Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID)

Genel Bakış

Pelvik inflamatuar hastalık (PID), kadın üreme organlarının (rahim, tüpler ve yumurtalıklar) enfeksiyonudur. Genellikle vajinadan rahime doğru ilerleyen bakteriler nedeniyle oluşur. Erken tedavi edilmezse kalıcı hasarlara yol açabilir.

PID, özellikle 25 yaş altı ve cinsel olarak aktif kadınlarda oldukça yaygındır. Her yıl birçok kadın bu tanıyı almaktadır.

Öncelikle doğurganlık çağındaki kadınları etkiler. Menopoz sonrası kadınlarda nadirdir ancak görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Alt karın veya kasık bölgesinde ağrı veya hassasiyet
• Anormal vajinal akıntı (kötü kokulu veya sarı-yeşil olabilir)
• Adet döngüsü dışında hafif kanama
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Ateş, titreme
• İdrar yaparken yanma veya sık idrara çıkma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda PID nadirdir. Ancak kasık ağrısı, vajinal akıntı veya ateş gibi belirtiler görülürse mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası kadınlarda belirtiler daha hafif olabilir, ancak yine de karın ağrısı, akıntı veya kanama yaşanıyorsa ihmal edilmemelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Cinsel yolla bulaşan bakteriler (örneğin klamidya ve gonore)
• Vajinada normalde bulunan bazı bakterilerin rahime ve tüplere ulaşması
• Doğum, düşük veya rahim içi araç (spiral) takılması gibi işlemler sonrası gelişen enfeksiyonlar
• Tedavi edilmemiş vajinal enfeksiyonların yukarı doğru ilerlemesi

Risk faktörleri

• Birden fazla cinsel partner veya yeni partner sahibi olmak
• Korunmasız cinsel ilişki
• Daha önce cinsel yolla bulaşan hastalık geçirmiş olmak
• Rahim içi araç kullanımı
• Kısa süre içinde birden fazla cinsel ilişki
• Genç yaşta cinsel olarak aktif olmak (özellikle 25 yaş altı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Alt karın ağrınız ateş veya anormal akıntıyla birlikteyse
• Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında şiddetli ağrı varsa
• Adet döngünüz dışında anormal kanama yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yeni bir cinsel ilişki sonrası hafif pelvik rahatsızlık veya akıntı fark ederseniz
• Cinsel yolla bulaşan hastalık riskiniz yüksekse ve düzenli kontrol yaptırmak istiyorsanız
• Daha önce PID geçirdiyseniz ve belirtiler geri döndüyse

Tanı

Doktorunuz önce sağlık geçmişinizi ve belirtilerinizi dinler, ardından pelvik muayene yapar. Muayene sırasında rahim, tüpler ve yumurtalıklardaki hassasiyet değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene (jinekolojik muayene)
• Vajinal veya rahim ağzından sürüntü örneği alınması (kültür testi)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri)
• İdrar testi
• Ultrason (karın veya vajinal ultrason) ile üreme organlarının görüntülenmesi
• Gerekirse laparoskopi adı verilen küçük bir cerrahi kamera işlemi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler genellikle aynı gün içinde yapılabilir. Bazı testlerin sonucu birkaç gün sürebilir. Doktorunuz tanıyı koyduktan sonra tedavi seçeneklerini sizinle ayrıntılı olarak konuşacaktır.

Tedavi

PID tedavisinin temelini antibiyotikler oluşturur. Tedaviye bir an önce başlanması önemlidir. Ayrıca cinsel partnerinizin de mutlaka değerlendirilip tedavi edilmesi gerekir, aksi takdirde tekrar enfeksiyon bulaşabilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği antibiyotikleri tam olarak, belirtilen süre boyunca kullanın.
• Tedavi süresince cinsel ilişkiden kaçının.
• Bol sıvı tüketin ve dinlenin.
• Doktorunuzun uygun gördüğü ağrı kesicileri belirtilen şekilde kullanın.
• Hijyene dikkat edin, vajinal duş yapmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyonun türüne ve şiddetine göre bir veya birkaç antibiyotik reçete edecektir. Antibiyotikler ağızdan veya enfeksiyon ağır ise damar yoluyla (şırınga/serum) verilebilir. Evde tedavi mümkünken, bazı durumlarda hastanede kalarak tedavi gerekebilir. Tedavi sürecinde cinsel partnerinizle birlikte ilaç kullanmanız önerilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, apse (irin topluluğu) veya ilaca yanıt vermeyen ileri enfeksiyonlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumda doktorunuz seçenekleri detaylıca anlatacaktır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında dinlenmek ve vücudunuza iyi bakmak önemlidir. Antibiyotikleri düzenli almak ve kontrollere gitmek iyileşmenin en hızlı yoludur. Belirtiler geçse bile ilacı erken bırakmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kondom kullanarak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunun.
• Tedavi bitene kadar cinsel ilişkiden kaçının.
• Günlük iç çamaşırınızı temiz ve kuru tutun.
• Bol pamuklu iç çamaşırı tercih edin.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün; sigara enfeksiyonlara karşı direnci azaltabilir.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, bağışıklık sisteminizi destekler. Hafif yürüyüşler gibi yorucu olmayan egzersizler iyileşme döneminde faydalıdır; ancak ağrı veya ateş varsa dinlenmeyi önceliklendirin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PID tanısı almak kaygı ve üzüntü yaratabilir. Bu duygular normaldir. Unutmayın ki tedavi edilebilir bir hastalıktır. Duygusal olarak zorlandığınızda doktorunuzla veya güvendiğiniz bir sağlık çalışanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

PID'yi tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Düzenli ve doğru kondom kullanımı, cinsel partner sayısını sınırlamak ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların erken tedavisi en etkili korunma yöntemleridir.

Aşılar

Cinsel yolla bulaşan bazı enfeksiyonlara karşı aşılar mevcut olsa da doğrudan PID'ye karşı tek bir aşı yoktur. Hepatit B ve HPV aşıları, ileride bazı rahim ağzı sorunlarını ve enfeksiyon riskini azaltabilir. Aşılar hakkında aile hekiminizden veya Sağlık Bakanlığı'nın güncel aşı takviminden bilgi alabilirsiniz.

Tarama programları

Cinsel olarak aktif kadınların, özellikle birden fazla partneri veya şüpheli belirtileri varsa düzenli jinekolojik kontrol ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyon taraması yaptırmaları önerilir. Erken tarama, hastalığı ilerlemeden yakalamaya yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Fallop tüplerinde hasar ve tıkanıklık (kısırlık nedeni)
• Kronik (uzun süreli) pelvik ağrı
• Dış gebelik (ektopik gebelik) riskinde artış
• Rahim çevresinde apse oluşumu
• Enfeksiyonun karın boşluğuna yayılması (nadir durumlarda hayati tehlike)

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki PID erken tanı ve uygun tedaviyle çoğu zaman tamamen iyileşir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa, kalıcı hasar riski o kadar düşük olur. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuz ve düzenli kontrollerinizi yaptırdığınız sürece sağlıklı bir yaşam sürmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.