Mezotelyoma Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Genel Bakış

Mezotelyoma, vücudun bazı iç organlarının etrafını saran ince zarda (mezotel zarı) başlayan nadir bir kanser türüdür. En sık akciğerlerin etrafındaki zarda görülür (plöra), ancak karın zarında, kalp zarında ve nadiren testis çevresinde de gelişebilir. Genellikle asbest adı verilen bir mineralin liflerini uzun süre soluyan kişilerde ortaya çıkar.

Hayır, mezotelyoma nadir bir hastalıktır. Türkiye'de ve dünyada en sık asbest ile çalışan kişilerde ya da asbest içeren eski binalarda yaşayanlarda görülür.

Mezotelyoma en çok 60 yaş üstü, daha önce asbest ile çalışmış erkekleri etkiler. Ayrıca asbestli ortamda yaşayan veya ailesinden asbest bulaşan kişilerde de risk artabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı
• Göğüs veya karın ağrısı
• Kuru ve inatçı öksürük
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Göğüste veya karında sıvı birikimi nedeniyle şişlik

Nedenler

Ana nedenler

• Asbest liflerinin solunması: Mezotelyomanın en önemli nedeni asbest maruziyetidir. Asbest, eski binalarda, yalıtım malzemelerinde ve bazı endüstriyel ürünlerde bulunabilir.
• Asbestli ortamda çalışan kişilerin kıyafetlerinden eve taşınan lifler: Aile bireylerinde de hastalık riskini artırabilir.
• Çok nadir olarak radyasyon maruziyeti veya genetik faktörler de rol oynayabilir.

Risk faktörleri

• Asbest madeni, gemi yapımı, inşaat, yalıtım ve otomotiv sektöründe çalışmış olmak
• Eski binalarda yaşamak veya asbest içeren malzemelerle çalışmak
• Sigara içmek (asbest maruziyetiyle birlikte riski artırır)
• Ailede mezotelyoma öyküsü olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı günlük aktivitelerinizi engelliyorsa
• Göğüs veya karın ağrısı sürekli hale geldiyse
• Kısa sürede belirgin kilo kaybı yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Asbest maruziyeti öykünüz varsa ve yeni başlayan öksürük veya halsizlik gibi belirtiler yaşıyorsanız
• Nefes darlığı gibi belirtiler zaman zaman ortaya çıkıyorsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır ve asbest maruziyeti olup olmadığını sorar. Ardından fizik muayene yapar ve görüntüleme testleri ile kesin tanı için doku örneği (biyopsi) alınmasını isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni
• Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG)
• Biyopsi: Zar bölgesinden küçük bir doku parçası alınarak mikroskopta incelenir
• Kan testleri: Hastalığın genel durumunu değerlendirmek için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Bu süreçte birden fazla teste girilebilir, ancak bu testler hastalığın türünü ve yayılımını en doğru şekilde belirlemek için yapılır. Doktorunuz sonuçları sizinle ayrıntılı olarak paylaşacak ve tedavi planını birlikte oluşturacaksınız.

Tedavi

Mezotelyoma tedavisi; hastalığın evresine, kişinin genel sağlık durumuna ve tümörün yerleşimine göre kişiselleştirilir. Tedavide temel amaç hastalığı kontrol altına almak, belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Sigara ve asbest gibi zararlı maddelerden uzak durmak
• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenmek ve enerjinizi dengelemek
• Nefes egzersizleri konusunda fizyoterapistten destek almak

Tıbbi tedaviler

Cerrahi ile tümörün çıkarılması, radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi (ilaçla tedavi) ve immünoterapi (bağışıklık sistemini güçlendiren tedavi) gibi yöntemler kullanılabilir. Bu tedaviler bazen tek başına, bazen birlikte uygulanır. Hangi tedavinin uygun olduğuna, doktorunuz hastalığınıza özel olarak karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, hastalık erken evredeyse ve tümör tamamen çıkarılabilecek durumdaysa önerilebilir. Ameliyat sonrası ek tedaviler gerekebilir. Cerrahinin riskleri ve yararları doktorunuz tarafından ayrıntılı şekilde anlatılmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Mezotelyoma teşhisi konduktan sonra tedavi süreci boyunca düzenli doktor kontrollerine gitmek önemlidir. Günlük hayatınızı hastalığa göre planlamak, enerjinizi korumak ve kendinizi dinlemek iyilik halinizi artırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol bol dinlenmek ve aşırı yorgunluktan kaçınmak
• Nefes darlığını artıracak ağır aktivitelerden kaçınmak
• Ailenizden ve arkadaşlarınızdan destek istemek

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve besleyici bir beslenme, tedavi sırasında gücünüzü korumanıza yardımcı olur. Doktorunuzun onayıyla yapılan hafif yürüyüşler ve nefes egzersizleri hem fiziksel hem zihinsel sağlığınızı destekleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı almak kaygı, üzüntü ve korku hissettirebilir. Bu duygularla yalnız başa çıkmak zorunda değilsiniz. Psikolojik destek almak, duygularınızı ifade etmenize ve hastalıkla baş etmenize yardımcı olabilir.

Önleme

Mezotelyoma tamamen önlenebilir bir hastalık olmasa da asbest maruziyetinden kaçınmak en etkili korunma yoludur. Asbest içeren eski binalarda çalışırken gerekli güvenlik önlemleri alınmalı ve uzman ekipler tarafından asbest temizliği yaptırılmalıdır.

Aşılar

Mezotelyoma için koruyucu bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Toplum genelinde yapılan rutin bir tarama testi yoktur. Ancak asbest maruziyeti olan kişiler düzenli sağlık kontrollerinden geçebilir ve bu kontrollerde doktorlar akciğer görüntüleme testleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer çevresinde sıvı birikmesi sonucu nefes darlığının artması
• Ağrının şiddetlenmesi ve günlük aktivitelerin kısıtlanması
• Tümörün çevre dokulara yayılarak daha fazla organı etkilemesi

Uzun vadeli görünüm

Mezotelyoma zorlu bir hastalıktır ve tedavisi genellikle hastalığı tamamen yok etmekten çok kontrol altına almaya odaklanır. Ancak tedavi seçenekleri gelişmektedir. Erken teşhis, iyi bir bakım planı ve güçlü destek ile birçok kişi yaşam kalitesini koruyabilir ve umut verici bir süreç yaşayabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.