettirmeme
• Büyüme ağrıları genellikle akşam veya gece olur, ancak eklemde şişlik veya kızarıklık varsa doktora başvurulmalıdır
• Ateş, döküntü veya yorgunluk gibi eşlik eden belirtiler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sabah tutukluğu genellikle 30 dakikadan kısa sürer ve hareketle azalır
• Ağrı genellikle diz, kalça, el ve belde görülür
• Merdiven çıkma, çömelme gibi aktivitelerde zorlanma
• Dinlenmekle geçmeyen veya uykudan uyandıran ağrı

Nedenler

Ana nedenler

• Kireçlenme (osteoartrit) – eklem kıkırdağının aşınması
• İltihaplı eklem hastalıkları (romatoid artrit gibi)
• Eklem yaralanmaları (burkulma, kırık, çıkık)
• Enfeksiyonlar (septik artrit gibi nadir fakat ciddi durumlar)
• Aşırı kullanıma bağlı zorlanma
• Gut hastalığı – ürik asit birikimi
• Lupus gibi bağ dokusu hastalıkları

Risk faktörleri

• Yaşın ilerlemesi
• Fazla kilo – eklemlere binen yükü artırır
• Daha önce eklem yaralanması geçirmek
• Ailede eklem hastalığı öyküsü
• Tekrarlayan hareketler veya ağır kaldırma gerektiren işler
• Bazı enfeksiyonlar ve metabolik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı
• Yüksek ateşin eşlik ettiği eklem ağrısı
• Bir yaralanmadan sonra eklemi kullanamama
• Eklemde şekil bozukluğu
• Birkaç gün içinde geçmeyen ve günlük yaşantıyı engelleyen ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden (iki haftadan uzun) hafif ağrı
• Sabah tutukluğu 30 dakikadan uzun sürüyorsa
• Ağrı nedeniyle uyku düzeni bozuluyorsa
• Eklem ağrısı kilo alımı veya aşırı egzersiz gibi tetikleyicilerle ilişkiliyse
• Ağrı nedeniyle günlük aktiviteleri yapmakta zorlanıyorsanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve eklemlerinizi muayene eder. Daha sonra tanıyı doğrulamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Röntgen – kemik yapısını görmek için
• Kan testleri – iltihap belirteçleri ve bazı otoimmün hastalıkların taraması için
• Ultrason veya MR (manyetik rezonans) – yumuşak dokuları görüntülemek için
• Eklem sıvısı analizi – iltihap veya enfeksiyon olup olmadığını anlamak için

Randevunuzda neler beklenir

Muayeneniz birkaç dakika sürebilir. Doktorunuz hangi hareketlerin ağrı yaptığını, eklemde şişlik ve kızarıklık olup olmadığını değerlendirecektir. Tanıya göre sizi fizik tedavi uzmanına veya romatoloji doktoruna yönlendirebilir.

Tedavi

Eklem ağrısının tedavisi nedenine bağlıdır. Çoğu durumda istirahat, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile ağrı kontrol altına alınabilir. İlaç tedavisi için mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Dinlenme ve etkilenen eklemi zorlamaktan kaçınma
• Soğuk uygulama – yeni başlayan yaralanmalarda ilk 48 saat
• Sıcak uygulama – kronik tutukluk ve kas spazmlarında
• Eklemi yüksekte tutma ve hafif bandaj
• Sağlıklı kiloyu korumak eklem yükünü azaltır

Tıbbi tedaviler

Tedavi yaklaşımları arasında fizik tedavi ve egzersiz programları, ağrı ve iltihabı azaltan ilaçlar (doktor önerisiyle), eklem içi enjeksiyonlar (doktor tarafından uygulanan bazı ilaçlar) yer alabilir. Romatolojik hastalıklarda bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar kullanılabilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktor karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eklemde ileri derecede hasar varsa ve diğer tedaviler işe yaramıyorsa, cerrahi girişimler (örn. eklem tamiri veya eklem protezi) gündeme gelebilir. Bu karar hastanın yaşı, yaşam beklentisi ve genel sağlık durumuna göre verilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük aktivitelerinizi ağrınıza göre planlayın. Ağrıyı artıran hareketleri bölümlere ayırın ve aralarda dinlenin. Baston veya yürüteç gibi yardımcı araçlar ekleminizi rahatlatabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli, düşük etkili egzersizler yapın (yürüyüş, yüzme, bisiklet)
• Ağır kaldırma ve zıplama gibi eklemleri zorlayan aktivitelerden kaçının
• Sigara içmeyin – sigara eklem sağlığını olumsuz etkiler
• İyi uyuyun – dinlenme eklemlerin onarılmasına yardımcı olur

Diyet ve egzersiz

Anti-enflamatuar beslenme tarzı, yani bol sebze ve meyve, tam tahıl, sağlıklı yağlar (zeytinyağı, balık) ve yeterli su tüketmek eklem sağlığını destekleyebilir. Aşırı işlenmiş gıdalar ve şekerli içeceklerden uzak durmak da iltihabı azaltabilir. Egzersiz olarak günde 30 dakikalık tempolu yürüyüş iyi bir başlangıçtır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik eklem ağrısı kişinin ruh halini, uykusunu ve sosyal yaşamını etkileyebilir. Kaygı, üzüntü ve stres yaşayabilirsiniz. Bu duygularla başa çıkmak için sevdiklerinizle konuşun, hobiler edinin ve gerekiyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alın.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da bazı risk faktörlerini kontrol ederek eklem sorunlarının görülme sıklığı azaltılabilir. Sağlıklı kilo, düzenli egzersiz, yaralanmalardan korunma (örneğin uygun ekipman kullanımı) ve doğru duruş önemlidir.

Aşılar

Bazı enfeksiyonlar eklem iltihabına yol açabilir; bu nedenle önerilen aşıların yapılması (örn. grip ve zatürre aşıları) eklem enfeksiyonu riskini dolaylı olarak azaltabilir.

Tarama programları

Belirli bir tarama testi yoktur; ancak eklem yakınmaları olan kişilerin düzenli aralıklarla kontrol olması ve risk faktörleri taşıyanların (örn. aile öyküsü) yıllık sağlık değerlendirmesi yaptırması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklem kıkırdağının ilerleyici hasarı
• Kalıcı hareket kısıtlılığı ve sakatlık
• Eklem deformiteleri (şekil bozuklukları)
• Yaşam kalitesinde belirgin düşüş
• Nadir durumlarda enfeksiyonun yayılması

Uzun vadeli görünüm

Eklem ağrısının pek çok nedeni başarılı şekilde tedavi edilebilir. Erken ve doğru teşhis, tedavinin etkinliğini artırır. Güncel tedavi yöntemleri ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile çoğu kişi günlük yaşamına devam edebilir ve ağrı kontrol altında tutulabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.