Bölgesel Uyuşturma İlacının Vücudu Etkilemesi (LAST)

Genel Bakış

LAST, bölgesel uyuşturma ilacının (lokal anestezik) istemeden kana fazla miktarda karışmasıyla ortaya çıkan nadir ama ciddi bir durumdur. Bu ilaçlar genellikle bir bölgeyi uyuşturmak için kullanılır; sorun, ilacın kana geçip sinir sistemini ve kalbi etkilemesidir.

Nadir görülen bir komplikasyondur. Bölgesel uyuşturma işlemleri çok yaygın olsa da LAST her hastada görülmez.

Bölgesel uyuşturma ilacı alan herkesi etkileyebilir; ancak düşük vücut ağırlığı, çok genç veya ileri yaş, kalp, karaciğer ya da böbrek hastalığı ve bazı ilaçları kullanan kişilerde risk daha yüksek olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağızda metal tadı
• Dudaklarda ve ağız çevresinde uyuşma veya karıncalanma
• Kulaklarda çınlama
• Baş dönmesi
• Görmede değişiklik
• Konuşmada zorluk
• Uyuşukluk veya huzursuzluk
• Kas seğirmesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler daha zor fark edilebilir: aşırı uyku hali, huzursuzluk, açıklanamayan ağlama, konfüzyon (bilinç bulanıklığı), kusma veya kas seğirmesi görülebilir.
• İşlem sonrası olağan dışı davranış varsa sağlık ekibine hemen söyleyin.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta kalp hastalıkları ve başka sağlık sorunları belirtileri maskeleyebilir.
• Baş dönmesi, halsizlik, bilinç değişikliği veya çarpıntıyı hafife almayın.

Nedenler

Ana nedenler

• İlacın damara istemeden verilmesi
• Gereğinden fazla miktarda ilaç kullanılması veya miktarın vücut ağırlığına göre ayarlanmaması
• İlacın hızlı emilmesi, özellikle damardan zengin bölgelerde
• Tekrarlanan dozlarla ilacın birikmesi
• Bazı bölgelerde emilimin beklenenden hızlı olması

Risk faktörleri

• Düşük vücut ağırlığı
• Çok küçük çocuk veya ileri yaş
• Kalp, karaciğer veya böbrek hastalığı
• Bazı ilaçlarla etkileşim
• Uzun süren veya tekrarlanan işlemler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İşlem sonrası baş dönmesi, kulak çınlaması, ağız çevresinde uyuşma veya görme değişikliği olursa aynı gün sağlık hizmetine başvurun.
• Konfüzyon, aşırı uyku hali, kas seğirmesi veya huzursuzluk varsa beklemeden sağlık ekibine haber verin.
• Çocuğunuzda işlem sonrası olağan dışı uyku hali, huzursuzluk veya kusma olursa sağlık ekibine danışın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşlemden sonra hafif ve kısa süreli uyuşma veya karıncalanma dışında bir şey hissetmezseniz, verilen taburcu talimatlarına uyun.
• Sorularınız veya endişeleriniz varsa işlemi yapan sağlık ekibine veya eczacınıza danışın.
• Geçmişte bölgesel uyuşturma ilacıyla beklenmeyen bir tepki yaşadıysanız bunu sağlık kaydınıza ekletin.

Tanı

LAST tanısı çoğunlukla belirtilerin işlemle ilişkisi, kullanılan ilaç bilgisi ve fizik muayene ile konur. Sağlık ekibi aynı anda solunum, dolaşım ve sinir sistemini değerlendirir; başka nedenleri dışlamak için testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG; kalp ritmini gösteren test)
• Kan oksijen düzeyi ve yaşam bulguları takibi
• Kan testleri (başka sorunları dışlamak için)
• Gerekirse akciğer grafisi veya görüntüleme
• Nörolojik değerlendirme

Randevunuzda neler beklenir

Acil değerlendirme hızlı yapılır; damar yolu açılabilir, oksijen ve monitör takibi uygulanabilir. Sağlık ekibi belirtileri ve kalp ritmini yakından izler.

Tedavi

LAST acil bir durumdur ve sağlık kuruluşunda tedavi edilir. Amaç solunumu, dolaşımı ve kalp ritmini desteklemek, nöbetleri kontrol altına almak ve ilacın etkileri geçene kadar hastayı güvende tutmaktır.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası verilen talimatlara uyun.
• Baş dönmesi veya uyuşukluk varsa araç kullanmayın ve yalnız kalmayın.
• Belirti olursa hemen sağlık ekibine söyleyin.
• İşlemden sonra dinlenin; ağır işler ve araç kullanımı için sağlık ekibinin önerisini bekleyin.

Tıbbi tedaviler

Tedavi genel destekleyici bakımı içerir: hava yolu ve solunum desteği, oksijen, damar yoluyla sıvı, kalp ve yaşam bulgularının izlenmesi, nöbetlerin kontrolü ve gerekirse kalp ritmi desteği. Bazı durumlarda hekim, bu tablo için özel bir tedavi seçeneğini değerlendirebilir; ancak bu karar yalnızca sağlık ekibine aittir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

LAST için cerrahi bir tedavi yoktur; durum tıbbi destekle yönetilir. Asıl işlemle ilgili kararlar, sizi izleyen hekim tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Çoğu kişi uygun tedaviyle kısa sürede toparlanır. Taburcu sonrası bir süre baş dönmesi veya yorgunluk olabilir; araç kullanma ve ağır işler için sağlık ekibinin önerilerini bekleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• İşlem öncesi tüm sağlık bilgilerinizi paylaşın.
• İlaç ve alerji listenizi yanınızda bulundurun.
• İşlem sonrası yalnız kalmamaya ve dinlenmeye özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz programı yoktur; kendinizi iyi hissedene kadar hafif aktiviteyle başlayın, ağır egzersizi sağlık ekibine sorun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Nadir de olsa böyle bir olay yaşamak kaygıya yol açabilir. Endişeniz sürüyorsa sağlık ekibinizle veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşun; destek almak güçlü bir adımdır. Acil bir ruhsal krizde 112'yi arayabilir veya en yakın acil sağlık kuruluşuna gidebilirsiniz.

Önleme

Her zaman tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Sağlık ekibi ilaç türünü ve miktarını vücut ağırlığınıza göre ayarlar, işlem sırasında sizi izler ve belirti olursa hemen müdahale eder. Siz de geçmiş tepkilerinizi, hastalıklarınızı ve kullandığınız ilaçları önceden bildirin. Sağlık Bakanlığı'nın genel güvenli sağlık hizmeti önerileri doğrultusunda sağlık kuruluşları gerekli önlemleri uygular.

Aşılar

Bu durumla ilgili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Özel bir tarama testi yoktur; risk değerlendirmesi sağlık ekibinin soruları ve muayenesiyle yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Solunumun durması
• Nöbetler
• Ciddi kalp ritmi bozuklukları
• Beyin ve organlara yetersiz kan veya oksijen gitmesi
• Nadir durumlarda ölüm

Uzun vadeli görünüm

LAST nadir görülür ve erken fark edilip uygun şekilde yönetildiğinde çoğu kişi iyileşir. Belirtileri erken söylemek ve sağlık ekibinin talimatlarına uymak en önemli adımlardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.