MR (Manyetik Rezonans) Taraması Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

MR (Manyetik Rezonans), vücudun içini detaylı bir şekilde görmek için güçlü manyetik alanlar ve radyo dalgaları kullanan bir görüntüleme yöntemidir. Röntgen veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi radyasyon içermez. Bu nedenle birçok hastalığın tanısında güvenle kullanılır.

MR, dünyada ve Türkiye'de hastanelerin çoğunda bulunan, çok yaygın kullanılan bir görüntüleme yöntemidir.

Her yaştan insana uygulanabilir. Ancak vücudunda metal implant, kalp pili gibi cihazlar olan kişilerde ve hamilelerde özel değerlendirme gerekir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Beyin ve sinir sistemi kaynaklı baş ağrısı, baş dönmesi
• Bel, boyun ve sırt ağrıları
• Eklemlerde ağrı, şişlik veya hareket kısıtlılığı
• Ellerde, ayaklarda uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük
• Denge kaybı veya koordinasyon bozukluğu

Çocuklarda belirtiler

• Doğumsal beyin veya omurga anomalilerinin değerlendirilmesi
• Gelişme geriliği, öğrenme güçlüğü veya nöbet geçirme
• Eklem, kas veya bağ doku yaralanmaları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşa bağlı eklem ağrıları ve kireçlenme
• Omurga daralması veya fıtık
• Bellek sorunları ve bunama şüphesi
• Beyin damar hastalıklarının takibi

Nedenler

Ana nedenler

• Doktorunuzun belirli bir hastalık şüphesi nedeniyle MR istemesi
• Başka görüntüleme testlerinin (röntgen, BT gibi) sonuçlarının yetersiz kalması
• Tedavi sürecinde hastalığın seyrini kontrol etmek için takip görüntülemesi yapılması

Risk faktörleri

• Hamilelik (kontrast madde kullanımı risk oluşturabilir, doktorunuzla paylaşılmalıdır)
• Vücut içinde metal implant veya kalp pili bulunması
• Ciddi böbrek yetmezliği (kontrast madde ile ilgili)
• Kapalı alan korkusu (klostrofobi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• MR çekimi öncesinde, çekimle ilgili endişe veya sorularınız için doktorunuza ulaşın
• Çekimden sonra kontrast maddeye bağlı alerjik belirtiler (döküntü, nefes darlığı) gelişirse acil tıbbi yardım alın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden eklem, sırt veya baş ağrılarınız varsa aile hekiminize danışın
• MR yaptırmanızı öneren doktorunuzla sonuçları değerlendirmek için randevu alın

Tanı

MR, tanı koymak için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Doktorunuz, şikayetlerinizi ve muayene bulgularını değerlendirdikten sonra, belirli bir hastalığı doğrulamak veya dışlamak için MR isteyebilir. MR sonucu tek başına tanı koymak için yeterli olmayabilir; doktorunuz diğer testlerle birlikte değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ve hastalık öyküsü
• Röntgen veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi ilk görüntülemeler
• Kan testleri
• MR incelemesi (gerekirse kontrast madde ile)

Randevunuzda neler beklenir

MR cihazı genellikle yuvarlak bir tünele benzer. Sedye üzerinde sabit bir şekilde uzanarak işlem yapılır. Teknisyen sizinle bir hoparlör aracılığıyla konuşur. Cihaz çeşitli sesler çıkarır; kulak tıkaçları veya kulaklık verilir. İşlem boyunca hareket etmemeniz istenir. Ortalama 20-60 dakika sürer.

Tedavi

MR bir tedavi değil, tanı aracıdır. MR sonucunda tespit edilen bulguya göre tedavi planı doktorunuz tarafından kişiselleştirilir. Tedavinin amacı, o bulguya yol açan altta yatan durumu kontrol altına almaktır.

Evde kişisel bakım

• MR sonrası normal aktivitelerinize dönebilirsiniz
• Kontrast madde verildiyse bol su içmek böbreklerinizin onu atmasına yardımcı olur
• Doktorunuzun önerdiği egzersiz ve dinlenme programına uyun

Tıbbi tedaviler

Altta yatan hastalığa göre doktorunuz; ilaç tedavisi, fizik tedavi, enjeksiyon veya cerrahi gibi yöntemleri uygulayabilir. Hangi ilacın veya yöntemin size uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer MR bulguları omurilik basısı, beyin tümörü veya ciddi damar tıkanıklığı gibi durumları gösteriyorsa, doktorunuz cerrahi seçenekleri sizinle görüşebilir.

Bu durumla yaşamak

MR çekimi günlük hayatı aksatmaz. İşlemden hemen sonra işinize veya günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz. Sadece kontrast madde verildiyse geçici bulantı veya baş ağrısı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Radyasyon içermediği için tekrarlanan MR'lar genellikle güvenlidir
• Kapalı alan korkunuz varsa önceden doktorunuza bildirin
• Sağlıklı bir yaşam tarzı, altta yatan hastalıkların kontrolüne yardımcı olur

Diyet ve egzersiz

MR öncesi özel bir diyet veya egzersiz programı gerekmez. Kural olarak her zamanki beslenme düzeninizi sürdürebilirsiniz. Ancak kontrast maddeli inceleme planlanıyorsa, doktorunuz açlık veya sıvı kısıtlaması önerebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bazı kişilerde MR cihazının içinde sıkışıp kaldığı hissine bağlı kaygı veya panik gelişebilir. Böyle bir durumda sakinleşmek için derin nefes almak, gözlerinizi kapatmak ve teknisyenle konuşmak yardımcı olabilir. Eğer klostrofobiniz olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuz bazı önlemler alabilir.

Önleme

MR bir hastalık olmadığı için önlenmesi söz konusu değildir. Ancak MR'a girmek gerekiyorsa, hastanelerde güvenlik kontrol listeleri standart olarak uygulanır.

Tarama programları

Bazı kronik hastalıklarda (örneğin multipl skleroz veya tümör takibi) kontrol MR'ları, hastalığın seyrini izlemek için belirli aralıklarla yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan hastalık MR ile erken tanınmaz ve tedavi edilmezse ilerleyebilir
• Omurilik veya sinir kökü basısı tedavi edilmezse kalıcı güç kaybı veya felç gelişebilir
• Bazı durumlarda ağrı ve fonksiyon kaybı kronik bir hal alabilir

Uzun vadeli görünüm

MR, doğru ve erken tanıyı kolaylaştırdığı için tedavi başarısını artırır. Çoğu hastada MR ile saptanan sorunlar uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi korunabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.