Keratozis Pilaris (Tavuk Derisi Görünümü)

Genel Bakış

Keratozis pilaris, ciltte küçük, sert ve pütürlü kabarcıkların oluştuğu çok yaygın bir cilt durumudur. Halk arasında 'tavuk derisi' ya da 'kaz derisi' görünümü olarak da bilinir. Ciltteki her kıl kökünün içinde keratin adı verilen bir protein vardır; bu protein (cildin, saçın ve tırnağın yapısında bulunan doğal bir madde) bazen birikerek kıl kökünü tıkar ve küçük bir tümsek oluşturur. Bu tümsekler genellikle üst kolun dış yüzünde, uylukların üst kısmında, kalçada ve bazen yanaklarda görülür. Bulaşıcı değildir, cinsel yolla geçmez ve genellikle sağlığınız için bir tehlike oluşturmaz.

Çok yaygındır. Toplumdaki kişilerin önemli bir bölümünde, özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde bir kez olsun görülebilir. Cilt polikliniklerine başvuran cilt kuruluğu ve pütürlülük şikayetlerinin sık nedenlerinden biridir.

En sık bebeklik, çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkar. Cildi kuru olan kişilerde, egzama, astım veya alerjik yapısı olanlarda ve ailesinde benzer durum bulunanlarda daha sık görülür. Yaş ilerledikçe çoğu kişide kendiliğinden geriler ve daha az fark edilir hale gelir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte zımpara kağıdına benzer küçük, sert, pütürlü kabarcıklar
• Genellikle üst kolun dış yüzü, uylukların üst kısmı ve kalçada simetrik görünüm
• Kabarcıkların etrafında hafif kızarıklık veya pembelik
• Ciltte genel kuruluk ve bazen hafif pullanma
• Bazı kişilerde hafif kaşıntı, özellikle kuru havalarda
• Belirtilerin kış aylarında ve kuru ortamlarda artması, yazın azalması

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve küçük çocuklarda genellikle yanaklarda kırmızımsı pütürlük olarak başlayabilir
• Okul çağı çocuklarında en sık kolların dış yüzünde fark edilir
• Ergenlik döneminde hormonların etkisiyle daha belirgin hale gelebilir
• Çocuklar genellikle kaşıntıdan çok görünümden rahatsız olur; bu nedenle ebeveynlerin yaklaşımı önemlidir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaş ilerledikçe çoğu kişide belirtiler kendiliğinden azalır veya kaybolur
• İleri yaşta ilk kez ortaya çıkan pütürlü döküntülerde başka nedenlerin araştırılması için bir hekime başvurulması önerilir
• Yaşlılarda cilt daha kuru olduğu için nemlendirme ihtiyacı daha yüksektir

Nedenler

Ana nedenler

• Keratin adı verilen doğal cilt proteininin kıl köklerini tıkaması
• Kıl köklerinde normalden fazla keratin birikmesi
• Cilt bariyerinin zayıflaması ve cildin kolay kuruması
• Ailesel yatkınlık (genetik eğilim)
• Egzama (atopik dermatit) gibi cilt kuruluğu yapan durumlarla birlikte görülmesi

Risk faktörleri

• Ailede keratozis pilaris veya benzeri cilt kuruluğu öyküsü
• Kuru cilt tipi
• Egzama, astım veya alerjik hastalık öyküsü
• Kış ayları ve düşük nemli ortamlar
• Çok sıcak suyla uzun süre duş almak
• Sert sabunlar ve kimyasal içeriği yoğun temizleyiciler kullanmak
• Cildi sık sık keselenmek veya ovmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Döküntüde iltihap, akıntı, ısı artışı veya şiddetli ağrı varsa
• Döküntü hızla yayılıyor ve kişi kendini kötü hissediyorsa
• Ateşle birlikte görülen yeni bir cilt döküntüsü varsa
• Nefes darlığı, yüz veya dudak şişmesi gibi alerji belirtileri varsa (bu durumda 112'yi aramalısınız)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Pütürlü görünüm sizi veya çocuğunuzu rahatsız ediyorsa
• Düzenli nemlendirmeye rağmen birkaç ay içinde iyileşme olmuyorsa
• Kaşıntı günlük yaşamı etkilemeye başladıysa
• Ne olduğundan emin değilseniz ve içiniz rahat etmiyorsa
• Pütürlük yetişkinlikte ilk kez ortaya çıktıysa

Tanı

Tanı çoğu zaman muayene sırasında konur. Hekiminiz cildinize bakar, kabarcıkların yerleşimini ve görünümünü değerlendirir; ne zaman başladığını, kaşıntı olup olmadığını ve ailede benzer bir durum bulunup bulunmadığını sorar. Bu bilgiler genellikle tanı için yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Çoğu kişide ek test gerekmez
• Nadiren, benzer görünen başka bir cilt sorununu ayırt etmek için dermatoskop adı verilen büyüteçli bir cihazla cilt incelemesi yapılabilir
• Çok nadir durumlarda, mantar enfeksiyonu gibi başka bir nedeni dışlamak için ciltten küçük bir örnek alınabilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene kısa ve ağrısızdır. Genellikle iğne, kan testi veya uzun bir bekleme gerekmez. Hekiminiz size durumun ne olduğunu, neyin işe yarayacağını ve hangi durumlarda tekrar başvurmanız gerektiğini anlatacaktır.

Tedavi

Keratozis pilaris için cildi tamamen ortadan kaldıran bir tedavi yoktur, ancak cilt görünümü ve pütürlülük büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Tedavinin temelini düzenli nemlendirme ve cilde nazik davranmak oluşturur. Amaç kıl köklerindeki tıkanıklığın yumuşamasını sağlamak ve cilt bariyerini güçlendirmektir. Sonuç hemen görülmez; genellikle haftalar sürer ve düzenli bakım gerektirir.

