Mide Ülseri

Genel Bakış

Mide ülseri, midenin iç yüzeyindeki koruyucu tabakanın hasar görmesiyle oluşan ağrılı bir yaradır. Normalde mide kendi asidine karşı koruyucu bir örtüyle kaplıdır; bu örtü zayıfladığında mide asidi, mide duvarına zarar verir ve ülsere yol açabilir. Bu yaralar bazı kişilerde hiç belirti vermezken, bazılarında yanıcı ağrı ve hazımsızlık gibi sorunlara neden olur.

Mide ülseri dünya genelinde sık görülür. Toplumun önemli bir bölümü, ülsere neden olabilen H. pylori bakterisini taşır; ancak bu bakteriyi taşıyanların çoğunda ülser gelişmez.

Mide ülseri her yaşta görülebilir, ancak daha çok erişkinlerde, özellikle 60 yaş üstü kişilerde sıktır. Hem kadınlarda hem de erkeklerde görülür. H. pylori enfeksiyonu sıklıkla çocukluk döneminde kazanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yanma veya kemirir gibi mide ağrısı (özellikle mide boşken veya gece)
• Midede dolgunluk, şişkinlik veya geğirme
• Hazımsızlık ve çabuk doyma
• Bulantı
• Mide ekşimesi veya reflü benzeri his

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda mide ağrısı daha çok göbek çevresinde hissedilir.
• İştahsızlık, kilo alamama veya kusma görülebilir.
• Çocuk ağrısını tam tarif edemediği için belirtiler gözden kaçabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta ağrı bazen hiç olmayabilir; ilk belirti koyu renkli dışkı veya kansızlık olabilir.
• Bazı ağrı kesicileri uzun süre kullanan yaşlılarda ülser riski daha yüksektir.
• Halsizlik, solgunluk veya bilinç karışıklığı gibi belirtilerle hekime başvurulabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• H. pylori (helicobacter pylori) enfeksiyonu: Bu bakteri mide mikrobudur ve ülserlerin en yaygın nedenidir.
• Bazı ağrı kesici ilaçların düzenli ve uzun süreli kullanımı, mide koruyucu örtüsüne zarar verebilir.
• Çok nadir olarak midede aşırı asit üretimine yol açan bazı hastalıklar

Risk faktörleri

• Sigara içmek ve aşırı alkol tüketimi
• 65 yaş üstü olmak
• Daha önce ülser geçirmiş olmak
• Stresli yaşam koşulları (tek başına ülsere neden olmaz, ancak iyileşmeyi zorlaştırabilir)
• Steroid ilaçlar gibi doktorunuzun reçete ettiği bazı ilaçları kullanmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Koyu veya katran gibi dışkı fark ederseniz
• Kan kusarsanız
• Karın ağrınız sürekli ve şiddetliyse 112'yi arayın veya acil servise gidin

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mide ağrınız iki haftadır sürüyorsa
• Tedaviye rağmen belirtileriniz geçmiyorsa
• Mide ekşimesi veya şişkinlik günlük yaşamınızı etkiliyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve karnınızı muayene eder. Ülser şüphesinde, H. pylori bakterisini araştırmak ve midenin içini görmek için çeşitli testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Nefes testi: H. pylori enfeksiyonunu belirlemek için yapılır.
• Dışkıda antijen testi: Dışkıda H. pylori aranır.
• Üst gastrointestinal endoskopi: Ağızdan ince, bükülebilir bir kameralı tüp ile midenin içine bakılır; gerekirse doku örneği alınır.
• Kan testi: H. pylori'ye karşı antikor aranabilir, ancak tek başına kesin tanı koydurmaz.

