LDH Testi: Nedir, Neden İstenir?

Genel Bakış

LDH (laktat dehidrogenaz), vücuttaki birçok dokuda bulunan bir enzimdir. Enzim, hücrelerde kimyasal tepkimeleri hızlandıran proteindir. LDH testi, kandaki bu enzimin miktarını ölçen basit bir kan testidir. Hücreler hasar gördüğünde veya yıkıldığında LDH kana karışabilir. Bu nedenle yüksek sonuç tek başına bir hastalık demek değildir; altta yatan nedeni bulmak için diğer bilgilerle birlikte değerlendirilir.

LDH testi sağlık kuruluşlarında sık istenen kan testlerinden biridir. Yüksek sonuç yaygın olabilir ve çoğu zaman nedeni araştırılır.

Bebeklerden yaşlılara kadar herkes için yapılabilir. Doktorlar genellikle belirtiler, kansızlık, karaciğer veya kas ile ilgili durumların araştırılması sırasında ister.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• LDH testinin kendisi belirti vermez; aşağıdaki belirtiler testin istenmesine yol açan durumlarda görülebilir.
• Halsizlik veya çabuk yorulma
• Ateş
• Kas ağrısı veya kas zayıflığı
• Karın ağrısı
• Ciltte veya gözlerde sararma
• İdrar renginde koyulaşma
• Nefes darlığı
• Şişmiş lenf bezleri

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda LDH testi aynı şekilde yapılır; belirtiler altta yatan nedene göre değişir.
• Halsizlik, iştahsızlık, ateş, karın ağrısı, ciltte sararma veya koyu idrar görülebilir.
• Bu belirtiler LDH testine özgü değildir; çocuğunuzda varsa çocuk doktoruna danışın.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, kafa karışıklığı veya denge kaybı gibi silik belirtiler olabilir.
• Bu belirtiler başka hastalıklarla da karışabilir; hekim değerlendirmesi önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kırmızı kan hücrelerinin yıkımı (hemoliz)
• Karaciğer hastalıkları
• Kas yaralanması veya ağır egzersiz
• Kalp hasarı
• Böbrek sorunları
• Enfeksiyonlar
• Bazı kanser türleri
• Kansızlık
• Bazı ilaçların etkileri (hekiminize danışın)

Risk faktörleri

• Karaciğer, kalp, böbrek veya kas hastalığı olanlar
• Kansızlık veya kan hastalığı olanlar
• Düzenli ağır egzersiz yapanlar
• Bazı ilaçları kullananlar
• Ailede benzer hastalık öyküsü olanlar
• Sigara ve aşırı alkol kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, kontrol edilemeyen kanama veya sarılıkla birlikte kafa karışıklığı varsa acil servise gidin.
• Geçmeyen ateş, açıklanamayan kilo kaybı, ciltte sararma, koyu idrar, kolay morarma veya şişmiş lenf bezleri varsa aynı gün doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• LDH sonucunuz yüksek çıktıysa
• Doktorunuzun istediği kontrol testleri varsa
• Belirtiler hafif ama tekrarlıyorsa
• Ailede kan, karaciğer veya kas hastalığı öyküsü varsa

Tanı

LDH testi bir kan örneğiyle yapılır. Doktor sonucu yaşınız, belirtileriniz, muayeneniz ve diğer testlerle birlikte yorumlar. Tek bir LDH değeri tanı koydurmaz.

Yapılabilecek testler

• LDH kan testi
• Tam kan sayımı
• Karaciğer fonksiyon testleri
• Böbrek fonksiyon testleri
• Hemoliz (kırmızı kan hücresi yıkımı) ile ilgili testler
• Kas enzimleri
• Gerekirse ultrason, tomografi veya MR gibi görüntüleme

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu LDH testi için açlık gerekmez; yine de başka testlerle birlikte istenirse hekiminizin veya laboratuvarın talimatına uyun. Koldaki damardan kısa bir kan alınır; işlem birkaç dakika sürer. Hafif ağrı veya morarma olabilir.

Tedavi

LDH seviyesinin kendisi için özel bir tedavi yoktur; amaç yüksekliğin nedenini bulup onu tedavi etmektir. Tedavi planı kişiye ve altta yatan duruma göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Doktor kontrollerinizi aksatmayın.
• Sonuçları kendi başınıza yorumlamayın; hekiminizle değerlendirin.
• Bol su için ve dengeli beslenin.
• Yeterince dinlenin.
• Alkolü sınırlayın.
• Egzersiz sonrası kas ağrınız varsa dinlenin.

Tıbbi tedaviler

Tedavi LDH değerine değil, yüksekliğin nedenine yöneliktir. Örneğin enfeksiyon, kansızlık, karaciğer hastalığı veya kas yaralanması varsa ilgili uzman tedaviyi planlar. İlaç kullanımı yalnızca hekiminizin önerisiyle olmalıdır; kendi kendinize ilaç başlamayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Altta yatan durum ameliyat gerektiriyorsa (örneğin bazı karın içi sorunlar veya tümörler), cerrahi seçenek ilgili uzmanla konuşulur. LDH testi tek başına ameliyat kararı için yeterli değildir.

Bu durumla yaşamak

LDH değeri tek başına günlük yaşamı kısıtlamaz; asıl önemli olan yüksekliğin nedenidir. Sonuçlarınızı düzenli olarak hekiminizle değerlendirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dengeli beslenin.
• Düzenli ve ölçülü egzersiz yapın.
• Sigara ve aşırı alkolden uzak durun.
• Uyku düzeninize dikkat edin.
• Stresinizi yönetmek için size iyi gelen yöntemler deneyin.

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl ve protein açısından dengeli beslenmek genel sağlığınızı destekler. Egzersizi aşırı yüklenmeden yapın; egzersiz sonrası kas ağrınız olursa dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sonuç beklemek veya yüksek değer görmek kaygı yaratabilir. Kaygınız sürerse bir sağlık uzmanından destek isteyin. Kendinizi çok kötü hissediyorsanız veya kendinize zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.

Önleme

LDH yüksekliği bir hastalık değil, bir bulgu olduğu için doğrudan önlenemez; ancak altta yatan durumları yönetmek riski azaltabilir.

Aşılar

LDH testiyle ilgili özel bir aşı yoktur. Genel olarak yaşa ve risk durumuna uygun aşılar için Sağlık Bakanlığı önerilerini takip edebilirsiniz.

Tarama programları

LDH rutin tarama testi değildir; çoğunlukla belirti veya şüphe varsa istenir. Rutin kontrol testleri için doktorunuzun önerisi belirleyicidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan neden tedavi edilmezse karaciğer, kalp, böbrek veya kan hastalıkları ilerleyebilir.
• Nedeni bulunamayan yüksek LDH, tanı gecikmesine yol açabilir.
• Ağır kas yaralanması veya hemoliz gibi durumlar ihmal edilirse ciddi sonuçlar doğurabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu durumda neden bulunup tedavi edilebilir; LDH testi doğru yönlendirme için yardımcı olur. Sonuçlarınızı mutlaka hekiminizle değerlendirin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.