Evde kişisel bakım

• Cildi günde en az iki kez, banyodan hemen sonra cilt hâlâ hafif nemliyken nemlendirin
• Ilık suyla kısa duşlar alın; çok sıcak ve uzun banyolar cildi daha da kurutur
• Kokusuz, yumuşak temizleyiciler tercih edin; sert sabunlardan kaçının
• Cildi keselenmeyin, sert fırçalamayın ve ovalamayın; bu durum tahrişi artırabilir
• Havluyla cildi ovmadan, hafifçe bastırarak kurulayın
• Kuru ortamlarda, özellikle kışın evde nem dengesini artırmayı düşünün
• Bol su içmek ve genel cilt bakımına özen göstermek kuruluğu azaltmaya yardımcı olur

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz, cildin üst katmanındaki tıkanıklığın yumuşamasına yardımcı olan, hafif soyma (soyulma) etkisi olan kremler veya losyonlar önerebilir. Bunlar genellikle nemlendiricilerle birlikte kullanılır. Bazı kişilerde kızarıklık belirginse, hekiminiz buna yönelik farklı bir krem de değerlendirebilir. Hangi ürünün size uygun olduğu cilt tipinize ve şikayetlerinize göre değişir; bu nedenle ürün seçimini ve kullanım şeklini mutlaka hekiminiz veya eczacınızla birlikte belirleyin. İlaç adı, doz veya marka önerisi bu içerikte yer almaz; böyle bir yönlendirme yalnızca sağlık profesyoneliniz tarafından yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Keratozis pilaris cerrahi bir yöntemle tedavi edilmez. Durumun kendisi bir ameliyat gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

Keratozis pilaris ile yaşamak çoğu kişi için oldukça kolaydır. Günlük rutininize nemlendirmeyi eklemek, ılık suyla duş almak ve cildi tahriş etmemek belirtilerin belirginliğini azaltır. Cildinizdeki değişimleri fark etmek için arada bir ayna karşısında kontrol etmeniz yeterlidir; sürekli incelemek kaygıyı artırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cilt bakımını bir alışkanlık haline getirin; düzenli nemlendirme en etkili adımdır
• Kış aylarında nemlendirmeyi artırın, gerekiyorsa oda nemini yükseltin
• Yünlü ve sentetik kıyafetlerin doğrudan cilde temasından kaçının; pamuklu kumaşlar daha rahattır
• Duş süresini kısa tutun ve su sıcaklığını ılık seviyede bırakın
• Cildi tahriş eden sert lif, kese ve fırçalardan uzak durun

Diyet ve egzersiz

Keratozis pilarisi önleyen veya iyileştiren özel bir beslenme düzeni bilinmemektedir; dengeli ve yeterli su içeren bir beslenme genel cilt sağlığı için yararlıdır. Düzenli egzersiz genel sağlığınızı destekler. Egzersiz sonrası teri ciltten temizlemek ve duş sonrası nemlendirmek cilt konforunu artırır. Aşırı sıcak ortamlarda uzun süre kalmak terlemeyi artırabilir; bu durum bazı kişilerde kaşıntıyı tetikleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çoğu kişi için bu durum yalnızca küçük bir kozmetik konudur. Ancak özellikle ergenlik döneminde görünüm nedeniyle utanma, özgüven azalması veya sosyal ortamlardan kaçınma yaşanabilir. Bu duygular anlaşılabilir ve konuşulmaya değerdir. Kendinizi sürekli kötü hissetmeye başladıysanız, kaygı veya üzüntü günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir sağlık profesyonelinden destek istemekten çekinmeyin. Acil bir ruhsal kriz durumunda vakit kaybetmeden 112'yi arayabilir veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz.

Önleme

Keratozis pilaris tamamen önlenemez, çünkü altında yatan eğilim çoğu zaman genetiktir. Ancak düzenli nemlendirme, ılık suyla duş alma, cildi tahriş etmeme ve kuru havalarda cildi koruma gibi önlemlerle belirtilerin sıklığı ve belirginliği azaltılabilir.

Aşılar

Keratozis pilaris ile koruyucu bir aşı bulunmamaktadır; bu durum aşı ile önlenen hastalıklar arasında yer almaz.

Tarama programları

Keratozis pilaris için özel bir tarama programı yoktur. Rutin sağlık kontrollerinizde cildinizle ilgili bir şikayetiniz varsa hekiminize belirtmeniz yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Genellikle herhangi bir sağlık sorununa yol açmaz; çoğu kişide kendiliğinden geriler
• Bazı kişilerde görünüm nedeniyle kozmetik rahatsızlık sürebilir
• Kaşıma veya sert keselenme sonucu ciltte tahriş, kızarıklık ve nadiren küçük iltihaplar gelişebilir
• Kaşıntı bazı kişilerde uyku kalitesini etkileyebilir
• Görünüm nedeniyle özgüven ve sosyal yaşam etkilenebilir

Uzun vadeli görünüm

Genel görünüm oldukça olumludur. Keratozis pilaris zararsız bir durumdur, bulaşmaz ve iç organları etkilemez. Çoğu kişide yaş ilerledikçe kendiliğinden azalır. Düzenli cilt bakımıyla pütürlülük büyük ölçüde kontrol altına alınabilir; bu nedenle durumu bir hastalık değil, cildinizin bakım isteyen bir özelliği olarak görmek daha rahatlatıcı olabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.