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi sırasında genellikle hafif bir uyku hali verilir, böylece işlem sırasında ağrı hissedilmez. İşlem sonrası birkaç saat hastanede gözlem altında kalabilirsiniz. Doktorunuz sonuçları ve sonraki adımları size mutlaka anlatacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı, mevcut ülseri iyileştirmek ve tekrar oluşmasını önlemektir. İlk adım, altta yatan nedeni belirlemektir. H. pylori enfeksiyonu varsa, bakteriyi yok etmek için genellikle birkaç ilacın birlikte kullanıldığı bir tedavi uygulanır. Ağrı kesici ilaçlara bağlı ülserlerde, bu ilaçların bırakılması veya değiştirilmesi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği tedaviyi eksiksiz uygulayın.
• Yemeklerden sonra 2-3 saat boyunca uzanmayın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Reçetesiz satılan ağrı kesicileri doktorunuza danışmadan uzun süre kullanmayın.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri, yürüyüş veya meditasyon deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan ve mide koruyucu etkisi olan ilaçlar önerebilir. H. pylori saptanırsa, genellikle bir antibiyotik kombinasyonu ve asit azaltıcı ilacın birlikte verildiği bir tedavi planı uygulanır. Bu tedavi kişiye özeldir; ilaçların adı, dozu ve süresi mutlaka doktorunuz tarafından belirlenmelidir. İlaçlarınızı doktorunuzun belirttiği süre boyunca kullanmayı bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat çok nadir gerekir. Yalnızca kanama durdurulamıyorsa, mide delinmesi varsa veya ülser tedaviye dirençliyse cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Ülserle yaşamak, belirtilerinizi neyin tetiklediğini öğrenmekle kolaylaşır. Belirtilerinizi bir günlüğe yazabilir, hangi yiyecek veya durumların ağrınızı artırdığını fark edebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturun.
• Öğün atlamadan, düzenli beslenin.
• Sigara ve alkolden tamamen kaçının.
• Günlük kısa yürüyüşler yapın.
• Doktor kontrolü olmadan ağrı kesici almayın.

Diyet ve egzersiz

Mide ülseri için kanıtlanmış özel bir diyet yoktur; ancak belirtilerinizi kötüleştiren gıdalardan (çok baharatlı, asitli veya çok yağlı yiyeceklerden) kaçınabilirsiniz. Sebze, meyve ve tam tahıllı besinler açısından zengin bir beslenme mide sağlığınızı destekler. Yemeğinizi yavaş yiyin ve porsiyonları küçültün. Düzenli egzersiz stresi azaltır ve genel sağlığınızı iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Mide ağrısı uyku ve iş hayatınızı etkileyebilir; bu durum kaygı veya moral bozukluğuna yol açabilir. Üzgün, sinirli veya çaresiz hissediyorsanız bir psikologla ya da aile hekiminizle konuşmaktan çekinmeyin. Duygusal olarak zor bir dönemdeyseniz ve kendinize zarar verme düşüncesi yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Önleme

Tamamen önlenemese de, ülser riskini azaltmak için bazı adımlar atabilirsiniz: H. pylori taşıyorsanız uygun şekilde tedavi olun, ağrı kesicileri dikkatli ve önerilen dozda kullanın, sigarayı bırakın ve alkolü sınırlayın.

Aşılar

Şu anda mide ülserini doğrudan önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Belirti olmayan kişilerde rutin tarama önerilmez. Ancak ailesinde mide kanseri öyküsü olan veya yüksek riskli kabul edilen bazı kişilere doktor test önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mide kanamasına bağlı kansızlık ve belirgin kan kaybı
• Ülserin mide duvarını delmesi (delinme) — acil cerrahi gerektirir
• Midenin daralmasına yol açan yara dokusu, besinlerin geçişini zorlaştırabilir
• Nadiren mide kanseri riskinde artış

Uzun vadeli görünüm

Uygun tedavi ile mide ülserlerinin büyük çoğunluğu birkaç hafta içinde iyileşir ve kişi normal hayatına döner. H. pylori enfeksiyonu doğru tedaviyle tamamen yok edilebilir. Doktorunuzun tedavi planına uymanız ve düzenli kontrollerinize gitmeniz, komplikasyon riskini çok düşük seviyede tutar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.