Gebelikte Osteoporoz (Hamilelikte Kemik Erimesi)

Genel Bakış

Gebelikte osteoporoz, hamilelik sırasında veya doğumdan sonraki birkaç ay içinde kemiklerin zayıflamasıyla ortaya çıkan nadir bir durumdur. Kemiklerin iç yapısında küçük boşluklar oluşur, bu da kemikleri daha kırılgan hale getirir. En sık bel ve sırt bölgesinde ağrı, boy kısalması ve hatta omurgada çökme kırıkları ile kendini gösterebilir.

Hayır, gebelikte osteoporoz çok nadir görülür. Pek çok hekim meslek hayatı boyunca bu durumla çok az kez karşılaşır.

Ağırlıklı olarak ilk hamileliğini yaşayan kadınları etkiler. Düşük vücut ağırlığı, ailede kemik erimesi öyküsü, sigara kullanımı, yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı veya belirli ilaçları kullanmak riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hamilelikte veya doğum sonrası ortaya çıkan şiddetli sırt ve bel ağrısı
• Omurga kırığına bağlı boy kısalması
• Oturma, ayakta durma veya yürümekle artan sırt ağrısı
• Günlük hareketleri kısıtlayan ağrı ve tutukluk

Nedenler

Ana nedenler

• Gebelikte fetüsün ihtiyacını karşılamak için anneden kalsiyum aktarılması ve değişen kemik metabolizması
• Hamilelik hormonlarının kemik yapısını etkilemesi
• Bazı kadınlarda genetik yatkınlığın veya kemikle ilgili bilinmeyen hassasiyetin bulunması

Risk faktörleri

• Düşük vücut ağırlığı veya zayıf olmak
• Ailede osteoporoz veya kemik kırığı öyküsü olması
• Sigara veya alkol kullanımı
• Kalsiyum ve D vitamini eksikliği
• Bazı sağlık sorunları veya kullanılan ilaçlar nedeniyle kemik yoğunluğunun azalmış olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hamilelikte veya doğum sonrası sırt ağrısı şiddetliyse ve hareket edemiyorsanız
• Sırt ağrısına bacaklarda uyuşma, güçsüzlük ya da idrar kaçırma eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamilelik boyunca sürekli veya tekrarlayan sırt ağrınız varsa
• Doğum sonrası geçmeyen bel ve sırt ağrısı için
• Kemik sağlığınızla ilgili endişeleriniz varsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikâyetlerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinler, ardından fizik muayene yapar. Kesin tanı için genellikle doğum sonrasında kemik yoğunluğu ölçümü yapılır. Hamilelik sırasında röntgen gibi ışınlı görüntüleme yöntemlerinden kaçınılır; eğer kırık şüphesi varsa doktorunuz daha güvenli yöntemleri seçer.

Yapılabilecek testler

• Kemik yoğunluğu ölçümü (DXA testi)
• Kalsiyum, D vitamini ve bazı hormonları kontrol eden kan testleri
• Omurgada kırık düşünülüyorsa manyetik rezonans (MR) görüntülemesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size sorular soracak, ağrınızı değerlendirecek ve gerekli tetkikleri isteyecek. Hamilelikte olduğu için önce sizin ve bebeğinizin sağlığını gözetecek, gerekiyorsa doğum sonrasına ertelenebilecek testleri planlayacaktır.

Tedavi

Gebelikte osteoporoz tedavisi; ağrıyı hafifletmek, yeni kırıkları önlemek ve kemik yapısını güçlendirmek üzerine kuruludur. Tedavi planı her kadına özeldir; hamilelik ve emzirme döneminde güvenli olan seçenekler öncelikle değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin ve sırtınızı yormayın
• Ağır kaldırmayın, ani eğilme ve dönme hareketlerinden kaçının
• Sırtınızı desteklemek için yastık kullanın ve uygun oturma pozisyonları seçin
• Günlük işleri bölerek yapın ve ailenizden yardım isteyin

Tıbbi tedaviler

Kalsiyum ve D vitamini desteği, eğer eksiklik varsa doktor kontrolünde verilebilir. Kemik erimesine yönelik bazı ilaçlar, kırık riski yüksek olan seçilmiş hastalarda doktor tarafından önerilebilir. Bu ilaçların çoğu hamilelikte ve emzirme döneminde dikkatli kullanılmalıdır; bu nedenle ilaç seçimi mutlaka uzman doktor tarafından yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Omurgada çökme kırığı veya ciddi şekil bozukluğu gelişen çok nadir durumlarda cerrahi gerekebilir. Gebelik osteoporozu genellikle cerrahi gerektirmeyen bir durumdur.

Bu durumla yaşamak

Hayatın yoğun temposunda ağrıyı dinlemek önemlidir. Bebek bakımı sırasında eşinizden ve aile üyelerinizden destek isteyin. Emzirme konusunda karar verirken doktorunuzla kemik sağlığınızı da göz önünde bulunduran bir plan yapın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yürüme ve yüzme gibi kemikleri zorlamayan hafif egzersizleri doktorunuzun onayıyla yapın
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Düzenli uyuyun ve gün içinde çok uzun süre hareketsiz kalmayın

Diyet ve egzersiz

Kalsiyum açısından zengin besinler (süt, yoğurt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler, badem) ve protein içeren besinler tüketin. D vitamini için doktorunuzun önerdiği takviyeyi kullanın; güvenli güneşlenme süresi ve egzersiz miktarını mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve kırık endişesi kaygı ya da moral bozukluğu yaratabilir. Bu duyguları doktorunuzla, eşinizle ve yakınlarınızla paylaşmak; gerekirse bir psikologdan destek almak iyileşme sürecini olumlu etkiler.

Önleme

Gebelikte osteoporoz her zaman önlenemez. Ancak hamilelik öncesinde kemik sağlığını korumak, dengeli beslenmek, D vitamini düzeyini yeterli tutmak ve bilinen risk faktörlerini kontrol etmek faydalıdır.

Tarama programları

Ailenizde erken yaşta osteoporoz veya kırık öyküsü varsa ya da düşük kiloluysanız, gebelik planlamadan önce doktorunuza danışarak kemik sağlığınızı değerlendirebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Omurgada çökme kırıkları
• Uzun süre devam eden sırt ve bel ağrısı
• Boy kısalması ve duruş bozukluğu
• Günlük yaşam aktivitelerinde ciddi kısıtlılık

Uzun vadeli görünüm

Bu durum geçicidir ve çoğu kadın uygun tedaviyle zamanla büyük ölçüde iyileşir. Kemik yoğunluğu doğum sonrası kendiliğinden artabilir. İleride tekrar gebelik planlamak isterseniz doktorunuzla görüşerek riskleri konuşabilir ve daha sağlıklı bir süreç planlayabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.